Madde 359 – (Değişik: 23/1/2008-5728/276 md.)
a) Vergi
kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti
bulunan;
1) Defter ve
kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu
işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar veya defterlere kaydı
gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde
tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına
kaydedenler,
2) Defter,
kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar,
Hakkında on sekiz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Varlığı noter
tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında
vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, bu
fıkra hükmünün uygulanmasında gizleme olarak kabul edilir. Gerçek bir muamele
veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar
itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belgedir.[137]
b) Vergi
kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti
bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok
ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya
belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler
veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi
düzenlenen belge, sahte belgedir.
c) Bu Kanun
hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşması bulunan kişilerin
basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı halde basanlar veya
bilerek kullananlar iki yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
ç) (Ek: 29/4/2021-7318/4
md.) Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ödeme
kaydedici cihaz mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştiren veya
yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın hafıza
birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla
olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan
elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel
veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge
veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazda kayıt
altına alınan bilgileri değiştiren veya silen, ödeme kaydedici cihaz veya
bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için
kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler
tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini
önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet
verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
d) (Ek: 30/11/2022-7423/1
md.) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol
Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ile düzenlenen piyasalarda, Hazine ve
Maliye Bakanlığınca yetki verilip verilmediğine bakılmaksızın, mükerrer
257 nci maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında
vergi güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılmasına zorunluluk getirilen özel
etiket ve işaretlerle ürünlerin etiketlenmesi veya işaretlenmesi ve etiketlenen
veya işaretlenen ürün bilgilerinin kurulan veri merkezine aktarılmasını
sağlayan sisteme fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek Hazine ve Maliye
Bakanlığına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin
iletilmesini önleyenler veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde
iletilmesine sebebiyet verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
371 inci
maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgili makamlara bildirenler
hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
(Ek
fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa
uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme
faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet
eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza
yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde
ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.
(Ek
fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak
kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir.
(Ek
fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 13/9/2023
tarihli ve E.: 2022/81, K.: 2023/153 sayılı Kararı ile.)
(Ek
fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla
takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası
kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.
Kaçakçılık
suçlarını işleyenler hakkında bu maddede yazılı cezaların uygulanması 344 üncü
maddede yazılı vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel teşkil etmez.
Cezadan indirim[138]