Danıştay 13. Daire Başkanlığı         ****\/**** E.  ,  ****\/**** K.

"İçtihat Metni" T.C.
DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:****\/****
Karar No:****\/****

MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR

Sınırlı Sorumlu ... Nolu ... Kooperatifi vekili Av. ... tarafından, Doğubayazıt ilçe sınırları içerisinde bulunan hat ve güzergahlarda çalıştırılmak üzere minibüs işletme haklarının 5 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin (6 adet hat, 11 güzergah ve 44 adet minibüs) ... tarih ve ... sayılı Doğubayazıt Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle Doğubayazıt Belediyesine karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda İthalat İhracat Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda İthalat İhracat Ltd. Şti.'nin davaya müdahalede hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 09/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır.
6100 sayılı Kanun'un 65. maddesinde "asli müdahale" düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde ise, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde, "(1)Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın davalı tarafından temyiz edildiği, ... Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda İthalat İhracat Ltd. Şti. tarafından, dava konusu ihalede en avantajlı teklif sahibi olarak sözleşme imzalandığı ve uyuşmazlıkta verilecek karara göre ihalenin iptal edilebileceği beyan edilerek 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasında kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur.
6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça hükme bağlandığı görülmektedir. İdari yargılama hukukunda 'tahkikat' evresi bulunmamakla beraber kanun hükmünün düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır. Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da "Kanun Yolları" başlıklı "Sekizinci Kısım"da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan, söz konusu 66. maddenin gerekçesinde de, kanun koyucu tarafından, asli müdahaleden farklı olarak tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahalede bulunabileceğinin kabul edildiği, zira asli müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığının, oysa fer'i müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği; dolayısıyla hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır.
Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinden fer'i müdahale isteminde bulunulduğu görülmektedir.