Ürün İhtisas Borsası Yönetmeliğinde Değişiklik: İşlem Kapsamı ve Tanımlar Güncellendi

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ürün İhtisas Borsasının Kuruluş, Faaliyet, İşleyiş ve Denetim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 8 Ekim 2026 tarihli ve 33394 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenleme ile borsada işlem görebilecek sözleşme türleri genişletilirken takas, teslimat ve temerrüt süreçlerine ilişkin usul kurallarında güncellemelere gidildi.

İşlem Görecek Sözleşmelerin Kapsamı Genişletildi

Yapılan mevzuat değişikliği ile yönetmeliğin amaç ve kapsamını belirleyen 1'inci maddesinde yer alan işlem türleri yeniden düzenlendi. Daha önce yalnızca elektronik ürün senetleri ile bunlara dayalı vadeli işlem sözleşmelerini kapsayan çerçeveye; doğrudan ürünler, vadeli işlem sözleşmeleri ve Bakanlık tarafından uygun görülen diğer sözleşmeler dahil edildi.

Yönetmeliğin 4'üncü maddesindeki tanımlar da bu doğrultuda revize edilerek Ürün İhtisas Borsası, ürünlerin, elektronik ürün senetleri ile vadeli işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü borsa olarak yeniden tanımlandı. Vadeli işlem sözleşmesi tanımı ise şu şekilde belirlendi:

“Vadeli işlem sözleşmesi: Ürünü, ilgili mevzuata uygun olarak ürünü temsilen çıkarılan elektronik ürün senedini, elektronik ürün senedi işlemlerine dayalı olarak Borsa tarafından düzenli olarak hesaplanan endeks ve benzeri dayanak varlıkları, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmeyi ifade eder.”

Ödeme, Teslimat ve Temerrüt Esasları Yönergelere Bırakıldı

Yönetmeliğin 23'üncü maddesinde yapılan düzenlemelerle teslimat ve takas süreçlerinin detayları Borsa yönergelerine bağlandı. Yeni kural setine göre öne çıkan ilkeler şunlardır:

• Ödeme ve teslimat sürecinin tamamlanması ile temerrüt halleri ve bunların giderilmesine ilişkin esaslar doğrudan Borsa yönergeleri ile düzenlenecek.
• Elektronik ürün senedi işlemlerinde alıcı taraf nakdi ödemekle, satıcı taraf ise senedi teslimle yükümlü olacak.
• Vadeli işlem sözleşmelerinde taraflar, Borsa yönergelerinde yer alan uzlaşma şekli ile de yükümlülüklerini ifa edebilecek.
• İşlemlerden doğan yükümlülükler borsa üyeleri veya üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar tarafından yerine getirilecek; Borsa, bu kuruluşların müşterilerine karşı yükümlülük ihlallerinden doğan zararlardan sorumlu tutulamayacak.
• Elektronik ürün senedine dayalı olmayan doğrudan ürün işlemlerinde de alım satım usulleri ile ödeme, teslimat ve temerrüt süreçleri Borsa yönergeleri doğrultusunda yürütülecek.

Yayımlanan bu değişiklikler, tarımsal ürün piyasalarında işlem yapan aktörleri, borsa üyelerini ve takas/saklama hizmeti veren kuruluşları doğrudan ilgilendiriyor.