Madde 72 - (Değişik: 18/2/1965-538/43 md

Madde 72 – (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
Borçlu,
icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi
tesbit davası açabilir.
İcra
takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine
alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde,
icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra
takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin
durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları
karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat
karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın
alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse
ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı
ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını
gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir
olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin
edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa
derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca
hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu
menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu
anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da
alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı
anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu,
menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa,
davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe
itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir
parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir
sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye
alınmasını istiyebilir.
Menfi
tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer
mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de
açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini
ispata mecburdur.
Hususi
hükümler: