Madde 50 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(Ek kroki ile sınır ve koordinat
listesi:11/5/2018-7143/16 md.)
(Değişik: 27/12/2018-7159/4 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin
24/9/2020 tarihli ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı ile)
3194 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ
TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası
3194
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri
Yürürlüğe
Giriş Tarihi
3394
9
30/6/1987
3542
5, 38,
44
4/5/1989
4046
9
27/11/1994
4232
9
8/4/1997
KHK/572
Ek Madde 1, Geçici Madde 9
6/6/1997
4342
11
28/2/1998
4380
Ek Madde 2
2/8/1998
4736
2
19/1/2002
4928
Ek Madde 2
19/7/2003
5006
18
17/12/2003
5403
8
19/7/2005
5398
9, Ek Madde 3
21/7/2005
5784
9 ve Geçici Madde 11
26/7/2008
5793
11 ve Ek Madde 3
6/8/2008
5940
28, 42, 44,
Geçici Madde 12, 13
17/12/2009
28 inci maddesinin
sekizinci fıkrasının son cümlesinde yer alan “inşaat ve tesisat işlerinde yetki
belgesi olmayan usta çalıştıramaz” hükmü ile dokuzuncu fıkrasının müteahhitlere
yetki belgesi verilmesine ilişkin hükümleri
1/1/2012
6637
8
7/4/2015
Anayasa Mahkemesi’nin
4/12/2014 tarihli ve
E.: 2013/114,
K.: 2014/184
sayılı Kararı
8, Ek Madde 4
16/7/2015
6704
5,11, 18,
Geçici Madde 15
26/4/2016
KHK/678
4
22/11/2016
7033
8
1/7/2017
7071
4
8/3/2018
7139
18
28/4/2018
7143
Geçici Madde 16
18/5/2018
KHK/700
8
24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7153
5, 6, 8,
26, 28, 32, Ek Madde 6, Geçici Madde 17, Geçici Madde 18
10/12/2018
7159
Geçici Madde 16, Ekli kroki
ile liste
28/12/2018
7181
8, 13, 15,
18, 27, 37, 39, Ek Madde 7, Geçici Madde 16, Geçici Madde 19
10/7/2019
7221
7, 8, 18, 27, 28, 32, 42, Ek Madde 8, Geçici Madde 20, Geçici Madde 21,
Geçici Madde 22
Kanunun 8
inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin sonuna eklenen paragrafın birinci
cümlesi hükümleri 1/7/2020 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde (20/2/2020)
7226
42, Geçici Madde 23
26/3/2020
7256
Ek Madde 9, Geçici Madde 24
17/11/2020
Anayasa Mahkemesinin
24/9/2020 tarihli ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı
Geçici Madde 16, Kroki İle Sınır Ve Koordinat Listesi
15/12/2020
7333
18
28/7/2021
7394
Geçici Madde 16
15/4/2022
7410
8, 42, Geçici Madde 25
15/6/2022
7417
Geçici Madde 11
5/7/2022
7421
Ek Madde 10
26/11/2022
Anayasa
Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E.:2021/5; K.:2023/109 sayılı Kararı
Ek Madde 9, Geçici Madde 24
18/10/2023
Anayasa
Mahkemesinin 18/5/2023 tarihli ve E.: 2020/42; K.: 2023/99 sayılı Kararı
Ek Madde 8
Kararın
Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra
(4/7/2024)
Anayasa
Mahkemesinin 23/7/2024 tarihli ve E.: 2023/74; K.: 2024/141 sayılı
Kararı
Geçici Madde 16
3/12/2024
7534
5, 13,
18, Ek Madde 8, Ek Madde 9, Ek Madde 11, Geçici Madde 24
12/12/2024
7557
Ek Madde 12
24/7/2025
[1] Bu Kanunda, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel
İdaresi Kanunu hükümlerine aykırılık bulunması durumunda, 5302 sayılı Kanun
hükümlerinin uygulanacağı, söz konusu Kanunun 70 inci maddesi ile hüküm altına
alınmıştır.
[2] 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunun 84
üncü maddesiyle; bu Kanunda belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve
hizmetlerle sınırlı olarak, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine aykırılık
bulunması durumunda mezkur kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
[3] 15/7/2003 tarihli ve 4928 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu Kanunda yer alan “cami” ibareleri “ibadet yeri”
olarak değiştirilmiştir.
[4] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 5 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “mevzi” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[5] Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin dördüncü
cümlesi ile ikinci fıkrasının üçüncü cümlesi, Anayasa Mahkemesi’nin 29/1/2012
tarihli ve E.: 2011/106, K.: 2012/192 sayılı Kararı ile iptal edilmiş olup,
daha sonra 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 73 üncü maddesiyle yeniden
düzenlenmiştir.
[6] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesiyle, bu bentte yer alan “Belediye” ibaresi “Planlar, belediye” şeklinde
değiştirilmiştir.
[7] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesiyle, bu paragrafa “kopyası,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlıkça
oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı
üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere” ibaresi eklenmiştir.
[8] 10/6/2022 tarihli ve 7410 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesiyle bu paragrafta yer alan “İmar planlarında” ibaresi “Sanayi alanları,
ileri atıksu arıtma tesisleri, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo
yapıları hariç olmak üzere imar planlarında” şeklinde değiştirilmiştir.
[9] Anayasa Mahkemesi’nin 4/12/2014 tarihli ve
E:2013/114, K:2014/184 sayılı Kararı ile, bu bentte yer alan “…eser
sözleşmesinde işleme izni verilenler ile…” ibaresi iptal edilmiştir.
[10] 9/7/2008 tarihli ve 5784 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesiyle; bu fıkrada yer alan “ile ilgili” ibaresi “ve enerji tesisleriyle
ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin” şeklinde değiştirilmiştir.
[11] Parantez içi hüküm; 3/4/1997 tarih ve 4232 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[12] Bu fıkrada yer alan "… imar mevzuatındaki
kısıtlamalara tâbi olmaksızın…" ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 5/1/2006
tarihli ve E. :2005/98, K. :2006/3 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
[13] 14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yol,” ibaresinden sonra gelmek üzere “su
yolu,” ibaresi eklenmiştir.
[14]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu fıkraya (a) bendinden sonra gelmek
üzere (b) ve (c) bentleri eklenmiş, mevcut (b) bendi buna göre teselsül ettirilmiştir.
[15]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili kamu kurum
ve kuruluşunca kamulaştırılarak kamu mülkiyetine geçirilir” ibaresi “kamu
mülkiyetine geçirilir” şeklinde değiştirilmiştir.
[16]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “birinci fıkranın
(a) ve (b) bentlerine” ibaresi “bu madde hükümlerine” şeklinde
değiştirilmiştir.
[17] 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle bu bölüm başlığı “İfraz ve Tevhid İşleri” iken metne işlendiği
şekilde değiştirilmiştir.
[18] 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu madde başlığı “Arazi ve arsa düzenlemesi:” iken
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[19] 3/12/2003 tarihli ve 5006 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada geçen “otuzbeşini” ibaresi “kırkını”
şeklinde değiştirilmiştir.
[20] 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkraya “saha,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için
gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve” ibaresi eklenmiş,
fıkrada yer alan “kırkını” ibaresi “kırk beşini” şeklinde değiştirilmiştir.
[21] 18/7/2021 tarihli ve 7333 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesine “önceki değerinden az olmaması
kaydıyla,” ibaresinden sonra gelmek üzere “daha önceki imar uygulamalarında
yapılan terk veya kesintiler dikkate alınmak suretiyle” ibaresi eklenmiştir.
[22]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “alınabilir” ibaresi
“alınır” şeklinde değiştirilmiştir.
[23]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan“düzenlemenin
gerçekleştirilebilmesi için yapılacak kamulaştırmada kullanılmak üzere” ibaresi
madde metninden çıkarılmıştır.
[24]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tespiti halinde,
öncelikle” ibaresinden sonra gelmek üzere “tescilli imar parselleri üzerinden
mahkeme kararlarını yerine getirmeye yönelik yeni imar uygulaması yapılabilir.
Bunun mümkün olmaması durumunda” ibaresi, “muvafakati alınmak kaydıyla”
ibaresinden sonra gelmek üzere “tescilli imar parselleri üzerinden yeni
parselasyon işlemi yapılarak” ibaresi eklenmiştir.
[25] Anayasa Mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve E. 1985/11,
K. 1986/29 sayılı kararı ile bu fıkrada yer alan "...veya yeminli serbest
mimarlık ve mühendislik bürolarından..." ibaresi iptal edilmiştir.
[26] Anayasa Mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve E. 1985/11,
K. 1986/29 sayılı kararı ile bu fıkrada yer alan ".... veya yeminli
serbest mimarlık ve mühendislik ..." ibaresi iptal edilmiştir.
[27] Anayasa Mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve E. 1985/11,
K. 1986/29 sayılı kararı ile bu fıkrada yer alan "... veya yeminli serbest
mimarlık ve mühendislik bürolarınca..." ibaresi iptal edilmiştir.
[28] Anayasa Mahkemesinin 3/6/2025 tarihli ve E.:
2024/211, K.: 2025/123 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesinin
“...veya parselleri hizasına rastlayan ve yönetmelikte belirtildiği şekilde
hissesine düşen teknik alt yapı bedelini % 25 peşin ödeyip geri kalan % 75 ini
alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay
içinde ödemeyi taahhüt edenlere de..." bölümü iptal edilmiştir. Kararın Resmi
Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (13/7/2026) yürürlüğe gireceği
hüküm altına alınmıştır.
[29] Bu madde başlığı “Ruhsata tabi olmayan yapılar ve
uyacakları esaslar” iken 8/8/2011 tarihli ve 648 sayılı KHK’nın 22 nci
maddesiyle “Köylerde yapılacak yapılar ve uyulacak esaslar” şeklinde
değiştirilmiş olup, daha sonra da bu madde başlığı 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 73 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[30] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “projelerinin valilikçe
incelenmesi, muhtarlıktan yazılı izin alınması” ibaresi “projelerin valilik
onayını müteakip muhtarlığa bildirimi” şeklinde değiştirilmiştir.
[31] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “İl çevre düzeni” ibaresi
“Çevre düzeni” şeklinde değiştirilmiş ve cümlede yer alan “köy yerleşik alan
sınırları ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[32] Bu madde başlığı “Fenni mesuller ve mesuliyetleri ile
müteahhit sicilleri:” iken, 9/12/2009 tarihli ve 5940 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[33] 29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkraya “yetkilendirilmiş idareden” ibaresinden
sonra gelmek üzere “uygun sınıfta” ibaresi ve “geçici veya” ibaresinden sonra
gelmek üzere “sınıflandırma yapılarak” ibaresi eklenmiştir.
[34]Anayasa Mahkemesinin 11/12/1986 tarih
ve E. 1985/11, K. 1986/29 sayılı kararı ile bu fıkrada yer alan "... veya
yeminli serbest mimarlık veya mühendislik ..." ibaresi iptal edilmiştir.
[35] , Anayasa Mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve E.
1985/11, K. 1986/29 sayılı kararı ile bu fıkrada yer alan "... veya
yeminli serbest mimarlık ve mühendislik büroları ..." ibaresi ile bu
fıkranın sonunda bulunan "... Ancak müracaat yeminli serbest mimarlık ve
mühendislik bürosuna yapılmış ise bu hüküm uygulanmaz. Yeminli büro, müracaatı
bu süre içerisinde müsbet veya menfi mutlaka sonuçlandırmak zorundadır
..." biçimindeki son iki cümle iptal edilmiştir.
[36] Anayasa Mahkemesinin (1) nolu dipnotda yazılı Kararı
ile bu fıkrada yer alan "... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik
bürosunca .." ibaresi iptal edilmiştir.
[37] 29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 15 inci
maddesiyle bu fıkraya “ruhsat ve eklerine” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya
ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına”
ibaresi eklenmiş, fıkrada yer alan “ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar
hariç” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[38] Bu madde başlığı “Ceza hükümleri:” iken, 9/12/2009
tarihli ve 5940 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
[39] 10/6/2022 tarihli ve 7410 sayılı Kanunun 11 inci
maddesiyle bu bendin birinci cümlesine “yukarıdaki bentlere göre” ibaresinden
sonra gelmek üzere “aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine”
ibaresi eklenmiştir.
[40] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 11 inci
maddesiyle, bu fıkraya “müelliflerine” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve
gözetmenlerine” ibaresi eklenmiştir.
[41] 14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 11 inci
maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “il özel idaresince”
ibareleri ve “incelenerek” ibaresi madde metninden çıkarılmış, “yerleşme alanı”
ibaresi “yerleşik alanı ve civarı” şeklinde, “muhtarlık izni olmaksızın”
ibaresi “valilik onayı alınmadan ve muhtarlığa bildirim yapılmadan” şeklinde,
ikinci cümlesinde yer alan “ceza miktarının beşte biri olarak” ibaresi “ceza
miktarı” şeklinde ve fıkrada yer alan “üçyüz” ibareleri “bin” şeklinde
değiştirilmiştir.
[42] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle,
bu maddede yer alan “özürlüler” ibaresi “engelliler” şeklinde değiştirilmiştir.
[43] Anayasa Mahkemesi’nin 9/6/2011 tarihli ve E.:
2008/87, K.: 2011/95 sayılı Kararı ile bu maddenin birinci cümlesinde yer alan
“… ve bu Kanunun 8 inci maddesinde yer alan ilan ve askıya dair hükümlerden
muaf olarak …” ibaresi, yedinci cümlesinde yer alan “… ve 19 uncu maddede
belirtilen ilan ve askıya dair hükümlerden muaf olarak kesinleşir ve yürürlüğe
girer.” ibaresi iptal edilmiştir.
[44]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Parsel” ibaresi
“Fonksiyon değişikliği hariç olmak üzere, parsel” şeklinde değiştirilmiştir.
[45]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan“Bakanlık muhasebe birimi
hesabına” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen bankalara
ve/veya ilgili muhasebe birimine” şeklinde, (a), (b) ve (c) bentlerinde yer
alan “Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına” ibareleri “6306 sayılı Afet
Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında oluşturulan
Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına” şeklinde değiştirilmiş, fıkrada yer alan “beş
iş günü içerisinde aktarılır” ibaresinden önce gelmek üzere “ilgili
defterdarlıklarca” ibaresi eklenmiştir.
[46]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu fıkranın başına “Riskli yapının
bulunduğu parsellerde, mer’i imar planı ve plan notları ile verilmiş emsale
esas inşaat alanını en fazla %20’si kadar artıran plan değişikliklerinde,”
ibaresi ve “yapılacak plan değişikliklerinde” ibaresinden sonra “, iptal
gerekçeleri doğrultusunda mahkeme kararını yerine getirmeye yönelik tesis
edilecek imar planı ve 2942 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamındaki imar
planı değişikliklerinde” ibaresi eklenmiştir.
[47] 1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 39 uncu
maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar”
ibaresi “1/7/2022 tarihine kadar” şeklinde, fıkrada yer alan “12/10/2004”
ibaresi “31/12/2021” şeklinde değiştirilmiştir.
[48] Bu maddede yer alan ekli kroki ile listede sınır ve
koordinatları gösterilen alanlar için 18/5/2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmi
Gazete’ye bakınız.
[49] 27/12/2018 tarihli ve 7159 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesiyle bu fıkraya “bu Kanun” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve 2960 sayılı Kanun” ibaresi eklenmiştir.
[50] 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesiyle bu fıkranın ikinci cümlesine “akdi haleflerinin” ibaresinden sonra
gelmek üzere “31/12/2019 tarihine kadar yapacakları satın alma” ibaresi
eklenmiş, dördüncü cümlesinde yer alan “beşinci fıkrası” ibaresi “beşinci
fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası” şeklinde
değiştirilmiştir.
[51] 8/4/2022 tarihli ve 7394 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesiyle bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “31/12/2019” ibaresi “31/12/2022”
şeklinde değiştirilmiş ve fıkranın mevcut üçüncü cümlesinde yer alan “Bu
durumda elde edilen gelirler” ibaresi “Kalanı ise” şeklinde değiştirilmiştir.
[52]
5/12/2024 tarihli ve
7534 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “altyapı unsurları
için ruhsat” ibaresi “altyapı unsurları için izin veya ruhsat” şeklinde
değiştirilmiştir.
[53] Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E.:2021/5;
K.:2023/109 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…tüm
idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılır ve yıkım kararları uygulanmaz,…”
ibaresi iptal edilmiştir.