Ek Madde 8
– (Ek: 14/2/2020-7221/12
md.)
Plan değişiklikleri,
plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü sosyal ve teknik altyapı dengesini
bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine
uygun olarak yapılır. Plan değişikliği tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal
ve teknik altyapı etki değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye
sunulur.
Fonksiyon
değişikliği hariç olmak üzere, parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini,
bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamaz. (Ek cümle:5/12/2024-7534/7
md.) Ancak bir fonksiyon,
parsel bazında konut kullanımına dönüştürülemez.[44]
Bin metrekareden
az olmamak kaydıyla oluşmuş adalarda; ada bazında nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat
adedini, bina yüksekliğini arttıran veya fonksiyon değişikliği getiren plan değişikliklerinde
ihtiyaç duyulan kültürel tesis, sosyal ve teknik altyapı kullanımları; adanın merkezine
en fazla 500 metre yarı çaplı alanda karşılanmak zorundadır.
(Değişik
fıkra:5/12/2024-7534/7 md.) Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine
parsel bazında fonksiyon değişikliği ile ada bazında yapılacak imar planı
değişikliği sonucunda değerinde artış olan parsel veya parsellerin artan değeri
ile mahkemelerce iptal edilen imar planı değişikliklerinde, imar planı
değişikliği neticesinde yürürlükten kalkan imar planı ile teklif edilen yeni
imar planının kapsadığı parsel veya parsellerde oluşan değer farkının yüzde
doksanı (%90) değer artış payı olarak alınır. Değer artış payı bedelinin
tespitinde 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen bedel tespit
esasları gözetilir.
(Değişik
fıkra:5/12/2024-7534/7 md.) İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana
gelecek değer artışının tespiti 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş
lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından plan değişikliği
açıklama raporunda belirtilen mer’i plan koşullarındaki değer tespiti ile
birlikte değişiklik sonrası değer tespiti yapılmak suretiyle belirlenen
ortalama yeni değerden az olmamak üzere, idarece oluşturulan kıymet takdir
komisyonu tarafından belirlenir. Değer artış payı peşin veya taksitle
ödenebilir. Değer artış payının peşin ödenmesi halinde %10 indirim uygulanır ve
en geç tahakkukun oluştuğu tarihi takip eden bir ay içerisinde ödenir. Değer
artış payının taksitle ödenmesi halinde ilk ödeme, tahakkuk tarihini takip eden
birinci ay içerisinde faizsiz olarak yapılır. Sonraki taksit ödemeleri ise ilk
ödemeden sonraki altıncı, on ikinci ve on sekizinci aylarda olmak üzere ve
kalan borç üzerine Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları eklenerek artış yapılacak
şekilde toplamda dört taksitte gerçekleştirilir. Taksitlerin erken ödenmesi
halinde ise taksitin ödendiği tarihteki kalan borç üzerine Türkiye İstatistik
Kurumunun her ay için belirlediği Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim
oranları eklenerek ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Değer artış payının tamamı
ödenmeden tapuda satış, devir, bağış yapılamaz, yapı ruhsatı düzenlenemez.
Taşınmazın değer
artışına tabi olduğu tapu kütüğüne şerh edilir. Emsal, inşaat alanı, yapı yüksekliği
ve kullanım amacı değiştirilmemek kaydıyla yapılacak ruhsat tadilatları hariç, değer
artış payı ödenmeden yapı ruhsatı düzenlenemez.
Değer artış payı
tutarları taşınmaz maliklerince; Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen
bankalara ve/veya ilgili muhasebe birimine yatırılır. Yatırılan tutarların;[45]
a) Büyükşehir
belediyesinin olduğu illerde; %25’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, %25’i
ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına, %25’i 6306 sayılı Afet Riski
Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında oluşturulan
Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına,
b) Büyükşehir
belediyesi olmayan illerde ise; %40’ı imar planı değişikliğini onaylayan idarede
açılacak ilgili hesaba, %30’u 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında oluşturulan Dönüşüm Projeleri Özel
Hesabına,
c) Bakanlıkça
onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer artışının %75’i 6306
sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında
oluşturulan Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına, kalan değer artış payının; büyükşehir
belediyesinin olduğu illerde %15’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, %10’u
ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına; büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde
ise Bakanlık payının dışındaki kalan değer artış payının tamamı plan değişikliğinin
yapıldığı yerdeki ilgili idarenin açılacak ilgili hesabına,
ilgili
defterdarlıklarca beş iş günü içerisinde aktarılır ve (a) bendine göre kalan değer
artış payının %25’i, (b) bendine göre kalan değer artış payının %30’u ile imar planı
değişikliğinin diğer genel bütçeli idareler tarafından onaylanması durumunda değer
artış payının tamamı genel bütçeye gelir kaydedilir.
(Ek fıkra:5/12/2024-7534/7
md.) İmar planlarında umumi
hizmet alanına ayrılan yerlerden 13 üncü madde kapsamında kamu eline geçişi
sağlanamayan alanlarda, kamu hizmetini yapacak ilgili idarenin kamu hizmet
alanına ihtiyacı olmadığına dair görüşü alınarak eşdeğer alan ayrılmaksızın
2942 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi hükümlerine göre ve çevre yapılaşma
koşulları ile uyumlu olmak kaydıyla konut kullanımı hariç fonksiyon değişikliği
amaçlı plan değişikliği yapılabilir.
Riskli yapının bulunduğu parsellerde, mer’i imar planı ve plan notları
ile verilmiş emsale esas inşaat alanını en fazla %20’si kadar artıran plan
değişikliklerinde, 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki alanlarda, kamu yatırımları ile kamu
mülkiyetindeki alanlarda, mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlarda yapılacak plan
veya plan değişiklikleri ile imar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş
yüksekliklerin 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen usullere
göre yapılacak plan değişikliklerinde, iptal gerekçeleri doğrultusunda mahkeme
kararını yerine getirmeye yönelik tesis edilecek imar planı ve 2942 sayılı Kanunun
ek 1 inci maddesi kapsamındaki imar planı değişikliklerinde bu madde hükümleri uygulanmaz.[46]
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Elektronik
haberleşme altyapılarında yapı ruhsatı alınması