Geçici Madde 16- (Ek: 11/5/2018-7143/16 md.)[48]
Afet risklerine hazırlık kapsamında
ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar
barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018
tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018
tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir.
Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer
hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına
göre kaydedilir.
Yapının bulunduğu arsanın
29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi
değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet
bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş
oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli
cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık
bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri
özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar
artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye,
ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Yapı Kayıt Belgesi yapının
kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili
mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik
ve doğalgaz bağlanabilir.
Yapı Kayıt Belgesi verilen
yapılarla ilgili bu Kanun (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 tarihli
ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı ile) (…) uyarınca alınmış yıkım kararları
ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.[49]
Yapı ruhsatı alıp da yapı
kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt
Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi
hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin
belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda,
ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir.
Beşinci fıkra uyarınca kat
mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına
engel teşkil etmez.
Yapı Kayıt Belgesi alınan
yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar
Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi
haleflerinin 31/12/2022 tarihine kadar yapacakları satın alma talepleri üzerine
taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. (Ek cümleler:8/4/2022-7394/13
md.) Satış
bedelinin tamamının peşin ödenmesi hâlinde yüzde yirmi, en az yarısının ödenmesi
hâlinde yüzde on indirim uygulanır. Taksitli satışlarda satış bedelinin en az yüzde
onu peşin ödenir, kalan bedel ise beş yıla kadar taksitlendirilir. Taksit tutarlarına
kanunî faiz oranının yarısı uygulanır. Elde edilen gelirlerin yüzde yirmibeşi Bakanlığın
dönüşüm projeleri özel hesabına gelir olarak kaydedilir. Kalanı ise bu maddenin ikinci fıkrasına
göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli
ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi
Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası,
yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası hükmü uygulanmaz. (Ek cümleler:4/7/2019-7181/14 md.) Yapı kayıt
belgesine konu taşınmaz için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu
Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun
Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi
alınması ve bu belgeye esas arsa bedellerinin ödenmiş olması hâlinde bu madde uyarınca
ayrıca satış bedeli alınmaz. Yapı kayıt belgesi alınan taşınmazların satışa konu
edilen kısımlarından yapı kayıt belgesi tarihi ile satış tarihi arasındaki dönem
için ecrimisil alınmaz, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, satış tarihi
itibarıyla tahsil edilen ecrimisil tutarı satış bedelinden mahsup edilir, bu tutardan
fazlası iade edilmez.[50][51]
Yapı Kayıt Belgesi alınan
yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı
Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine
bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce
doğrudan satılır.
Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete
konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli
araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz.
Yapı Kayıt Belgesi, yapının
yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt
Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı
hükümleri uygulanır. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 tarihli
ve E.: 2023/74; K.: 2024/141 sayılı Kararı ile)
Bu madde hükümleri, 18/11/1983
tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm
bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile
İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen
alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu
Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.