Madde 12 –
Kısmen kamulaştırılan taşınmaz malın değeri;
a)
Kamulaştırılmayan kısmın değerinde, kamulaştırma sebebiyle bir değişiklik
olmadığı takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir
edilen bedelinden kamulaştırılan kısma düşen miktarıdır.
b)
Kamulaştırma dışında kalan kısmın kıymetinde, kamulaştırma nedeniyle eksilme
meydana geldiği takdirde; bu eksilen değer miktarı tespit edilerek,
kamulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan
kamulaştırma bedeline eksilen değerin eklenmesiyle bulunan miktardır.
c)
Kamulaştırma dışında kalan kısmın bedelinde kamulaştırma nedeniyle artış
meydana geldiği takdirde ise, artış miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan
kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan
değerin çıkarılmasıyla bulunan miktardır.
Şu
kadar ki, (c) bendi gereğince yapılacak indirme, kamulaştırma bedelinin yüzde
ellisinden fazla olamaz.
(b)
ve (c) bentlerinde sözü edilen bedelin düşüş ve artış miktarları, 11 inci
maddede belirtilen esaslara göre bedel takdiri suretiyle tespit olunur.
Kamulaştırma dışında kalan kısım, imar mevzuatına göre
yararlanmaya elverişli olduğu takdirde;kesilen bina, ihata duvarı,
kanalizasyon, su, elektrik, havagazı kanalları, makine gibi tesislerden mal
sahiplerine kalacak olanlarının eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek
duruma getirilebilmeleri için gereken gider ve bedel, belirlenerek kamulaştırma
bedeline ilave olunur. Bu masraf ve bedeller (b) bendinde yazılı kıymet
düşüklüğü miktarının belirlenmesinde gözönünde tutulmaz.
Bir
kısmı kamulaştırılan taşınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elverişli bir
durumda değil ise, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açılmayan
hallerde mal sahibinin en geç kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz
gün içinde yazılı başvurusu üzerine, bu kısmın da kamulaştırılması zorunludur.
(Değişik
altıncı fıkra: 21/3/2018-7103/27 md.) Baraj
inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir
taşınmaz mallar, kamulaştırma işleminin tamamlandığına ilişkin ilanın
indirildiği tarihten itibaren bir yıl içinde sahiplerinin yazılı başvurusu
üzerine çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı,
ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olup olmadığı yönlerinden
ilgili valilikte kurulan komisyon tarafından incelenir. Komisyonca yapılan
inceleme sonucunda çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin
bozulduğuna ve taşınmaz maldan yararlanılmasının mümkün olmadığına karar
verilmesi halinde taşınmaz mal kamulaştırmaya tabi tutulur. Taşınmaz mal
sahibinin bu kapsamda açacağı davalarda ilgili valilik komisyonuna başvurulması
dava şartıdır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca
yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bu suretle kamulaştırılan mücavir
taşınmaz mallar hakkında 22 nci ve 23 üncü maddeler uygulanmaz. İdare, bu
taşınmaz mallar üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de göz önünde tutarak
dilediği gibi tasarrufta bulunabilir ve gerektiğinde Hazineye bedelsiz olarak
devredebilir.[17]
Kısmen
kamulaştırılan paylı mülkiyete konu taşınmaz mal, evvelce paydaşlar arasında
fiilen bölünerek bir veya birkaç paydaşın tasarruf ve yararlanmasına bırakılmış
ve yapılan kısmi kamulaştırma bu yerin tamamını veya bir kısmını kapsıyor ise,
bu durumda kamulaştırmaya ilişkin işlemler sadece bu paydaş veya paydaşlar
hakkında yürütülerek kamulaştırma bedeli payları oranında kendilerine ödenir. Pay
veya paydaşların sadece bu kısım için dava hakları vardır. Taşınmaz malın
kamulaştırılmayan kısmı üzerinde hakları kalmaz ve adları paydaşlar arasından
çıkarılır. Kamulaştırılan bu yerler tapu sicilinde idare adına tescil olunur.
Bu
maddenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Dava Hakkı ve Bilirkişiler[18]
Tebligat