MADDE 47- (Değişik: 17/4/2008-5754/27 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra
ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanlar
için aşağıdaki hallerde vazife malûllüğü hükümleri uygulanır. 25 inci maddede belirtilen
malûllük; sigortalıların vazifelerini yaptıkları sırada veya vazifeleri dışında
idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken
bu işlerden veya kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken ya da
idarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi ve işten dönüşü sırasında veya işyerinde
meydana gelen kazadan doğmuş olursa, buna vazife malûllüğü ve bunlara uğrayanlara
da vazife malûlü denir.
Vazife malûllükleri;
a) Keyif verici içki ve her çeşit maddeler kullanmaktan,
b) Mevzuat ve emir dışında hareket etmiş olmaktan,[77]
c) Yasak fiilleri yapmaktan,
d) İntihara teşebbüsten,
e) Her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat
sağlama veya zarar verme amacından,
doğmuş olursa bunlara uğrayanlar hakkında vazife malûllüğü hükümleri
uygulanmaz.
Kamu idareleri vazife malûllüğüne sebep olan olayı, o yer yetkili
kolluk kuvvetlerine veya kendi mevzuatına göre yetkili mercilere derhal, Kuruma
da en geç onbeş iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. Kuruma bildirim, aynı süre
içerisinde sigortalılar veya hak sahiplerince de yapılabilir. Vazife malûllüğüne
sebep olan olaydan kamu idarelerinin yetkili mercilerinin haberdar edilmemiş olması
hali dışında; ilgililerin bildirimi, kamu idarelerinin bildirim sorumluluğunu ortadan
kaldırmaz.
Kuruma bildirim süresi;
a) Vazife malûllüğüne sebep olan olayın meydana geldiği tarihten,
b) Hastalıklarının sebep ve mahiyetleri dolayısıyla haklarında
vazife malûllüğü hükümleri uygulanacaklar için, hastalıklarının tedavisinin imkânsız
olduğuna dair düzenlenen kati raporun onay tarihinden,
c) Esirlik ve gaiplik hallerinde ise, bu hallerin sona erdiği
tarihten,
başlar.
Süresi içerisinde bildirimde bulunulan vazife malûllüğü aylıkları,
sigortalının ölüm ya da malûliyeti sebebiyle göreviyle ilişiğinin kesildiği tarihi
takip eden aybaşından itibaren bağlanır. (Ek cümle: 4/7/2012-6353/82 md.; Değişik
ikinci cümle: 12/7/2013-6495/97 md.) Ancak, harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak
aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine
göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya
devam edenlere ise görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın
sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından
itibaren aylık bağlanır.
Vazife malûllüğü süresi içerisinde bildirilmeyen
sigortalılara; kamu idareleri ya da sigortalılar veya hak sahiplerince sonradan
yapılacak bildirim üzerine, vazife malûllüklerinin belgelenmesi ve müstahak olmaları
şartıyla, bu Kanunun zamanaşımı hükümleri dikkate alınmak suretiyle vazife malûllüğü
aylığı bağlanır veya bağlanmış olan aylıklar düzeltilir. Bu durumda sigortalı veya
hak sahiplerine bağlanacak aylık ya da aylık farklarının, vazife malûllüğünün bildirildiği
tarihe kadar olan toplam tutarı Kurumca ilgili kamu idaresine ödettirilir.
Vazife malûllüğü aylığı, vazife malûllerinden itibari hizmet süreleri
eklenmek suretiyle bulunacak prim ödeme gün sayısı toplamı;
a) 10800 güne kadar olanlara 10800 gün üzerinden,
b) 10800 günden fazla olanlara, toplam prim ödeme gün sayıları
üzerinden,
en son prime esas kazancı esas alınmak suretiyle 29 uncu maddeye
göre hesaplanacak aylıklara, malûllük derecelerine göre aşağıda yazılı oranlarda
ayrıca zam yapılmak suretiyle bağlanır:
Malûllük Derecesi
Zam nispeti
1
%30
2
%23
3
%15
4
%7
5
%3
6
%2
Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er ile Türk Silâhlı Kuvvetlerince görevlendirilen 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan;
a) Harpte fiilen ateş altında,
b) Harpte, harp bölgelerindeki harp harekât ve hizmetleri sırasında,
bu harekât ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle,
c) Harpte veya harbe hazırlık devresinde her çeşit düşman silâhlarının
etkisiyle,
d) Askerî harekâtı gerektiren iç tedip ve sınır hareketleri sırasında,
bu hareketlerin sebep ve etkisiyle,
e) Barışta veya olağanüstü hallerde, emir veya görev ile uçuş
yapan uçucularla hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak uçakta
bulunanlardan uçuşun havadaki ve yerdeki sebepleriyle ve yine emir ve görev ile
dalış yapan dalgıçlarla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak
denizaltı gemisinde veya dalgıç kıtasında bulunanlardan denizaltıcılığın veya dalgıçlığın
çeşitli sebep ve etkileriyle,
f) Anayasanın 92 nci maddesi veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmeler uyarınca Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı mensuplarının yabancı ülkelere gönderilmesini gerektiren durumlarda,
birliklerin bulundukları yerlerden hareketlerinden itibaren yurt içinde, yurt dışında,
yabancı ülkelerde veya yurda dönüş sırasında,[78]
vazife malûlü olanlara harp malûlü denir.
Bunlardan uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere bulundukları
kademenin üç ilerisindeki kademenin, uzman jandarmalara bulundukları rütbenin bir
üst rütbesinin aynı kademesinin; astsubaylarla yarbay rütbesine kadar (yarbay hariç)
bir üst rütbenin aynı kademesinin, yarbaylara albay, albaylara kıdemli albay, kıdemli
albay ile general ve amirallere bir üst rütbenin, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan sigortalılara ise bir üst derecesine veya
kademesine karşılık gelen prime esas kazancı üzerinden aylık bağlanır.[79]
Bulundukları derecenin bir üst derecesi olmayanlar için o derecenin
üç ilerisindeki kademe göstergesi, üç ilerisindeki kademe göstergesi olmayanlar
için de o derecenin son kademe göstergesinin prime esas kazancı esas alınır.79
Harp malûllerinin, malûllük derecesine göre
aşağıdaki yazılı göstergelerin, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktar "Harp malûllüğü zammı" olarak ayrıca eklenir.
Malûllük Derecesi
Göstergeler
1
1100
2
950
3
800
4
600
5
500
6
400
Harp malûlü sayılanlardan bir harekâtın başarıyla sonuçlanmasını
şahsen sağladığı ve örnek tutulacak cesaret ve fedakârlık gösterdiği sıralarda bu
malûllüğe uğradıkları usûlüne göre sıralı üstlerince saptanan Türk Silâhlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensupları ile Türk Silâhlı
Kuvvetlerince görevlendirilen sivil görevlilere, Genelkurmay Başkanlığının uygun
görmesi ve ilgisine göre İçişleri Bakanının veya Millî Savunma Bakanının onayı ile
harp malûllüğü zamları %25 fazlasıyla bağlanır.[80]
Bu madde gereğince vazife malûllüğü aylığı almakta iken veya vazife
malûllüğü aylığı bağlanması gerekirken ölenlerin, hak sahiplerine, müstahak olmaları
halinde harp malûllüğü zammı da dahil olmak üzere prim ödeme gün sayısına bakılmaksızın
ölüm aylığı bağlanır.
Harp malûlü olanlara verilecek harp malûllüğü zammı tutarının
Kurumca belirlenecek peşin sermaye değeri toplamı en geç bir ay içinde Millî Savunma
Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı tarafından Kurumun göstereceği hesaplara yatırılır.
Süresinde yatırılmayan tutarlar için 89 uncu madde hükümleri uygulanır.
Vazife malûllüğü aylığı bağlananlardan;
a) (Değişik birinci cümle: 12/7/2013-6495/97 md.) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (c) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla vazife malûllüğü
aylığı bağlanmış olanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip
eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir ve bunlar hakkında uzun vadeli sigorta
kolları uygulanır.Bunlardan çalıştıkları süre zarfında 80 inci maddeye göre belirlenen
prime esas kazançları üzerinden 81 inci madde gereğince kısa ve uzun vadeli sigorta
kolları ile genel sağlık sigortasına ait prim alınır. Bunlar ile 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaları nedeniyle istekleri üzerine
haklarında uzun vadeli sigorta kolları uygulananlardan; yeniden aylık bağlanması
için yazılı istekte bulunan ya da emekliye ayrılan veya herhangi bir nedenle görevi
sona erenler hakkında sonraki çalışmaları karşılığında aylığa hak kazanmaları halinde
bu süre için, 29 uncu maddeye göre aylık hesaplanır. Sonradan geçen çalışmalarından
dolayı yaşlılık aylığına hak kazanamayanların kendilerine toptan ödeme, vefatı halinde
ise hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır veya toptan ödeme yapılır.
b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında çalışmaları sırasında malûllük derecelerinin değişmesi halinde
aylığı yeni malûllük derecesi de dikkate alınarak son prime esas kazancı üzerinden
ilk vazife malûllüğü aylığından az olmamak kaydıyla yeniden hesaplanır.
c) (Değişik: 29/1/2016-6663/25 md.) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) bendine tabi olarak çalışmaya başlayanlar hakkında ilgisine göre
6 ncı maddenin birinci fıkrasının (n) bendi veya 30 uncu maddenin üçüncü fıkrası
hükmü uygulanır.
d) (Ek: 4/7/2012-6353/82 md.) (Değişik birinci cümle:
12/7/2013-6495/97 md.) Harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık
Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını
gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre vazife
malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmaya devam edenler hakkında uzun vadeli
sigorta kollarının uygulanmasına devam edilir. Bunların sınıf veya görev
değiştirdikleri tarihten sonra geçen çalışmaları dolayısıyla yeniden aylık bağlanması
için yazılı istekte bulunmaları ya da emekliye ayrılmaları veya herhangi bir nedenle
görevlerinin sona ermesi halinde, sonraki çalışmaları karşılığında aylığa hak kazanmaları
durumunda bu süre için 29 uncu maddeye göre aylık hesaplanır. Sonradan geçen çalışmalarından
dolayı yaşlılık aylığına hak kazanamayanların kendilerine toptan ödeme yapılır,
vefatları halinde ise hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır veya toptan ödeme yapılır.
Vazife malûllüğüne bağlı nedenlerden dolayı ölen sigortalının
hak sahiplerine, bu madde gereğince tespit edilecek aylık, 34 üncü ve 35 inci madde
hükümlerine göre bağlanır. Ayrıca 37 nci madde hükümlerine göre hak sahiplerine
cenaze ve evlenme ödeneği de verilir.
Bu maddeye göre bağlanacak vazife veya harp malûllüğü aylıkları,
bu Kanunla yürürlükten kaldırılan maddeleri dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine
göre emsali iştirakçiye bağlanacak harp veya vazife malûllüğü aylığından az olamaz.
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan,
uluslararası barışı koruma ve destekleme operasyonlarında Türkiye Cumhuriyetince
görevlendirilenlere, bu görevleri esnasında veya bu görevleri nedeniyle vazife malûlü
aylığı ödendiği sürece harp malûllüğü zammı ayrıca verilir.
(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/82 md.) İç güvenlik veya istihbarat görevi ifa
eden kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilen uçuş veya dalış hizmetleri sırasında,
uçuşun havadaki ve yerdeki veya dalgıçlığın çeşitli sebep ve tesiri ile malul olanlar
ile hayatını kaybedenler hakkında sekizinci fıkranın (e) bendi kapsamına girenlere
ilişkin hükümler uygulanır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurumca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Kamu görevlilerinin emekliye
sevk onayları