MADDE 59- Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin
denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür.
Askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolü, askerî iş müfettişleri
tarafından da yapılabilir.
Kurumun denetim ve kontrol
ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını
doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir.
Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. İşverenler
ve sigortalılar ile işyeri sahipleri, tasfiye ve iflâs idaresinin memurları, işle
ilgili gerçek ve tüzel kişiler, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş
memurlarına bilgi verilmek üzere çağrıldıkları zaman gelmek, gerekli olan defter,
belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, görevlerini yapmak için her türlü
kolaylığı sağlamak ve bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle
yükümlüdürler. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları görevlerini
yaparken, tüm kamu görevlileri gerekli kolaylığı gösterir ve yardımcı olurlar.
Bu Kanunun
uygulanması bakımından, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları,
4857 sayılı İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisini de haizdir.
İhaleli işler ile özel bina
inşaatı işyerleri işverenlerine, Kuruma prim borçlarının bulunmadığını gösteren
ilişiksizlik belgesinin verilmesinde, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununa göre yetki
verilmiş serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirler tarafından
işyeri kayıtlarının incelenmesi sonucunda Kuruma bildirildiği tespit edilen işçilik
tutarlarının uygunluğu, Kurumun denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla, esas alınabilir.
Usûl ve esasları Kurumca belirlenmiş
hesaplama yöntemine uygun olarak serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli
malî müşavirlerce düzenlenen rapor ile Kuruma yeterli işçilik bildirilmediği anlaşılan
işyeri ve işverenlerinin, tespit edilen fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak
prim, gecikme cezası ve gecikme zammı tutarını 102 nci maddenin birinci fıkrasının
(d) bendi ile (e) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca verilecek idarî para
cezaları ile birlikte ödemeleri kaydıyla ilişiksizlik belgesi verilebilir.
Kurumca
belirlenen usûl ve esaslara aykırı hareket ederek Kurum zararına sebebiyet verdiği
anlaşılan serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirler tarafından
düzenlenen raporlar dikkate alınmaz ve bunların daha sonra düzenleyecekleri raporlar
Kurumca işleme konulmaz. Gerçeğe aykırı rapor düzenleyen serbest muhasebeci malî
müşavirler ile yeminli malî müşavirler, Kurumun bu nedenle uğradığı zarardan işverenle
birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, bunlar hakkında, genel hükümlere
göre Kurumun takip hakkı saklıdır. Meslek mensupları, işverenlerin devamlı işyerlerinin
sigortalıları ile yaptıkları işler ile Kurumda tescil edilmemiş veya tescil edilmiş
olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış olan yukarıdaki işler hakkında
inceleme yapamazlar.
Kamu
idarelerinin denetim elemanları kendi mevzuatı
gereğince işyerlerinde yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler sırasında,
çalıştırılanların sigortalı olup olmadığını da tespit ederek, sigortasız çalıştırılanları
Kuruma bildirmek zorundadır. Bu kurumlar ayrıca kendi mevzuatları gereğince yaptıkları
inceleme ve tespitler sırasında bu Kanuna göre sigortalı sayılanların prime esas
kazançlarının veya sigortalı gün sayılarının eksik bildirilmesi sonucunu doğuran
tespitlerini de en geç bir ay içinde Kuruma bildirirler. Kurum bu bildirimleri esas
almak üzere gerekli yasal işlemi yapar. İlgililerin itiraz hakları saklıdır.[93]
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Genel Sağlık Sigortası Hükümleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Kapsamdaki Kişiler ve Tescili
Genel sağlık sigortalısı
sayılanlar