MADDE 81- Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim
oranları aşağıdaki şekildedir:[136]
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %21’idir. Bunun %9’u
sigortalı hissesi, %12’si işveren hissesidir.[137]
b) (Değişik: 17/4/2008-5754/48
md.) Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet süresi zammı
uygulanan işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
1) (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak
malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen
%21 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1
puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiilî hizmet gün
sayısı eklenecek işlerde 3 puan,137
2) (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için ise uygulanacak
malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen
%21 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3,33
puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 5 puan, 180 fiilî hizmet gün
sayısı eklenecek işlerde 10 puan,137
eklenmesi suretiyle
belirlenir ve bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen %21
oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.
c) (Değişik: 10/1/2013-6385/9
md.) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının
%2,25’idir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına kadar düşürmeye
ya da %2,5 oranına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.[138]
d) (Değişik: 13/2/2011-6111/38
md.) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilenler için prim oranı, prime esas kazançlarının %6’sıdır. Bu prim oranının
%1’i kısa vadeli sigorta kolları, %5’i genel sağlık sigortası primidir. Aynı maddenin
birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen kursiyerler için prim oranı, prime esas
kazançlarının %5,5’idir. Bu prim oranının %1’i kısa vadeli sigorta kolları, %4,5’i
genel sağlık sigortası primidir.[139]
e) (Mülga: 17/4/2008-5754/48
md.)
f) (Değişik: 17/4/2008-5754/48
md.) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli
sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan
prime esas kazancın %12,5’idir. Bu primin %5’i sigortalı, %7,5’i ise işveren hissesidir.
Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanlar ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının
(e) bendi ve bu Kanunun geçici 13 üncü maddesinde belirtilenlerin genel sağlık sigortası
primi, prime esas kazancın %12’sidir. (Ek cümle: 23/2/2017-6824/15 md.)
Ancak, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendine tabi olanlar için genel
sağlık sigortası primi, prime esas kazancın %3’ü olup, bu oranı %12’ye kadar artırmaya
Cumhurbaşkanı yetkilidir. [140]
g) (Değişik: 17/4/2008-5754/48
md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamındaki sigortalılar (a), (c) ve (f) bentlerindeki prim oranlarının toplamı
üzerinden primlerini öderler.
h) (Ek: 17/4/2008-5754/48 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının
(c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malûllük aylıkları
ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere,
bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik
kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si oranında ek karşılık primi alınır.
Ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak
yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık
eşit taksitlerle ödenir. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri
Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
ı) (Ek: 15/5/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden,
işveren hissesinin iki puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren
hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları
sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini
yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna, muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini
ise Maliye Bakanlığına vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin
sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine
ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para
cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır.
Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme
zammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 29/7/2003
tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa ve 22/2/2006 tarihli ve
5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma
Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme
ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu bent hükümleri; vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim
kurumları ile okul-aile birliklerince çalıştırılanlar hariç olmak üzere 21/4/2005
tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren
kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununa, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve uluslararası anlaşma
hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna
olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi
çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz. Hazinece
karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet
unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkra ve diğer ilgili mevzuatla sağlanan sigorta
prim desteklerinin aynı dönem için birlikte uygulanması halinde, bu destek öncelikle
uygulanır. (Mülga yedinci cümle:21/5/2013-6486/5 md.) (Mülga sekizinci
cümle: 17/1/2019-7161/41 md.) (Ek cümle: 31/7/2008-5797/2 md.) (Mülga son
cümle:21/5/2013-6486/5 md.)137[141][142][143][144][145]
i) (Ek: 21/5/2013-6486/5
md.) Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak yurt içinden
götürülen sigortalılar için, bu maddenin (f) bendine göre prime esas kazanç üzerinden
ödenecek primin işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece
karşılanır. Bu bent hükümlerinden faydalanabilmek için; çalıştırdıkları sigortalılarla
ilgili olarak işverenler tarafından bu Kanun uyarınca verilmesi gereken aylık prim
ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma, muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin
ise Maliye Bakanlığına verilmesi, bu sigortalılara ilişkin olarak yatırılması gereken
sigorta primi tutarlarının Hazinece karşılanmayan kısmının yasal süresi içinde işverenlerce
ödenmiş olması ve bu işverenlerin Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin
gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan
prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren işverenler
ile taksitlendirme ve yapılandırma kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran
işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu bent
hükmünden yararlandırılır. 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası
kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri; 2886 sayılı Kanun ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri, 4734 sayılı Kanundan istisna
olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri; ek 2 nci madde kapsamında uygulanan
teşvikten yararlanan işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi tutulmak
suretiyle çalışanlar hakkında bu bent hükümleri uygulanmaz. Hazineden karşılanan
prim tutarları, işverenler bakımından gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde
gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.[146]
j) (Ek: 20/8/2016-6745/62
md.) İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtar sigortalılar hariç bu Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların malullük, yaşlılık
ve ölüm sigortaları primlerinden, beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece
karşılanır. Sigortalıların bu prim indiriminden yararlanabilmeleri için primlerin
Hazinece karşılanmayan kısmının yasal süresi içinde ödenmesi, Kuruma kendi sigortalılıklarından
kaynaklanan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme
zammı borcunun bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve
bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını taksitlendiren veya yapılandıran
sigortalılar bu taksitlendirme veya yapılandırma işlemleri devam ettiği sürece bu
bent hükmünden yararlandırılır. Borçlanma ve ihya kapsamındaki primlerden dolayı
bu indirimden yararlanılmaz. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar
vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.[147]
k) (Ek: 11/5/2018-7143/22
md.) (Mülga: 4/12/2025-7566/23 md.)
(Ek fıkra: 21/5/2013-6486/5
md.) Bu Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel
sektör işyerlerine uygulanmak
üzere, birinci fıkranın (ı) bendinde belirtilen ve Hazinece karşılanan puana, prime
esas kazanç alt sınırı üzerinden altı puana kadar ilave puan eklemeye, sosyo-ekonomik
gelişmişlik endeksini dikkate almak suretiyle ilave puan uygulanacak illeri ve uygulama
süresini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.[148][149]
(Değişik fıkra: 17/4/2008-5754/48
md.) Devlet,
Kurumun ay itibarıyla tahsil ettiği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel
sağlık sigortası priminin dörtte biri oranında Kuruma katkı yapar. Devlet katkısı
olarak hesaplanacak tutar talep edilen tarihi takip eden 15 gün içinde Hazinece
Kuruma ödenir.
(Ek fıkra: 21/5/2013-6486/5
md.) Yapılan kontrol
ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen
sigortalının fiilen çalışmadığının tespit edilmesi hâlinde, işverenler bir yıl süreyle
bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten
yersiz olarak faydalanıldığının tespiti hâlinde, yararlanılan teşvik tutarı işverenden
gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
(Ek fıkra: 21/5/2013-6486/5 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul
ve esaslar Bakanlık, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken
belirlenir.
Günlük kazanç sınırları