MADDE 98- İşveren, sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası için kendisine düşen
yükümlülükler nedeniyle, sigortalıların ücretlerinden kesinti yapamaz. Bu Kanunda
hüküm bulunmayan hallerde özel sigortalara ilişkin hükümler, bu Kanun hükümlerinin
uygulanmasında dikkate alınmaz.
Bu Kanun
gereğince sağlık hizmetlerinden yararlananların ödemekle yükümlü oldukları katılım
payları, özel sigorta şirketleri tarafından teminat veya ödeme konusu yapılamaz.
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/58
md.) Yıllık
veya daha uzun süreli tamamlayıcı veya destekleyici özel sağlık sigortalarına ilişkin
usûl ve esaslar Kurumun uygun görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenir.
Uluslararası sosyal güvenlik
sözleşmeleri kapsamında yapılacak her türlü işlemler ve hesaplaşmalar, Kurum tarafından
yürütülür. İlgili sözleşmelerde irtibat kurumuna yapılan atıflar, Kuruma yapılmış
sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Sosyal
güvenlikle ilgili düzenlemeler, bildirimler ve yurt dışından başvuru[179]
MADDE 99- Sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri
ile ilgili yapılacak her türlü kanunî düzenlemeler bu Kanunda yapılır.
Bu Kanun gereğince yapılacak
bildirimler hakkında, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri
uygulanır.
(Ek
fıkra:20/7/2025-7555/26 md.) Bu Kanun ve bu Kanunla mülga kanunlar ile sosyal güvenliğe
dair diğer kanunlar kapsamında Kuruma yapılması öngörülen başvurulardan
Bakanlıkça uygun görülenler yurt dışında çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik
veya ataşelikleri vasıtasıyla alınabilir.
(Ek
fıkra:20/7/2025-7555/26 md.) Yurt dışından hangi başvuruların alınacağına, başvuruların
alınmasına, Kuruma iletilmesine ve başvurulara dair diğer işlemlere ilişkin
usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Bilgi ve belge isteme hakkı,
bilgi ve belgelerin Kuruma verilme usûlü
MADDE 100- (Değişik: 17/4/2008-5754/59 md.)
5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, döner sermayeli
kuruluşlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler doğrudan, münferit olarak bilgi ve
belge istenmesi hariç olmak üzere kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar
ise Kurumla yapılacak protokoller çerçevesinde, Devletin güvenliği ve temel dış
yararlarına karşı ağır sonuçlar doğuracak hâller ile özel hayat ve aile hayatının
gizliliği ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla özel kanunlardaki
yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa Kurum tarafından
kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması, 6183 sayılı Kanuna göre Kurum alacaklarının
takip ve tahsili ile bu Kanun kapsamında verilen diğer görevler ile sınırlı olmak
üzere istenecek her türlü bilgi ve belgeyi sürekli ve/veya belli aralıklarla vermeye,
bilgilerin elektronik ortamda görüntülenmesini sağlamaya, görüntülenen bu bilgilerin
güvenliğini sağlamaya, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü belge ile vermek
zorunda oldukları bilgilere ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve
benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir
hale getirmek için gerekli tüm sistem ve şifreleri incelemek için ibraz etmeye mecburdurlar.
Bu madde kapsamında ilgili kişi, kurum ve kuruluşlar Kurumun belirleyeceği
süre içerisinde söz konusu talebe cevap vermek ve gereken kolaylığı göstermekle
yükümlüdürler.
(Değişik birinci cümle: 15/2/2018-7099/19 md.) Kurum, bu Kanun gereği verilecek her türlü
belge veya bilginin internet, elektronik ve benzeri ortamda gönderilmesi hususunda,
gerçek veya tüzel kişiler ile yazılı sözleşme ile yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişilere izin vermeye, bu kişileri aracı kılmaya veya zorunlu tutmaya, Kuruma verilmesi
gereken her türlü belge, bildirge ve taahhütnamenin, gerçek ve tüzel kişiler ile
tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara verilmesini mecbur kılmaya, söz konusu
belgeleri diğer kamu idarelerine ait formlarla birleştirmeye ve bu belgeleri kamu
idarelerinin elektronik bilgi işlem ortamından almaya, bu kişilere yapılacak bildirimleri
Kuruma verilmiş saymaya, bu Kanunun uygulaması ile ilgili işveren, sigortalı ve
diğer kurum, kuruluş ve kişilerin talepleri üzerine veya re’sen düzenleyeceği her
türlü bilgi ve belgeyi bilgi işlem ortamında oluşturmaya, bu şekilde hazırlanacak
olan bilgi ve belgelerin sadece internet ve benzeri iletişim ortamından ilgili kişilere
verilmesini kararlaştırmaya yetkilidir. Elektronik ortamda
hazırlanacak bilgi ve belgeler adli ve idari makamlar nezdinde resmi belge olarak
geçerlidir.[180]
Belge veya bilgileri internet, elektronik ve benzeri ortamda göndermekle
zorunlu tutulan gerçek ve tüzel kişilerin, Kurumun bilgi işlem sistemlerinin herhangi
bir nedenle hizmet dışı kalması sonucu belge ve bilgiyi, bu Kanunda öngörülen sürenin
son gününde Kuruma gönderememesi ve muhteviyatı primleri de yasal süresi içinde
ödeyememesi halinde, sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci işgününün
sonuna kadar belge veya bilgiyi gönderir ve muhteviyatı primleri de aynı sürede
Kuruma öder ise bu yükümlülükleri Kanunda öngörülen sürede yerine getirmiş kabul
edilir.
(Ek fıkra: 18/2/2009-5838/3 md.) Üçüncü
fıkra hükümleri çerçevesinde yetkilendirilen kamu idaresi, yetkilendirildiği hususlarla
sınırlı olarak kendi mevzuatında yer alan yetkileri kullanabilir.
(Ek fıkra: 25/6/2009-5917/41 md.) Kurum, genel sağlık sigortalılarının bakmakla
yükümlü oldukları kişilerin genel sağlık sigortasından yararlanmalarına esas bilgilerinin,
sağlayacağı elektronik alt yapı üzerinden girilmesini kamu idarelerinden, işverenlerden
ve bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılardan
isteme yetkisine sahiptir. Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10)
numaralı bendinde belirtilen şartlara uygun olarak veya Kurumca belirlenecek sürede
bilgi girişlerini yapmayanlar hakkında bu Kanunun 102 nci maddesine göre idari para
cezası uygulanır.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili usûl ve esaslar, Kurum tarafından
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Uyuşmazlıkların çözüm yeri