GEÇİCİ MADDE 109- (Ek: 31/1/2025-7539/5
md.)
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan
sigortalıları çalıştıran işverenlerce;
a) 2024 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma
verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet
beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 1.000 Türk lirası ve altında
bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2025
yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya
muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin
toplam prim ödeme gün sayısının,
b) 2025 yılı içinde ilk defa bu Kanun
kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim
ödeme gün sayısının,
2025 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi
için günlük 33,33 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu
işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar
İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime
esas günlük kazanç tutarı, 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş
sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 2.000 Türk
lirası olarak esas alınır.
Bu madde kapsamında destekten yararlanılacak
ayda/dönemde, 2024 yılı Ocak ila Aralık aylarında/döneminde aylık prim ve
hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az
sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında
bildirimde bulunulması hâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz.
Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik
bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve
kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi
bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde
işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından
yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların
prime esas kazançlarını 2025 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için Kuruma
bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik
Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte
geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak,
ilgili ayda 2025 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık brüt asgari
ücretin onda birini geçmeyecek tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi
yapıldığının tespiti durumunda Kurumca yapılacak ihtar üzerine on beş günlük
süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri hakkında bu madde hükümleri
uygulanmaya devam eder.
İşyerinde çalıştırılan sigortalılarla
ilgili 2025 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık prim ve hizmet
belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içinde
verilmediği, sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmediği, denetim ve
kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde; çalıştırılan
kişilerin sigortalı olarak bildirilmediği veya bildirilen sigortalının fiilen
çalıştırılmadığı durumlarının tespit edilmesi, Kuruma prim, idari para cezası
ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması
hâllerinde bu maddeye ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim,
idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren ya da ilgili
diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu tecil ve taksitlendirme veya
yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükümlerinden yararlandırılır. Bu
maddenin uygulanmasında bu Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz.
Birinci fıkranın (a) bendinin
uygulanmasında, bir önceki yılın aynı ayına ilişkin olarak aylık prim ve hizmet
belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması hâlinde
bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki
veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınır. 2025
yılından önce bu Kanun kapsamına alınmış ancak 2024 yılında sigortalı
çalıştırmamış işyerleri hakkında birinci fıkranın (b) bendi hükümleri
uygulanır.
Sigortalı ve işveren hisselerine ait
sigorta primlerinin Devlet tarafından karşılandığı durumlarda işverenin
ödeyeceği sigorta priminin İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak tutardan az
olması hâlinde sadece sigorta prim borcu kadar mahsup işlemi yapılır.
3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi
uyarınca ücretleri asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükme bağlanan “Linyit”
ve “Taşkömürü” çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılar için
birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük kazanç
2.667 Türk lirası olarak ve 2024 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen
aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde
bildirilen prim ödeme gün sayısının bir buçuk katını geçmemek üzere, 2025
yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya
muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin
toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınır.
Bu madde hükümleri, 5335 sayılı Kanunun 30
uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait
işyerleri için uygulanmaz.
4734 sayılı Kanunun
2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde
sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde
fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel
sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede
kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için bu maddenin birinci fıkrası
uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce
işverenlerin hak edişinden kesilerek Türkiye İş Kurumuna iade edilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri
alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.