MADDE 1186- (1) Eşyanın uğradığı veya eşyaya
ilişkin her türlü zıya veya hasar nedeniyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha
yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme
Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safî ağırlığının her bir kilogramı
için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorumlu olmaz; meğerki,
eşyanın cinsi ve değeri, yüklemeden önce yükleten tarafından bildirilmiş ve denizde
taşıma senedine yazılmış olsun. Özel Çekme Hakkı, fiilî ödeme günündeki veya taraflarca
kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen
değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
(2) Taşıyanın ödemesi gereken tazminatın toplamı, eşyanın
navlun sözleşmesine uygun olarak gemiden boşaltıldığı veya boşaltılması gereken
yerdeki ve tarihteki değerine göre hesaplanır. Eşyanın değeri, borsa fiyatına veya
böyle bir fiyat yoksa, cari piyasa fiyatına veya her ikisinin de yokluğu hâlinde
aynı nitelikte ve kalitede eşyanın olağan değerine göre belirlenir.
(3) Eşya topluca bir konteyner, palet veya benzeri bir
taşıma gerecine konmuş ise, denizde taşıma senedine söz konusu taşıma gerecinin
içeriği olarak yazılmış her koli veya ünite, ayrı bir koli veya ünite sayılır. Aksi
hâlde, böyle bir taşıma gereci, tek bir koli veya ünite sayılır. Bizzat taşıma gereci
zıyaa veya hasara uğrarsa, taşıyana ait veya onun tarafından sağlanmış olmadıkça,
taşıma gereci ayrı bir koli sayılır.
(4) Yükletenin birinci fıkra uyarınca yaptığı bildirim
denizde taşıma senedine yazılmışsa, bu kayıtlar karine oluşturur, ancak, bu karine
taşıyan bakımından bağlayıcı değildir; 1239 uncu maddenin üçüncü fıkrası, söz konusu
kayıtlar hakkında uygulanmaz.
(5) Yükleten, eşyanın cinsini veya değerini kasten gerçeğe
aykırı bildirmişse, taşıyan, her hâlde, eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin zıya
veya hasar nedeniyle sorumlu olmaz.
(6) Taşıyanın, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu,
geciken eşya için ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlıdır; şu kadar ki,
bu tutar, navlun sözleşmesine göre ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamaz.
(7) Taşıyanın, birinci ve altıncı fıkraların birlikte
uygulanması hâlinde toplam sorumluluğu, eşyanın tam zıyaından sorumluluğu hâlinde
birinci fıkra gereğince tazminle yükümlü olacağı tutarı geçemez.
(8) Taraflar, birinci ve altıncı fıkralarda öngörülen sınırlardan
daha yüksek tutarlar kararlaştırabilirler; şu kadar ki, birinci fıkra bakımından
tarafların kararlaştırdığı sınır, o fıkrada öngörülen sınırlardan hangisi yüksek
ise, o sınırdan daha düşük olamaz.
2. Sorumluluğu sınırlandırma hakkının
kaybı