MADDE 195- (1) a) Bir ticaret şirketi, diğer bir
ticaret şirketinin, doğrudan veya dolaylı olarak;
1. Oy haklarının çoğunluğuna sahipse veya
2. Şirket sözleşmesi uyarınca, yönetim organında karar
alabilecek çoğunluğu oluşturan sayıda üyenin seçimini sağlayabilmek hakkını haizse
veya
3. Kendi oy hakları yanında, bir sözleşmeye dayanarak,
tek başına veya diğer pay sahipleri ya da ortaklarla birlikte, oy haklarının çoğunluğunu
oluşturuyorsa,
b) Bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketini, bir
sözleşme gereğince veya başka bir yolla hâkimiyeti altında tutabiliyorsa,
birinci şirket hâkim, diğeri bağlı şirkettir. Bu şirketlerden
en az birinin merkezi Türkiye’de ise, bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin
hükümler uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen hâller dışında, bir ticaret
şirketinin başka bir ticaret şirketinin paylarının çoğunluğuna veya onu yönetebilecek
kararları alabilecek miktarda paylarına sahip bulunması, birinci şirketin hâkimiyetinin
varlığına karinedir.
(3) Bir hâkim şirketin, bir veya birkaç bağlı şirket aracılığıyla
bir diğer şirkete hâkim olması, dolaylı hâkimiyettir.
(4) Hâkim şirkete doğrudan veya dolaylı
olarak bağlı bulunan şirketler, onunla birlikte şirketler topluluğunu oluşturur.
Hâkim şirketler ana, bağlı şirketler yavru şirket konumundadır.
(5) Şirketler topluluğunun hâkiminin, merkezi veya yerleşim
yeri yurt içinde veya dışında bulunan, bir teşebbüs olması hâlinde de, 195 ilâ 209
uncu maddeler ile bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin hükümler uygulanır.
Hâkim teşebbüs tacir sayılır. Konsolide tablolar hakkındaki hükümler saklıdır.
(6) Şirketler topluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmasında
“yönetim kurulu” terimi limited şirketlerde müdürleri, sermayesi paylara bölünmüş
komandit şirketler ile şahıs şirketlerinde yöneticileri, diğer tüzel kişilerde yönetim
organını ve gerçek kişilerde gerçek kişinin kendisini ifade eder.
II - Pay ve oy oranlarının hesaplanması