Madde 127 – Mahalli idareler; il, belediye veya köy
halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları
kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler
tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.
Mahalli idarelerin
kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak
kanunla düzenlenir.
(Değişik fıkra:
23/7/1995-4121/12 md.) Mahalli idarelerin seçimleri, 67 nci
maddedeki esaslara göre beş yılda bir yapılır. (Mülga ikinci cümle:
21/1/2017-6771/16 md.) Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim
biçimleri getirebilir.
Mahalli idarelerin
seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların
çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak,
görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma
açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı,
geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.
Merkezi idare, mahalli
idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun
şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının
korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda
belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir.
Mahalli idarelerin belirli
kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni
ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezi
idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere,
görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır. [70]
D. Kamu hizmeti
görevlileriyle ilgili hükümler
1. Genel ilkeler