Madde 240 – (Değişik: 30/12/1980-2365/41 md.)
Taşıma
işletmeleri ile otel motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri (kazancı basit
usulde tespit edilenler dahil)[66]
aşağıda yazılı belgeleri düzenlemek zorundadırlar.
A)
Taşıma İrsaliyeleri: Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve
tüzelkişiler naklettikleri eşya için, 209 ncu maddede yazılı bilgilerle,
sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra
numarası dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak zorundadırlar. Bu
irsaliyenin bir nüshası eşyayı taşıttırana, bir nüshası eşyayı taşıyana aracın
sürücüsüne veya kaptanına verilir ve bir nüshası da taşımayı yapan nezdinde
saklanır. Bu bent hükmü nakliye komisyoncuları ile acenteleri de kapsar.
B)
Yolcu listeleri: Şehirler arasında yapılan yolcu taşımalarında 233 ncü madde
gereğince yolcu taşıma bileti kesmeye mecbur olan mükellefler, (T.C. Devlet
Demiryolları hariç) taşıtların her seferi için müteselsil seri ve sıra numaralı
ve oturma yerlerini planlı şekilde gösteren iki nüsha yolcu listesi düzenlerler
ve bu listenin bir nüshasını sefer sonuna kadar taşıtta ve diğer nüshasını
işyerinde bulundururlar. Yolcu taşıma biletlerinin komisyoncu veya acenteler
tarafından kesilmesi halinde yolcu listeleri 3 nüsha olarak düzenlenir ve bir
nüshası bu kimseler tarafından saklanır.
Yolcu listelerinde aşağıdaki
bilgiler bulunur:
1.
Yolcu listesini düzenleyen işletmenin adı veya unvanı ile adresi,
2.
Taşıtı işleten mükellefin adı, soyadı varsa unvanı, adresi, vergi dairesi ve
hesap numarası.
3.
Taşıtın plaka numarası, sefer tarihi ve hareket saati.
4.
Bilet numaraları işaretlenmek suretiyle yolcu sayısı ve toplam hasılat tutarı.
C)
Günlük müşteri listeleri: Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri, odalar,
bölmeler ve yatak planlarına uygun olarak müteselsil seri ve sıra numaralı
günlük müşteri listeleri düzenlerler ve işletmede bulundururlar.
Bu
listelerde aşağıdaki bilgiler bulunur:
1.
Mükellefin adı, soyadı, varsa unvanı ve adresi,
2.
Oda numaraları yazılmak suretiyle müşterinin adı, soyadı ve oda ücreti,
3.
Düzenleme tarihi.
Muhabere
evrakı:
Madde 241 – Tüccarların her nevi ticari muameleleri dolayısiyle
yazdıkları ve aldıkları mektuplar (Telgraflar ve hesap hulasaları dahil)
muhabere evrakını teşkil eder. Gönderilen ve gelen muhabere evrakının,
işlerinin icabına göre dosyada muhafaza edilmesi mecburidir.
Mükerrer