İş Hukuku: İşçi Hakları ve İşten Çıkarma Tazminatları Rehberi

İşçi Hakları Nelerdir?

Türk İş Hukuku, işçilerin temel haklarını koruma altına almaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu, işçi-işveren ilişkilerini düzenleyen temel yasal çerçeveyi oluşturur.

Temel İşçi Hakları

• Ücret hakkı: Asgari ücretin altında ücret ödenemez
• Fazla mesai ücreti: Haftalık 45 saati aşan çalışma için %50 zamlı ücret
• Yıllık izin hakkı: 1-5 yıl arası 14 gün, 5-15 yıl arası 20 gün, 15 yıl üzeri 26 gün
• Hafta tatili: Haftada en az 24 saat kesintisiz dinlenme
• Ulusal bayram ve genel tatil: Çalışılmayan günlerde ücret hakkı

İşten Çıkarma Türleri

1. Haklı Nedenle Fesih

İşveren veya işçi, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde iş sözleşmesini derhal feshedebilir. Bu durumda ihbar tazminatı ödenmez.

2. Geçerli Nedenle Fesih

İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan ya da işletmenin gereklerinden doğan nedenlerle yapılan fesihlerdir.

3. Haksız Fesih

Geçerli bir neden olmaksızın yapılan fesihlerde işçi, işe iade davası açabilir veya tazminat talep edebilir.

Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı alabilmek için:

• En az 1 yıl çalışmış olmak
• İş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi
• Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında tazminat

İhbar Tazminatı

İhbar süreleri:

• 6 aydan az çalışma: 2 hafta
• 6 ay - 1.5 yıl arası: 4 hafta
• 1.5 - 3 yıl arası: 6 hafta
• 3 yıldan fazla: 8 hafta

İşe İade Davası

İş güvencesi kapsamındaki işçiler (30+ işçi çalıştıran işyerleri, 6 ay kıdem), haksız fesih durumunda 1 ay içinde arabuluculuğa başvurmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa 2 hafta içinde dava açılabilir.

Hukuki Destek

İş hukuku davaları teknik detaylar içerdiğinden, haklarınızı korumak için deneyimli bir iş hukuku avukatından destek almanız önerilir.