Madde 88 - (Değişik: 2/7/2012-6352/17 md

Madde 88 – (Değişik: 2/7/2012-6352/17 md.)
Haczolunan paraları,
banknotları, hamiline ait senetleri, poliçeler ve sair cirosu kabil senetler
ile altın, gümüş ve diğer kıymetli şeyleri icra dairesi muhafaza eder.
Diğer taşınır mallar,
masrafı peşinen alacaklıdan alınarak muhafaza altına alınır. Alacaklı muvafakat
ederse, istenildiği zaman verilmek şartıyla, muvakkaten borçlu yedinde veya
üçüncü şahıs nezdinde bırakılabilir. Üçüncü şahsın elinde bulunan taşınır
mallar haczedildiğinde, üçüncü şahsın kabulü hâlinde üçüncü şahsa yediemin olarak
bırakılır. (Değişik cümle:24/11/2021-7343/7 md.) Haczedilmiş ancak muhafaza
altına alınmamış mallar satış talebi üzerine muhafaza altına alınır veya ihale
alıcısına teslime hazır hâle getirilir, aksi takdirde satış yapılamaz. (Ek cümle:24/11/2021-7343/7 md.) Sicile kayıtlı motorlu
kara araçları bakımından 106 ncı madde hükmü saklıdır.
Türkiye’nin taraf olduğu
uluslararası andlaşma hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yabancı devlet başkanı,
parlamento başkanı, hükümet başkanı veya hükümet üyelerini taşıyan ulaşım
araçları, bu kişiler Türkiye’de bulundukları sürece, muhafaza altına alınamaz
ve yediemine bırakılamaz.
İcra dairesi üçüncü bir
şahsa rehnedilmiş olan malları da muhafaza altına alabilir. Ticari işletme
rehni kapsamındaki taşınırlar ise icra dairesince satılmalarına karar
verilmesinden sonra muhafaza altına alınabilir. Bu mallar paraya çevrilmediği
takdirde geri verilir.
Haczedilen mallar, Adalet
Bakanlığı tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait lisanslı
yediemin depolarında muhafaza edilir. Yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler,
bu yetkilerini Adalet Bakanlığının onayıyla alt işleticilere aynı standartları
sağlamak koşuluyla devredebilirler. Bu devir, yetki verilen gerçek veya tüzel
kişilerin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu depoların yönetmelikte
belirlenen nitelik ve şartlara uygunluğunun saptanması sonucunda işletme
belgesi Adalet Bakanlığı tarafından verilir. Haczedilen malların muhafaza
işlemleri; lisanslı yediemin depolarının kuruluşuna, bu depolarda bulunması
gereken asgari niteliklere, depo için alınacak teminata, mallar için muhtemel
rizikolara karşı yapılacak sigortaya; işletici olma niteliklerine, işletici
lisansına, Adalet Bakanlığı tarafından bu lisansın verilmesine; Adalet
Bakanlığının lisanslı işletmelerle ilgili görev ve yetkilerine; faaliyetin
durdurulması ya da iptali gibi idari tedbir ve tasarruflara; bu depoların
denetimine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı
tarafından çıkarılan yönetmelikte düzenlenir. Haczedilen malların muhafazası
aşamasındaki ücretler Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenecek tarifeyle
belirlenir.
(Mülga fıkra:
28/3/2023-7445/42 md.)
İcra müdürlüklerinin
talebi üzerine kolluk kuvvetleri tarafından yakalanan araçlar, en geç üç iş
günü içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim edilir. Aracı teslim alan icra
müdürlüğü, aracın yakalanmasını isteyen icra müdürlüğüne bildirimde bulunur.
Muhafazasına
gerek kalmayan malların tasfiyesi:
Madde 88/a- (Ek: 28/3/2023-7445/4
md.)
Muhafaza
işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan mallar,
takibin yapıldığı yer icra dairesince bu madde uyarınca resen tasfiye edilir.
Tasfiye
edilecek mallara ilişkin bilgiler, icra dairesince Ulusal Yargı Ağı Bilişim
Sisteminde duyurulur.
İcra dairesi,
borçluya tebligat çıkararak tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde tarifeye göre
belirlenen yedieminlik ücretini ödemek suretiyle malı teslim alabileceğini,
aksi halde müteakip fıkralar uyarınca malın tasfiye edileceğini ihtar eder.
Borçlunun
malı teslim almaması halinde icra dairesi, rehin hakkı sahibine tebligat
çıkararak tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde rehinden kaynaklanan
haklarını kullanabileceğini ve bu durumu icra dairesine bildirmesi gerektiğini,
aksi halde müteakip fıkralar uyarınca malın tasfiye edileceğini ihtar eder.
Sicile
kayıtlı mallar bakımından, malın borçlu tarafından teslim alınmaması veya
rehinden kaynaklı hakkın kullanılmaması halinde icra dairesi, malın daha önce
satışa çıkarılmamış olması kaydıyla, kanunun elektronik ortamda açık artırma
suretiyle satışa ilişkin hükümleri uyarınca resen satışını yapar.
Yukarıdaki
fıkralar uyarınca malın tasfiye edilememesi halinde icra dairesi, derhal
yediemine tebligat çıkararak, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde varsa
malın son iki yıl içinde yapılan, yoksa icra dairesince takdir edilen
kıymetinin yüzde kırkı üzerinden, tarifeye göre belirlenen yedieminlik ücreti
mahsup edildikten sonra bakiye tutarı ödediği takdirde malın mülkiyetinin
kendisine devredilmesine karar verileceğini, aksi halde müteakip fıkralara göre
işlem yapılacağını ihtar eder. Bu fıkrada belirtilen şartların oluştuğunun
ve varsa bakiye tutarın yediemin tarafından ödendiğinin tespiti halinde icra dairesi,
malın mülkiyetinin yediemine devrine yönelik kararın verilmesi için dosyayı
icra mahkemesine gönderir.
Sicile
kayıtlı mallar bakımından yedieminin malın mülkiyetinin devrini kabul etmemesi
halinde icra dairesi, Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine tebligat
çıkararak, tebliğ tarihinden itibaren bir ay
içinde, 30/6/2021 tarihli ve 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi
Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
belirlenen hurda bedelini ödeyeceğini bildirmesi ve bildirimde bulunduğu
tarihten itibaren üç ay içinde hurda bedelini ödemesi şartıyla malın
mülkiyetinin Şirkete devredilmesine karar verileceğini ihtar eder. Bu fıkrada
belirtilen şartların oluştuğunun ve hurda bedelinin ödendiğinin tespiti halinde
icra dairesi, hurdaya ayırma işlemlerini tamamlayarak malın mülkiyetinin
Şirkete devrine yönelik kararın verilmesi için dosyayı icra mahkemesine
gönderir.
Yukarıdaki
fıkralar uyarınca malın tasfiye edilememesi halinde icra dairesi, malın
mülkiyetinin bedelsiz olarak Türkiye Kızılay Derneğine devrine yönelik kararın
verilmesi için dosyayı icra mahkemesine gönderir.
İcra
mahkemesi, mülkiyetin devri için gönderilen dosyalarda, en geç on gün içinde
dosya üzerinden yapacağı inceleme sonunda talebin kabulüne veya reddine kesin
olarak karar verir. Kabul kararıyla, malın mülkiyeti ilgiliye geçer; tüm haciz
ve rehinler kaldırılarak devir ve teslim işlemleri gerçekleştirilir.
Tasfiye
konusu malın vergi, ceza, prim gibi borçları, borçluya ait olup mülkiyet
ilgiliye, tüm borç ve yüklerinden âri olarak geçer. Devir ve tescil
işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Devir
işlemlerine karşı yedieminlik alacağına dayanılarak hapis hakkı kullanılamaz.
Yedieminlik ücretinin varlığı, mülkiyetin devri ve buna ilişkin işlemlerin
yapılmasına engel teşkil etmez.
Tasfiye
konusu mal üzerinde 6183 sayılı Kanun uyarınca haciz bulunması halinde icra
dairesi, borçluya tebligat çıkarmadan önce tahsil dairesine tebligat çıkararak
tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde muhafaza ve/veya satış işlemlerini
yapmak üzere malı teslim alması gerektiğini, aksi halde malın bu madde uyarınca
tasfiye edileceğini bildirir.
Tasfiye
konusu malın 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu
kapsamında serbest dolaşımda olmaması halinde icra dairesi, borçluya tebligat
çıkarmadan önce gümrük idaresine tebligat çıkararak bir ay içinde gümrük işlemlerini
yapmak üzere malı teslim alması gerektiğini, aksi halde malın bu madde uyarınca
tasfiye edileceğini bildirir.
Tasfiye
masrafları, öncelikle dosyadaki avanstan, avansın bulunmaması halinde Adalet
Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
Tasfiye
kapsamında dosyaya ödenen tutardan; sırasıyla avanstan karşılanan masraflar,
Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan masraflar ve vergi, resim, harç gibi
malın aynından kaynaklanan kamu alacakları ödenir. Kalan tutar, 9 uncu madde
uyarınca muhafaza edilir, bankalarda nemalandırılır ve talep halinde
nemalarıyla birlikte hak sahiplerine ödenir.
Dosyaya
ödenen tutarın, Adalet Bakanlığı bütçesinden yapılan masrafı karşılayamaması
halinde icra dairesi, bakiye masrafın, 6183 sayılı Kanun uyarınca borçludan
tahsili için tahsil dairesine bildirimde bulunur.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan
yönetmelikle belirlenir.
2 – Alacaklar ve
üçüncü şahıs elinde haczedilen mallar hakkında: