Madde 89 - (Değişik: 18/2/1965-538/49 md

Madde 89 – (Değişik: 18/2/1965-538/49 md.)
Hamiline
ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair
bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı
haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle
borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin
muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle
taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna
vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda
kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve
4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.
Üçüncü
şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin
tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın
telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş
olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir
iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren
yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.
(Değişik üçüncü fıkra:
17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi
gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine
gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın
yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.
Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde
ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı
takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan
malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye
süresi içinde itiraz
etmeyen ve
zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya
yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen
üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi
veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit
davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde
sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs,
icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde
süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı
tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği
takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda
verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede
belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna
borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur.
Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin
yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya
göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.[40]
Üçüncü
şahıs, haciz ihbarnamesine müddeti içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü
şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın 338
inci maddenin 1 inci fıkrası hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca
tazminata mahküm edilmesini istiyebilir. İcra mahkemesi, tazminat hakkındaki
davayı genel hükümlere göre halleder.
Üçüncü şahıs, kusuru
olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz
etmediği takdirde 65 inci madde hükmü uygulanır. (Değişik son cümle:
17/7/2003-4949/22 md.) Her hâlde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli
alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği
malın iadesini isteyebilir.
Malın teslimi mümkün olmazsa,
alacaklı icra mahkemesine müracaatla değerini üçüncü şahsa ödetmek hakkını
haizdir.
(Değişik
yedinci fıkra: 2/7/2012-6352/18 md.) Haciz
ihbarnamesi, borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bir tüzel kişinin
veya müessesenin şubesine veya tüm şubelerini kapsayacak şekilde merkezine
tebliğ edilir. Haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği merkez, tüm şubeleri veya
birimlerini kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür.
Üçüncü
şahsın beyanı hiçbir harc ve resme tabi değildir.
Bu
madde hükmü, memuriyeti hasebiyle hakikate muhalif beyanda bulunan memurlar
hakkında da uygulanır.
(Ek
fıkra:6/12/2018-7155/12 md.) Bu madde uyarınca haciz ihbarnamelerinin bildirimi ve bu
ihbarnamelere verilecek cevaplar, güvenli elektronik imza kullanılmak suretiyle
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ve bu sisteme entegre bilişim sistemleri
üzerinden de yapılabilir. Bu usulle yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.
3 – Diğer haklar için: