Madde 3 – İdareler,
kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde
bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli
olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve
peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle
kamulaştırma yapabilirler.[1]
Cumhurbaşkanınca
kabul olunan, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan projelerinin
gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve
turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda, bir gerçek veya özel hukuk
tüzelkişisine ödenecek kamulaştırma bedelinin o yıl Genel Bütçe Kanununda
gösterilen miktarı, nakden ve peşin olarak ödenir. Bu miktar, kamulaştırma
bedelinin altıda birinden az olamaz. Bu miktarın üstünde olan kamulaştırma
bedelleri, peşin ödeme miktarından az olmamak ve en fazla beş yıl içinde
faiziyle birlikte ödenmek üzere eşit taksitlere bağlanır. Taksitlere, peşin
ödeme gününü takip eden günden itibaren, Devlet borçları için öngörülen en
yüksek faiz haddi uygulanır.[2]
Kamulaştırılan
topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanların
bedeli, her halde peşin ödenir.
(Ek
fıkra: 24/4/2001 - 4650/1 md.) İdarelerce yeterli ödenek
temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanılamaz.
İrtifak hakkı kurulması