MADDE 5- Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından
aşağıda sayılan kişiler hakkında uygulanacak sigorta kolları şunlardır:
a) Hizmet akdi ile çalışmamakla
birlikte, ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye
ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, iş kazası ve
meslek hastalığı ile analık sigortası uygulanır ve bunlar, 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar.
b) (Değişik: 13/2/2011-6111/24
md.) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim
Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler
hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslekî ve teknik
ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki
ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler,
kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler
ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı
çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82 nci maddeye göre belirlenen
günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar hakkında ise
iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır. Bu bentte sayılanlar, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve bunlardan
bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası
hükümleri uygulanır.[9][10]
c) (Değişik: 17/4/2008-5754/3
md.) (Değişik birinci ve ikinci cümle: 12/7/2013-6495/96 md.) Harp malulleri
ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri veya 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uygulanarak
aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış malullerden,
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı
olarak çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmez. Aylıkları kesilmeksizin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında çalışanlar hakkında uzun vadeli sigorta kolları, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar hakkında ise iş kazası
ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı
sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı istemeleri
halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren,
haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden
ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.
d) (Mülga: 17/4/2008-5754/3
md.)
e) (Değişik: 13/2/2011-6111/24
md.) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek
edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve bunlar hakkında
iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile (…)[11] genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.
(Ek cümle: 11/10/2011-KHK-665/30 md.) Bunlar için Türkiye İş Kurumu prim ödeme
yükümlüsü olmakla birlikte bu Kanun kapsamında işyeri ve işveren sayılmaz.
f) (Mülga: 17/4/2008-5754/3
md.)
g) (Ek: 17/4/2008-5754/3 md.) Ülkemiz ile sosyal güvenlik
sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde
çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamında sigortalı sayılır ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları
ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bu sigortalıların uzun vadeli sigorta
kollarına tabi olmak istemeleri halinde, 50 nci maddenin ikinci fıkrasındaki Türkiye’de
yasal olarak ikamet etme şartı ile aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar
aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanır. Bu kapsamda, isteğe
bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi
alınmaz.(Ek cümle: 13/2/2011-6111/24 md.) Bu bent kapsamında yurt dışındaki
işyerlerinde çalışan sigortalıların, bu sürede ödedikleri isteğe bağlı sigorta primleri
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır.
Sigortalı sayılmayanlar