MADDE 77- (1) (Değişik: 23/5/2024-7511/19
md.) Bu Kanunun;
a) 4 üncü, 7 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci,
21 inci, 26 ncı, 30 uncu, 35 inci, 49 uncu, 51 inci, 52 nci, 54 üncü,
57 nci maddeleri ve 48 inci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü,
altıncı ve yedinci fıkralarında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket
edenler ile 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca malları süresinde teslim
veya monte etmeyenler hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya
sözleşme için iki bin iki yüz Türk Lirası,
b) 6 ncı maddesine aykırı olarak bir mal
veya hizmetin satışından kaçınanlar hakkında aykırılığı tespit edilen her bir
işlem veya sözleşme için iki bin iki yüz Türk Lirasından az olmamak üzere
satışından kaçınılan mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam
satış fiyatının yüzde onu kadar,
idari para cezası uygulanır.
(2) Bu Kanunun 5 inci maddesi uyarınca belirlenen
haksız şartların tüketici sözleşmelerinde kullanılması durumunda, Bakanlıkça
verilecek süre içinde bu haksız şartın sözleşme metninden çıkarılmaması
hâlinde, aykırılığın tespit edildiği her bir sözleşme için iki yüz Türk Lirası
idari para cezası uygulanır.
(3) Bu Kanunun 23 üncü, 24 üncü, 25 inci, 27 nci, 28
inci, 29 uncu, 33 üncü, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 39 uncu, 41 inci, 43
üncü, 45 inci, 46 ncı maddeleri ile 31 inci maddesinin birinci, ikinci ve
dördüncü, 40 ıncı maddesinin ikinci, 47 nci maddesinin üçüncü, dördüncü,
beşinci, yedinci fıkralarında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler
hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için bin Türk
Lirası idari para cezası uygulanır.
(4) (Değişik: 24/3/2022-7392/15 md.) Bu Kanunun;
a) 50 nci maddesinin dördüncü, beşinci,
altıncı, yedinci, dokuzuncu, onuncu ve on birinci fıkralarında belirtilen
yükümlülüklerin her birine aykırı hareket eden satıcı veya sağlayıcılar
hakkında, aykırılığın tespit edildiği tarih itibarıyla bir takvim yılında proje
başına beş milyon Türk Lirasını geçmemek üzere aykırılığı tespit edilen her bir
işlem veya sözleşme için üç bin beş yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
b) 50 nci maddesinin;
1) İkinci fıkrasına aykırı olacak şekilde
tüketicilerle mülkiyet payına bağlı ayni hak sağlayan devre tatil sözleşmesi
kuran, kurulmasına aracılık edenler ile kooperatif veya ticaret şirketi
ortaklığı ya da dernek veya vakıf üyeliği suretiyle devre tatil hakkı
tanıyanlar ile bu işleme aracılık edenler, devre tatile konu mal üzerinde ayni
hak sahibi olmadığı hâlde devre tatil satışı yapanlar,
2) Sekizinci fıkrasına aykırı olacak şekilde
tüketicilerle ön ödemeli devre tatil sözleşmesi kuran veya kurulmasına aracılık
edenler,
hakkında üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası
uygulanır. Bu bentte yer alan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde
işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
(5) Bu Kanunun 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası ile
47 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket
edenler hakkında yüz bin Türk Lirası; 44 üncü maddesinde belirtilen
yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında teslim edilmeyen her konut için
yetmiş bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(6) Bu Kanunun 55 inci ve 56 ncı maddelerinde
belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket eden üretici ve ithalatçı hakkında
piyasaya arz edilen; satıcı hakkında tüketiciye satışı yapılan her bir mal için
iki yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(7) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde belirtilen hususlara
aykırı olarak ödül verenler hakkında yüz bin Türk Lirası idari para cezası
uygulanır.
(8) Bu Kanunun 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ve
42 nci maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere bu
aykırılığın giderilmesi için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda aykırılığın
giderilmemesi hâlinde 31 inci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden
kart çıkaran kuruluşlara beş milyon Türk Lirası, 42 nci maddeye aykırı hareket
edenler hakkında beş yüz bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(9) Bu Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen
yükümlülüklere aykırı hareket eden süreli yayın kuruluşları hakkında beş bin
Türk Lirası; aykırılık ülke genelinde dağıtımı yapılan süreli yayın ile
gerçekleştirilmiş ise yüz bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Süreli
yayın kuruluşu, kampanyayı ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilanı da
durdurur. Aykırılığın devamı hâlinde, reklam ve ilanın durdurma zorunluluğunun
doğduğu tarihten itibaren her sayı/gün için on bin Türk Lirası idari para
cezası uygulanır.
(10) (Değişik: 24/3/2022-7392/15 md.) Bu
Kanunun;
a) 57/A maddesine aykırı hareket edenler hakkında,
yenileme yetki belgesi gerektiren mallarla ilgili olarak belgesi olmaksızın
yenileme faaliyetinde bulunulması hâlinde beş yüz bin Türk Lirası; yenilenmiş
ürün satışında tespit edilen aykırılık ve eksikliklerle ilgili olarak her bir
işlem için beş yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
b) (Değişik: 23/5/2024-7511/19 md.) 58 inci
maddesinin,
1) İkinci fıkrasına aykırı hareket eden üretici ve
ithalatçılar hakkında; satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi alınmaması
durumunda bir milyon yüz on beş bin Türk Lirası, Bakanlıkça oluşturulan sisteme
kayıt yapılmaması veya kaydın güncellenmemesi durumunda her bir servis
istasyonu için on sekiz bin Türk Lirası,
2) Beşinci fıkrasına aykırı olarak her türlü mecra ve
faaliyetlerinde kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde “özel servis”
ibaresini kullanmayan özel servis istasyonları hakkında on sekiz bin Türk
Lirası,
3) Sekizinci fıkrasına aykırı olarak satış sonrası
hizmet yeterlilik belgesinin geçerlilik süresi boyunca asgari servis istasyonu
sayısını sağlamayan üretici ve ithalatçılar hakkında eksik kalan her bir servis
istasyonu için yüz yirmi dört bin Türk Lirası,
idari para cezası uygulanır.
c) (Değişik: 23/5/2024-7511/19 md.) 58 inci
maddesinde yer alan ve bu fıkranın (b) bendinde yaptırıma konu edilenler
dışındaki yükümlülüklere aykırı hareket eden üretici, ithalatçı veya özel
servis istasyonları hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem için iki
bin iki yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(11) Bu Kanunun 59 uncu
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket eden
radyo ve televizyonlar hakkında on bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(12) Bu Kanunun 61 inci maddesinde belirtilen
yükümlülüklere aykırı hareket eden reklam verenler, reklam ajansları ve mecra
kuruluşları hakkında durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para
cezası ve gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası
uygulanır. Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre bu fıkradaki yaptırım
kararlarını birlikte veya ayrı ayrı verebilir. (Değişik üçüncü cümle:24/10/2024-7529/7
md.) Aykırılık; [22]
a) Yerel düzeyde yayın yapan televizyon kanalı
aracılığı ile gerçekleşmiş ise yüz on bin Türk Lirasından bir milyon yüz bin
Türk Lirasına kadar,
b) Ülke genelinde yayın yapan televizyon kanalı
aracılığı ile gerçekleşmiş ise iki milyon iki yüz on bin Türk Lirasından yirmi
iki milyon yüz bin Türk Lirasına kadar,
c) Süreli yayınlar aracılığıyla gerçekleşmiş ise (a)
ve (b) bentlerinde belirtilen cezaların yarısı,
ç) Yerel düzeyde veya uydu üzerinden yayın yapan radyo
kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise altmış bin Türk Lirasından altı yüz bin
Türk Lirasına kadar,
d) Ülke genelinde yayın yapan radyo kanalı aracılığı
ile gerçekleşmiş ise altı yüz bin Türk Lirasından altı milyon Türk Lirasına
kadar,
e) Uydu üzerinden yayın yapan televizyon kanalı veya
internet aracılığı ile gerçekleşmiş ise altı yüz bin Türk Lirasından altı
milyon Türk Lirasına kadar,
f) Kısa mesaj aracılığı ile gerçekleşmiş ise iki yüz
seksen bin Türk Lirasından iki milyon sekiz yüz bin Türk Lirasına kadar,
g) Diğer mecralar aracılığı ile gerçekleşmiş ise
altmış bin Türk Lirasından altı yüz bin Türk Lirasına kadar,
idari para cezası verilir. (Değişik dördüncü
cümle:24/10/2024-7529/7 md.) Reklam Kurulu, bu fıkrada alt ve üst sınırları
belirtilen idari para cezalarını uygularken aykırılığın haksızlık içeriği,
aykırılık dolayısıyla elde edilen menfaatin veya neden olunan zararın büyüklüğü
ile aykırılığı gerçekleştirenin kusuru ve ekonomik durumu gibi hususları
dikkate alır. (Ek cümleler:24/3/2022-7392/15 md.) (Değişik cümleler:23/5/2024-7511/19
md.) Aykırılığın internet ortamı üzerinden gerçekleşmesi hâlinde Reklam
Kurulu; içeriğin çıkarılması için ilgili internet sayfasındaki iletişim
araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri kaynaklarla elde edilen bilgiler
üzerinden, elektronik olarak iletişim kurulabilecek araçlar ile bildirimde
bulunulmasına, bu bildirime rağmen yirmi dört saat içinde içeriğin
çıkarılmaması hâlinde erişimin engellenmesine karar verebilir. Muhataba
bildirimde bulunulamaması hâli ile sınırlı olmak üzere doğrudan erişimin
engellenmesine karar verilebilir. Erişimin engellenmesi kararı uygulanmak üzere
Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir. Erişimin engellenmesi kararı esas
olarak aykırılığın gerçekleştiği içerikle sınırlı olarak verilir. Ancak, teknik
olarak aykırılığa ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya
ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla aykırılığın önlenemediği
durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi
kararı verilebilir.
(13) Bu Kanunun 62 nci maddesinde
belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında haksız ticari
uygulamanın üç aya kadar tedbiren durdurulması veya durdurulması yaptırımı veya
altmış bin Türk Lirasından altı yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası
uygulanır. Kurul, ihlalin niteliğine göre bu cezaları birlikte veya ayrı ayrı
verebilir. İdari para cezası, aykırılık ülke genelinde gerçekleşmiş ise altı
yüz bin Türk Lirasından altı milyon Türk Lirasına kadar uygulanır. (Ek
cümle:24/10/2024-7529/7 md.) Reklam Kurulu, bu fıkrada alt ve üst sınırları
belirtilen idari para cezalarını uygularken aykırılığın haksızlık içeriği,
aykırılık dolayısıyla elde edilen menfaatin veya neden olunan zararın büyüklüğü
ile aykırılığı gerçekleştirenin kusuru ve ekonomik durumu gibi hususları
dikkate alır. Aykırılığın reklam yoluyla gerçekleştirildiğinin tespiti hâlinde
bu maddenin on ikinci fıkra hükümleri uygulanır.[23]
(14) Bu Kanunun 48 inci
maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler
hakkında bir milyon Türk Lirası, 74 üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklere
aykırı hareket eden üretici veya ithalatçılar hakkında yüz bin Türk Lirası; 79
uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket
edenler hakkında beş bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(15) Bu Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere yedi gün içinde bilgi ve
belgelerin doğru olarak verilmesi veya yerinde inceleme imkânının sağlanması
ihtar edilir. İhtara rağmen aykırılığın devamı hâlinde seksen bin Türk
Lirasından az olmamak üzere aykırılığın gerçekleştiği tarihten bir önceki mali
yıl sonunda oluşan yıllık gayrisafi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para
cezası verilir. (Ek cümleler:24/3/2022-7392/15 md.) Bir önceki mali yıl
gayrisafi gelirinin oluşmaması hâlinde, oluşan en son tarihli gayrisafi geliri
dikkate alınır. Gayrisafi gelirin bildirilmediği veya yanlış bildirildiği durumlarda
ön ödemeli konut satışlarında altı milyon Türk Lirası, diğer satışlarda bir
milyon Türk Lirası idari para cezası uygulanır. (Ek cümle:24/10/2024-7529/7
md.) Gayrisafi gelirini beyan etme yükümlülüğü bulunmayanlar hakkında elli
bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Devre tatil satışlarında ise
ihtara rağmen aykırılığın devamı hâlinde üç milyon Türk Lirası idari para
cezası uygulanır. (Mülga cümle:24/10/2024-7529/7 md.)[24]
(16) Bu Kanunun 76 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında
belirtilen yükümlülüklere aykırı hizmet sağlayan sağlayıcılar hakkında her bir
işlem için iki yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
(17) (Değişik: 24/10/2024-7529/7 md.) Bu
Kanunun;
a) 47/A maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında
belirtilen yükümlülüklere aykırılığı tespit edilenler hakkında her bir
aykırılık için beş milyon Türk Lirası, dördüncü, beşinci ve yedinci
fıkralarında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında
aykırılığı tespit edilen her bir işlem için iki bin iki yüz Türk Lirası idari
para cezası uygulanır.
b) 47/A maddesinin altıncı fıkrasına aykırı hareket
edenlere bu aykırılığın giderilmesi için üç ay süre verilir. Bu süre sonunda
aykırılığın giderilmemesi halinde bir milyon Türk Lirası idari para cezası
uygulanır.
c) 80 inci maddesine aykırı olarak piramit satış
sistemini başlatan, düzenleyen veya toplantı, elektronik posta veya diğer
birçok kimsenin de katılımını sağlamaya elverişli yöntemlerle yayan veya böyle
bir sistemin diğer bir şekilde yayılmasını ticari amaçlarla destekleyenler
hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri
uygulanır.
(18) Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak bu
Kanunun getirdiği yükümlülükler ile Bakanlıkça yönetmelik veya tebliğle
belirlenen tedbirlere uymayanlar hakkında bin Türk Lirasından elli bin Türk
Lirasına kadar idari para cezası verilir.
(19) Bu maddenin ikinci,
dördüncü, sekizinci, dokuzuncu, on ikinci ve on üçüncü fıkralarındaki idari
para cezaları ile devre tatil satışlarına ilişkin idari para cezaları hariç
olmak üzere, aykırılığın tespit edildiği tarih itibarıyla bir takvim yılında
uygulanan toplam idari para cezası tutarının seksen bin Türk Lirasını aştığı
durumlarda, bu miktardan az olmamak ve yüz yirmi milyon Türk Lirasını geçmemek
üzere toplam idari para cezası tutarı;
a) Cezaya muhatap gerçek ya da
tüzel kişinin, aykırılığın tespitinden bir önceki mali yıl sonunda oluşan
yıllık gayrisafi gelirlerinin yüzde beşini aşamaz. Bir önceki yıl gayrisafi
gelirinin oluşmaması hâlinde, tespit tarihi itibarıyla oluşan gayrisafi geliri
dikkate alınır. Gayrisafi gelirlerinin bildirilmediği veya yanlış bildirildiği
durumlarda bu bent hükmü uygulanmaz.
b) Bankalar, tüketici kredisi veren finansal
kuruluşlar ve kart çıkaran kuruluşlar için, kamuya açıklanan en son finansal
tablolarda yayınlanan öz kaynağının binde beşini aşamaz.
(20) Bu Kanuna göre idari yaptırım uygulanması, diğer
kanunlar gereği yapılacak işlemleri
engellemez. Bakanlık, bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri
gidermeye yetkilidir.
Uzlaşma
MADDE 77/A- (Ek: 28/11/2017-7061/116
md.)
(1) Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları hakkında,
ceza muhatabı tarafından, tespit edilen aykırılıkların kanun hükümlerine
yeterince nüfuz edememekten veya kanun hükümlerini yanlış yorumlamaktan
kaynaklandığının veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş
farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, Bakanlık bu maddede yer alan
hükümler çerçevesinde idari para cezasının muhatabı ile uzlaşabilir.
(2) (Mülga: 24/10/2024-7529/8 md.)
(3) Uzlaşma talebi, idari para
cezası kararının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde, henüz idari
yargı yoluna başvuru yapılmamış idari para cezaları için yapılır. Uzlaşma
talebinde bulunulması hâlinde, dava açma süresi durur; uzlaşma sağlanamaması
hâlinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar. Uzlaşma sağlanamaması hâlinde
yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.
(4) Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma talepleri,
uzlaşma komisyonları tarafından değerlendirilir. Uzlaşma komisyonlarının
tutacakları uzlaşma tutanakları kesin olup gereği idarece derhâl yerine
getirilir. Ceza muhatabı, üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan
hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz.
(5) Uzlaşma halinde, idari para cezasında yapılacak
indirim oranı yüzde elliyi geçemez. Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşma
talebinde bulunulan idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326
sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme
indiriminden yararlanılamaz. Uzlaşma konusu yapılan idari para cezaları,
uzlaşma gerçekleştiği takdirde, uzlaşma tutanağı uzlaşma anında tebliğ edilir
ve tebliğinden itibaren on beş gün içinde ödenir.
(6) Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu
komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek huzur hakkı ve huzur ücreti
ile buna ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenir.
(7) Uzlaşma komisyonlarının kurulması, çalışması ile
bu madde kapsamında yapılacak başvurulara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.
Cezalarda yetki ve itiraz