Çarpıp Kaçtı: Faili Bulma ve Güvence Hesabı Tazminatı

Sabah aracınıza gittiğinizde kapıda derin bir çizik ya da tamamen ezilmiş bir kaporta sizi karşılıyor. Ya da daha kötüsü, yolda size çarpan biri durmadan geçip gidiyor. Bu iki senaryo her yıl yüz binlerce kişinin başına geliyor; 2024 trafik istatistikleri Türkiye'de ciddi sayıda maddi hasarlı kazanın faili belirsiz kapandığını ortaya koyuyor. Peki ne yapacaksınız?

Cevap iki ayrı yola ayrılıyor: fail bulunursa karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından (ZMSS) hak talep edersiniz; fail bulunamazsa ve ortada bedensel zarar varsa devreye Güvence Hesabı giriyor. Araç hasarı için ise durum farklı — bunu açıkça söylemek gerekiyor: faili belirsiz kazada pert olan arabanızı Güvence Hesabı ödemez. Hem hakkınızı hem gerçeği bilmek, en kötü senaryoda bile sizi hazırlıklı tutar.

Bir Vaka: Hemşire Selin'in Gecesi ve İki Farklı Son

Selin Arslan (isimler temsilidir), İstanbul'un Kadıköy ilçesinde 12 yıldır hemşire olarak çalışıyor. Sabah 06:30'da vardiyası bitince apartmanın önüne park ettiği arabasına döndüğünde sol arka kapının ve çamurluk panelinin paramparça olduğunu gördü. Yerde bej renkli bir plastik parça duruyordu. Selin'in ilk içgüdüsü ağlamaktı; ama hemen ikincisi telefonu çıkarıp fotoğraf çekmek oldu — o an aldığı bu karar davayı belirledi.

Selin önce tüm açılardan hasar fotoğrafları çekti, sonra yerdeki parçayı bir poşete koydu. Apartmanın güvenlik kamerasının o tarafa baktığını fark edip site yönetimine koştu, yazılı dilekçe verdi ve o sabah 154'ü aradı. Polis gelip tutanak tuttu; tutanağa "fail belirsiz trafik kazası" kaydı düştü. Öğleden sonra bir oto eksperi yerdeki parçanın 2015-2018 model belirli bir araç ailesine ait olduğunu söyledi. Selin, mahalle WhatsApp grubuna yazınca bir komşu geçen gece gürültü duyduğunu ve sarı bir arabanın hızla gittiğini hatırladığını bildirdi. Üç gün içinde trafik ekipleri kamera görüntüsü ve model eşleştirmesiyle sürücüyü tespit etti.

Fail bulununca Selin, karşı tarafın ZMSS poliçesine müracaat etti; araç hasarı ve değer kaybı için trafik kazası tazminat sürecini başlattı. Sigorta şirketinin ilk teklifi düşük gelince Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurdu ve makul bir tazminata kavuştu.

Öte yandan aynı apartmanda yaşayan Mert Doğan (isimler temsilidir) altı ay önce benzer bir kazada farkı yaşadı. Aracına çarpmış sürücüyü ne kamera ne tanık ne de parça analiziyle bulamadı. Ama Mert'in farkı şuydu: kaza sırasında kendisi arabadaydı ve çarpmanın şiddetiyle boynu incinmişti. İşte bu bedensel zarar, Güvence Hesabının kapılarını ona açtı. Mert, polis tutanağı ve hastane raporu eşliğinde Güvence Hesabına başvurdu; yeterli teklif gelmeyince tahkim yolunu kullandı. Araç hasarı için ise kasko poliçesi devreye girdi — kaskosu olmayan komşu ise tamirciye kendi cebinden ödedi. Acı gerçek bu.

İlk 24 Saat: Delil Toplama Refleksi

Çarpıp kaçma davalarında zaman en büyük düşman. Kamera kayıtları saatler içinde üzerine yazılır, tanikler telefon numarasını silip gider, boya izi yağmurla solar. Bu bölüm makalenin kalbi: ilk 24 saatte doğru yapılan her adım ilerideki tazminatı doğrudan etkiler.

Olay Yerini Belgele

Telefona sarılmadan önce etrafı gözlerinizle tarayın. Hasarın tüm açılarını fotoğraflayın; yakın ve uzak plan, boya transferi görünen yüzeyler, varsa yerde düşmüş parça. Düşen parçayı elle toplamadan önce yerde fotoğraflayın — lokasyon bilgisi delil zincirinin parçası. Parçayı aldıktan sonra temiz bir poşete koyun, karıştırmayın. Araç kaportasındaki boya rengi de iz bırakır; bu izi de fotoğraflayın çünkü trafik polisi boya numunesinden araç ailesini daraltabilir.

Kameraları Aynı Gün Talep Et

Kamera kaydı talebini YAZILI yapmanız şart. Site yönetimi, AVM güvenlik birimi, belediye MOBESE hattı — hepsine aynı gün imzalı dilekçe verin. Sözlü talep işe yaramaz; yönetim "elimizde yoktu" diyebilir. Üstüne polis memurundan kamera yerini tutanağa geçirmesini isteyin; böylece resmi kayıt altına alınmış olur. Bazı sistemlerde 24-48 saat içinde kayıtlar otomatik döngüye giriyor; bir gün gecikme tüm delilinizi silebilir.

Tanıkları Hemen Not Al

Etraftaki kişilere kısa bir soru sorun: "Az önce buradaki aracı gördünüz mü?" Birisi bir şey gördüyse adını, soyadını ve telefon numarasını alın. Whatsapp grubuna veya site sosyal medyasına kısa bir görgü tanığı çağrısı atın — Selin'in vakasında bu mesaj davayı çözdü. Tanık ifadesi ilerleyen süreçte savcılıkta beyan olarak kullanılabilir.

Polisi Ara, Tutanağı Tuttur

155 veya 154'ü arayın. Trafik polisi olay yerine gelip tutanak tutar. Tutanakta "faili belirsiz trafik kazası" ibaresinin yer alması kritik: bu ifade olmadan ne Güvence Hesabı başvurusu ne de ZMSS talebi yürür. Polisin gelmeyeceğini düşündüğünüz durumlarda en yakın trafik tescil şubesine giderek tutanağı bizzat oluşturun.

Fail Bulunursa: ZMSS, Değer Kaybı ve Cezai Boyut

Fail tespit edildiğinde önünüzde iki ayrı hukuki yol açılır: tazminat ve ceza. Bunları birbirinden ayırarak yürütmek hem hak kaybını önler hem de süreçleri hızlandırır.

Tazminat tarafında ilk adım, karşı aracın plakasından ZMSS sorgusu yapmak. Sigorta şirketi tespit edildikten sonra hasar ihbarı açılır. Sigorta şirketi hasar ekspertizini yapar ve teklif gönderir. Bu teklife itiraz hakkınız var: araç hasarının yanı sıra değer kaybı da talep edilebilir. Değer kaybı, kazalı arabanın piyasa değerinin düştüğünü gösteren bir kalem. Sigorta şirketleri çoğu zaman bu kalemi teklife dahil etmez; siz talep etmeden ödenmez. Teklifin yetersiz geldiği durumlarda Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu güçlü bir seçenek.

Cezai tarafta tablo daha ağır. Kaçan sürücü, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kaza yerini terk etmek nedeniyle yaptırımla karşılaşır. Olayda yaralanma varsa taksirle yaralama suçu ve kaza yerinden uzaklaşmanın ağırlaştırıcı etkisi gündeme gelir. Ayrıca sürücünün kaçmasının arka planında alkol ya da uyuşturucu olabileceğine dair alkol karinesi tartışmaları mahkemelerde sıklıkla işlenir; kaçmak, sürücünün aleyhine ciddi bir karine oluşturur. Kısaca: kaçmak hem cezai hem hukuki tablonuzu kötüleştirir — eğer bu makaleyi kaza yapan taraf olarak okuyorsanız, dur ve raporla.

Güvence Hesabı: Dört Devreye Girme Hali

Güvence Hesabı, Türkiye'deki tüm sigorta şirketlerinin katkılarıyla oluşan ve sigortacılık sisteminin "son çare fonu" olarak çalışan bir mekanizma. Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği (TSRŞB) tarafından yönetilir. Çoğu kişi bu hesabın varlığından bile haberdar değil; oysa doğru senaryolarda hayat kurtarıcı.

Güvence Hesabının devreye girdiği başlıca dört hal şu şekilde özetlenebilir:

Bu tablonun gösterdiği şu: Güvence Hesabı bir sosyal güvenlik mekanizması gibi çalışıyor; sistemin dışında kalan mağdurları korumak için var. Ancak kapsam sınırlı — her durumda ödeme yapmıyor. Başvuruda bulunabilmek için polis tutanağı ve somut tıbbi belgelerin hazır olması gerekiyor.

Kritik Sınır: Araç Hasarı Yok — Bedeni Zarar Var

Bu bölüm belki de makalenin en önemli noktası çünkü en çok yanlış anlaşılan konu tam da bu. İnsanlar "aracıma çarpıp kaçtı, Güvence Hesabından arabamı tazmin ettiririm" diye düşünüyor. Bu yanlış. Fail tespit edilemeyen bir kazada Güvence Hesabı araç hasarını karşılamaz.

Güvence Hesabının faili belirsiz kazalarda devreye girdiği tek alan bedensel zararlardır: ölüm, yaralanma, sürekli sakatlık. Arabada yaralanan biri varsa, araç hasarının yanı sıra tedavi giderleri, iş göremezlik tazminatı, kalıcı sakatlıkta sürekli iş göremezlik tazminatı ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı Güvence Hesabından talep edilebilir. Ama çarpıp kaçan araç sadece kaportanızı çökertip gitmişse ve ortada yaralı yoksa, hesaba başvurunuzu reddedecekler.

Arabası hasar gören kişi için dürüst tablo şu: kasko poliçeniz varsa ve "park halinde çarpma" teminatı içeriyorsa kaskonuz devreye girer. Kasko yoksa fail bulunana kadar seçenekler sınırlı. Bu gerçeği şeffafça söylemek, ileride hayal kırıklığı yaşamanızın önüne geçer. Bazı bölgelerde belediye MOBESE veya trafik ekiplerinin kamera araştırmaları faili birkaç günde tespit edebiliyor; vazgeçmeden önce süreci sabırla yürütmek anlamlı.

Başvuru Dosyası ve Tahkim Yolu

Güvence Hesabına başvuruda belge eksiği en sık reddedilme nedeni. Dosyanızı eksiksiz hazırlamanız hem süreci hızlandırır hem de teklif kalitesini etkiler.

Bedensel zarar için gereken temel belgeler şunlardır: polis tutanağı (mutlaka "faili belirsiz" kaydıyla), acil servis veya hastane kayıt belgeleri, tedavi sürecini gösteren sevk ve taburculuk evrakı, maluliyet halinde Adli Tıp ya da hastaneden alınacak maluliyet raporu. Ölüm davalarında ek olarak veraset ilamı ve varsa destekten yoksun kalan kişilerin gelir belgesi gerekir. Her belgenin tarihi tutanaktaki kaza tarihiyle uyumlu olmalı; aksi hâlde eksik evrak gerekçesiyle dosya askıya alınabilir.

Başvuru Güvence Hesabına doğrudan veya TSRŞB üzerinden yapılır. Hesap, başvuru tarihinden itibaren belirli bir süre içinde yanıt vermek zorunda. Yanıt gelmezse ya da yapılan teklif yetersiz kalırsa iki yol açılıyor:

Birinci yol — Sigorta Tahkim Komisyonu: Hesap aleyhine Komisyona başvurabilirsiniz. Tahkim yolu mahkemeye kıyasla daha hızlı sonuç verebilir; ayrıca harç ve masraf açısından da avantajlı olabilir. Tahkim başvurusu hakkında detaylı bilgiyi bu rehberde bulabilirsiniz.

İkinci yol — Mahkeme: Tüketici mahkemesi değil, asliye hukuk mahkemesi yetkilidir. Tazminat miktarı sınırı gözetilerek sulh hukuk da devreye girebilir; somut durumunuzu bir avukatla değerlendirmeniz önerilir. Tazminat hukuku alanında uzman avukatlara ulaşmak süreci kolaylaştırabilir.

Kasko Cephesi: Hasarsızlık ve Rücu Dengesi

Kasko poliçesi olan araç sahipleri için "çarpıp kaçtı" senaryosu çok daha az stresli bitiyor — ama dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var. Kasko poliçelerinin büyük çoğunluğu "park halinde meydana gelen hasarlar" ve "plaka tespit edilemeyen kazalar" için teminat içeriyor; ancak bu teminat standart değil, poliçeye göre değişiyor. Poliçenizi elinize alıp "araçta bulunmayan sürücünün sebep olduğu hasarlar" ve "otopark hasarları" teminat maddelerini kontrol edin. İstisna koyulmuşsa ya da ek teminat olarak sunulmuşsa hasar anında sürprizle karşılaşmamak için bunu şimdi öğrenmek daha iyi.

Kasko devreye girince en sık sorulan soru şu: "Hasarsızlık kademem düşer mi?" Hukuki açıdan cevap karmaşık. Bazı poliçelerde "kusursuz hasar" veya "mecburi hasar" istisnası bulunuyor; bu da sizin kusurunuz olmadığı ispat edilebilirse kademin korunduğu anlamına geliyor. Ama her şirketin uygulaması farklı — eksperinizle bunu açıkça konuşun ve poliçe sözleşmesinin 'hasarsızlık' maddesini inceleyin.

Kasko, hasarı ödedikten sonra kaskonuzun faile rücu hakkı doğar. Yani fail ileride bulunursa sigorta şirketi ödediği miktarı failden geri alır; siz bu sürecin dışında kalırsınız. Bu aşamada sizin bir şey yapmanıza gerek yok. Ancak faile ayrıca "değer kaybı" talebinde bulunmak istiyorsanız bu hakkı kaskodan aldığınız tazminatla birleştirip birleştiremeyeceğinizi avukatınıza sorun. Kasko hasar reddi ve itiraz süreçleri hakkında detaylı bilgiye bu makaleden ulaşabilirsiniz.

Otopark ve Apartman Senaryoları ile Dashcam Kültürü

Hasarın yaşandığı yer hukuki yolu önemli ölçüde etkiler. Site veya AVM otoparkları, sokak parkı ve açık alan senaryoları birbirinden farklı mekanizmaları devreye sokabilir.

Kapalı otopark senaryosu: AVM veya site yönetiminin işlettiği kapalı otoparkta araç zarar görürse, otopark işleteninin "güvenli saklama yükümü" tartışması gündeme gelir. İşleten, araçların güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; bu yükümlülüğün kapsamı ve sınırları mahkeme içtihatlarına göre değişiyor. Kamera sisteminin çalışmaması veya kayıtların silinmiş olması işleten aleyhine delil sayılabilir. Bu iddiayı taşımak için bir hukuk desteğine ihtiyaç duyabilirsiniz; İstanbul sigorta hukuku avukatları bu tür davalara bakıyor.

Sokak parkı ve apartman önü: Belediye yolunda park eden araçta kaçan sürücü tutanakla tespit edilemezse kasko seçeneğini değerlendirin. "Not bırakıp kaçan" senaryolarda not bir tespit kolaylığı sağlayabilir; ama nota rağmen resmi tutanak almayı atlamayın çünkü tutanaksız dosya ileride işlevsiz kalır.

Dashcam (araç içi kamera) kültürü: Park halindeyken bile kayıt yapabilen park modu özellikli araç kameraları, çarpıp kaçma davalarında delil standardını kökten değiştiriyor. Birkaç dakikalık kayıt, aylar süren soruşturmanın önüne geçebilir. Dashcam görüntüsünün delil olarak kullanımında KVKK kapsamında bazı değerlendirmeler yapılabilir; ancak uygulamada trafik kazası delili olarak mahkemeler bu kayıtlara itibar etmektedir. Güvenli park alışkanlıkları ve ZMSS-kasko poliçe okuryazarlığı, bu tür olayların maddi hasarını minimuma indirir.

Sık Yapılan 7 Hata

Çarpıp kaçma vakalarında aynı hatalar tekrar tekrar yapılıyor. Bu listeyi okuyarak kendinizi ve yakınlarınızı koruyabilirsiniz.

1. Tutanak almadan ayrılmak: "Küçük bir hasar, yazmaya değmez" diyerek polis çağırmamak, Güvence Hesabı dahil tüm başvuru yollarını kapatır. Hasar ne kadar küçük görünürse görünsün, tutanak şart.
2. Kamera talebini sözlü yapmak: Sözlü talep kayıt altına alınmaz. Yazılı dilekçe ver, tarih ve imza al. Aksi hâlde "talep almadık" yanıtıyla karşılaşırsınız.
3. Araç hasarını Güvence Hesabından talep etmek: Yukarıda anlatıldı; faili belirsiz kazada araç hasarı hesaptan karşılanmaz. Bu inançla başvuran pek çok kişi zaman kaybediyor.
4. Bedensel zararı küçümsemek: "Hafif çarptı, geçer" diyerek hastaneye gitmemek hem sağlık riski taşır hem de tazminat hakkını ortadan kaldırır. Kaza sonrası doktor muayenesi hem tıbbi hem hukuki açıdan gerekli.
5. Düşen parçayı bırakmak: Yerdeki parça araç tespitinde kritik delil olabilir. Almadan ayrılmak ya da üzerine bastırmak bu delilin değerini sıfıra indirir.
6. Sigorta şirketinin ilk teklifini kabul etmek: İlk teklif genellikle nihai rakamın altında. Değer kaybı kalemi, tedavi giderleri ve iş göremezlik hesaplamaları doğru yapılmadan teklife imza atma. Tahkim yolu bu noktada devreye girer.
7. Zamanaşımını göz ardı etmek: Başvuruyu aylarca ertelemek, hak kaybına yol açabilir. Bedensel zararlarda uzamış ceza zamanaşımı avantajı olsa da beklemeden dosyayı açmak her zaman daha güvenli. Hukuki süreçler uzundur; ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi.

Sizi Bekleyen Adım Nedir?

Aracınıza çarpıp kaçtılar ve şu an bu makaleyi okuyorsunuz. Durumunuza göre önünüzde farklı yollar var; hangisinin sizin için geçerli olduğunu anlamak en kritik adım.

Eğer fail bulunduysa: karşı tarafın ZMSS poliçesini ve değer kaybı hakkınızı kullanın. Sigorta şirketinin teklifini bir avukat veya eksperle değerlendirdikten sonra kabul edin. Tahkim yolu açık ve erişilebilir.

Eğer fail bulunamadıysa ve yaralananlar varsa: Güvence Hesabına başvurun. Dosyanızı eksiksiz hazırlayın; teklif yetersizse tahkim veya mahkeme seçeneğini değerlendirin. Bu süreçte yanınızda bir sigorta veya tazminat hukuku avukatı olması hem süreyi kısaltır hem de tazminat miktarını artırabilir.

Eğer yalnızca araç hasarı varsa ve fail yoksa: gerçekçi olun. Kasko devreye girebilir; yoksa fail bulunana kadar seçenekler sınırlı. Bu motivasyonla faili bulmak için polisle koordineli çalışın, kamera kayıtlarını takip edin ve tanıkları harekete geçirin. Pes etmeden önce her taşı kaldırın — Selin'in vakasında olduğu gibi, birkaç günlük ısrarlı araştırma bazen faili ortaya çıkarıyor.

Her iki senaryoda da tek başınıza yürümek zorunda değilsiniz. Platformumuzda hukuki sorularınızı avukatlara sorabilir, deneyimli bir uzmanın değerlendirmesinden yararlanabilirsiniz. Çarpıp kaçma davasında doğru ilk adım, sonraki tüm adımları kolaylaştırır.