Avukatlık Kanunu Madde 55: Reklam Yasağının Sınırları Nereye Kadar?

Reklam yasağı denildiğinde çoğu meslektaşımızın aklına tek bir yasak gelir; oysa bu yasağın çerçevesi üç ayrı kaynaktan beslenir: Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği ve TBB Meslek Kuralları. Bu üç metni birlikte okumadan, yasağın sınırlarının tam olarak nerede başlayıp nerede bittiğini söylemek mümkün değildir. Bu yazıda sınırları madde madde çiziyor, her birini somut "serbest/yasak" örnekleriyle açıklıyoruz.

Konuya bütünsel bir giriş için avukatların internette tanıtım yapıp yapamayacağına dair temel rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

Avukatlık Kanunu Madde 55'in Lafzı

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi şu temel kuralı koyar: Avukatların "iş elde etmek için reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmaları" ve tabela ile basılı kâğıtlarında avukatlık unvanı ile akademik unvanlarından başka sıfat kullanmaları yasaktır. Aynı yasak, ortak avukatlık büroları ve avukatlık ortaklıkları için de geçerlidir.

Maddenin kilit ifadesi "iş elde etmek için" ibaresidir. Yani yasak, soyut bir "görünür olma" yasağı değil; iş devşirme amacına bağlı bir yasaktır. Bu nüans, tüm değerlendirmenin omurgasını oluşturur.

TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği: Sınırların Somutlaşması

Kanun maddesi genel bir ilke koyar; bu ilkenin pratikteki sınırlarını Yönetmelik belirler. Başlıca hükümler şunlardır:

Madde 5 — Tabela

Avukat tabelasında; avukatlık unvanı ile ad-soyad, varsa akademik unvan, büronun bulunduğu kat ve daire numarası, telefon, internet adresi ve e-posta adresi yer alabilir. Tabelanın boyutu, ışıklandırması ve içeriği ölçülü olmalı; ilan/reklam niteliği taşımamalıdır.

Madde 6 — Başlıklı Kâğıt ve Kartvizit

Bu evrakta yalnızca unvan, ad-soyad, adres, telefon-faks, internet/e-posta adresleri ile bağlı bulunulan baro ve TBB sicil numaraları bulunabilir. Slogan, görsel reklam ya da "uzman" benzeri abartılı nitelemeler kullanılamaz.

Madde 8 — İş Sağlama Yasağı

Avukat, kendisine iş sağlama niteliğindeki her davranıştan kaçınır. Bu, yasağın ruhunu özetleyen genel hükümdür.

Madde 9 — İnternet

Avukat; iş sağlama amacına yönelik ve meslektaşlarıyla haksız rekabete yol açacak şekilde, kullanıcıları kendi sitesine veya başka bir siteye yönlendiren kısa yollar kullanamaz, ücretli reklam veremez veya alamaz. Buna karşılık, kendi internet sitesinde mesleki bilgilerini ölçülü biçimde sunması yasak kapsamında değildir.

TBB Meslek Kuralları: Tamamlayıcı İlkeler

Meslek Kuralları'nın 7. maddesi, avukatın "salt ün kazandırmaya yönelik gereksiz davranışlardan" kaçınmasını; 8. maddesi ise iş sağlama niteliğindeki davranışlardan çekinmesini emreder. Bu kurallar, somut bir fiil yasak listesinde sayılmasa bile, mesleğin onuruyla bağdaşmayan davranışları kapsayan bir genel ölçü sağlar.

Net Çizgi: Neler Serbest, Neler Yasak?

Aşağıdaki ayrım, yukarıdaki maddelerin pratikteki karşılığıdır.

Serbest olanlar (bilgilendirme)

• Ad-soyad, avukatlık ve akademik unvan, bağlı baro ve sicil numarası,
• Büro adresi, telefon, e-posta, internet adresi,
• Yoğunlaştığı çalışma alanları (abartısız biçimde),
• Özgeçmiş, eğitim, sertifika ve mesleki deneyim,
• Hukuki konularda kamuyu aydınlatan bilgilendirici makaleler.

Yasak olanlar (reklam)

• "En iyi", "uzman", "garantili sonuç", "davanızı kazandırırız" gibi vaat ve abartı,
• Kazanılan dava ve mahkeme kararlarının övünme amacıyla paylaşılması,
• Meslektaşlarla karşılaştırmalı üstünlük iddiaları,
• Ücretli arama motoru reklamı ve sponsorlu sosyal medya gönderileri,
• İndirim, kampanya, müvekkil garantisi türünden ticari söylemler.

2024 Değişikliği: Yaptırım Sertleşti

09 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle, yönetmelik ihlallerinde önceden uygulanan "önce uyarı yazısı gönderme" usulü kaldırılmıştır. Artık ihlal tespit edildiğinde doğrudan re'sen soruşturma açılabilmektedir. Bu da sınırı doğru bilmenin önemini artırmaktadır.

İhlalin Sonuçları

Reklam yasağına aykırılık, Avukatlık Kanunu'nun disiplin hükümleri uyarınca disiplin soruşturmasına ve cezasına konu olabilir. Yaptırımlar uyarmadan kınamaya, para cezasından işten çıkarmaya kadar uzanabilir. Bu nedenle dijital varlığını kurarken avukatın hedefi, görünmez olmak değil; sınırın doğru tarafında, ölçülü ve dürüst biçimde görünür olmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukat unvanının yanında 'uzman' yazabilir mi?

Hayır. Tabela ve basılı evrakta yalnızca avukatlık unvanı ve varsa akademik unvan kullanılabilir; "uzman" gibi nitelemeler abartılı sıfat sayılır.

Çalışma alanlarını belirtmek yasak mı?

Hayır. Yoğunlaştığı hukuk alanlarını abartı ve üstünlük iddiası içermeden belirtmek bilgilendirme kapsamındadır.

İnternet sitesi açmak m.9'a aykırı mı?

Değildir. Yasak olan, iş sağlamaya yönelik yönlendirmeler ve ücretli reklamlardır; mesleki bilgilerin ölçülü sunumu serbesttir.

Sonuç

Madde 55'in çizdiği sınır, tek bir cümlede özetlenebilir: bilgilendir, ama iş devşirme. Bu sınırı kavrayan avukat, mesleğin onurunu koruyarak dijital dünyada güçlü ve yasal bir varlık kurabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumlar için bağlı bulunduğunuz baronun güncel düzenlemeleri esas alınmalıdır.