SPK'dan TBMM'deki Kanun Teklifine İlişkin Takas Kesinliği ve PBLK Açıklaması
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi çerçevesinde kamuoyunda oluşan takas kesinliği ve pay blokajı tereddütlerine ilişkin resmî bir basın duyurusu yayımladı. Kurul, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu maddesinde yer alan takas kesinliği ilkesinin TEFAS üzerinden verilen talimatlar ve pay blokajı alt hesabı (PBLK) kapsamındaki süreçlerle ilişkisini netleştirdi.
TEFAS İşlemleri ve Takas Kesinliği İlkesinin Kapsamı
Duyuruda, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimatları ile ödeme işlemlerinin, kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiyeye girmesi durumunda dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceği hatırlatıldı. Ancak SPK, bu hükmün TEFAS üzerinden iletilen her talimat için işlemin aşamasına bakılmaksızın doğrudan uygulanamayacağını vurguladı.
TEFAS'ın klasik organize piyasalardan farklı bir yapıya sahip olduğunu belirten Kurul, platformun fon katılma paylarının kurucudan alınıp kurucuya iade edilmesine aracılık ettiğini ifade etti. Bu kapsamda, platform üzerinden verilen her satış talimatının kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi niteliği taşımadığı kaydedildi.
Takas işlemi, alınan talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması ile tamamlanmaktadır.
Tasfiye Süreci ve Pay Blokajı (PBLK) Kayıtları
Tasfiye sürecine giren durumlarda, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcıların yalnızca satış talimatı vermiş olmasının veya sistemdeki belirli bir kaydın takasın başladığı anlamına gelmeyeceği bildirildi. SPK'nın duyurusuna göre düzenlemenin temel unsurları şu şekildedir:
- Takasın Tamamlanma Şartı: Takas işlemi ancak nakdin hesaba geçmesi ve fon payı sahipliği kaydının silinmesi ile hukuken tamamlanır.
- Eşit Hak Sahipliği: Pay blokaj kaydı bulunan yatırımcılar, toplam 455.758 fon pay sahibi arasında yer almakta olup ayrı veya imtiyazlı bir grup teşkil etmemektedir.
- Tamamlanmış İşlemler Kapsam Dışı: Kanun teklifindeki düzenleme tamamlanmış takas işlemlerini etkilememekte, sadece henüz takas süreci sonuçlanmamış talimatları kapsamaktadır.
- Adil Dağıtım İlkesi: Takası tamamlanmamış talimatlar tasfiye sürecine dâhil edilerek, tasfiyeden elde edilen tutarlar üzerinden tüm pay sahipleriyle eşit koşullarda pay alacaktır.
Kurul, teklifte yer alan söz konusu yaklaşımın fon pay sahiplerinin hukuki statüsüne açıklık kazandırmayı, tasfiye haklarını belirginleştirmeyi ve fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil biçimde dağıtılmasını sağlamayı amaçlayan ölçülü bir adım olduğunu bildirdi.
