AYM'den Ceza Yargılamasında Tanık Sorgulama Hakkına İlişkin Kısmi İhlal Kararı

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 24/2/2026 tarihinde karara bağladığı İ.L. (B. No: 2020/9807) başvurusunda, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının çocukların cinsel istismarı suçu yönünden ihlal edilmediğine, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu bakımından ise ihlal edildiğine hükmetti.

Başvuru konusu süreçte sanık, üç çocuğa yönelik eylemleri sebebiyle zincirleme suretiyle çocukların cinsel istismarı ve zincirleme suretiyle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından yargılandı. İlk derece mahkemesi; mağdurların yaşını, çocuk izlem merkezinde alınan ifadelerini ve psikolojilerinin olumsuz etkilenebileceği ihtimalini gözeterek duruşmada yeniden dinlenmelerine gerek görmedi. Başvurucu müdafiinin, mağdurlar ile babalarının beyanları arasındaki çelişkileri gidermek amacıyla sunduğu tanıklar H.Y. ve N.T.'nin mahkeme huzurunda dinlenmesi talebi de kovuşturmaya katkı sağlamayacağı gerekçesiyle reddedildi.

Yargıtay Bozması ve Yargılama Süreci

Ağır ceza mahkemesince her iki suçtan mahkûmiyet kararı verilmesinin ardından dosya istinaf incelemesine taşındı. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin istinaf başvurusunu kesin olarak esastan reddederken, çocukların cinsel istismarı suçu yönünden temyiz yolunu açık tuttu.

Temyiz başvurusunu değerlendiren Yargıtay, mağdurların olayın tek tanığı olduklarını belirterek duruşmada dinlenmeleri, bunun mümkün olmaması durumunda ise Çocuk İzlem Merkezi'nde kaydedilen ifade CD'lerinin duruşmada taraflarla birlikte izlenmesi gerektiğine işaret ederek hükmü bozdu. Bozma ilamı sonrasında yerel mahkeme, görüntülü ifade kayıtlarını duruşmada izleyerek eksikliği giderdiğini belirtti ve cinsel istismar suçundan önceki mahkûmiyet hükmünü yineledi.

İlk derece mahkemesi, mağdurların görüntülü ifadelerini içeren CD kayıtlarının duruşmada izlenmesi suretiyle usul eksikliğini giderdiğini belirterek mahkûmiyet kararını sürdürdü.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçunda İhlal Tespiti

Bireysel başvuruyu karara bağlayan Yüksek Mahkeme, usul güvenceleri ve delillerin tartışılması ilkeleri doğrultusunda suç tipleri arasında ayrıma gitti. Çocukların cinsel istismarı suçu yönünden Çocuk İzlem Merkezi kayıtlarının duruşmada izlenmiş olmasını yeterli görerek tanık sorgulama hakkının ihlal edilmediğine karar verildi. Buna karşın, istinaf aşamasında kesinleşen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu bakımından, belirleyici tanıkların sorgulanmasına fırsat tanınmaması adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama güvencesine aykırı bulundu.