Madde 27 –(Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.)
Belediye
ve mücavir alanlar dışında köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda
yapılacak konut, entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım
ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal,
manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri
ve köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi
yapılar için yapı ruhsatı aranmaz. Ancak etüt ve projelerin valilik onayını müteakip
muhtarlığa bildirimi ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat
ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerin sorumluluğu müellifi
olan mimar ve mühendislere aittir. Bu yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine
ve kadastro planlarına işlenir. (Ek cümle:14/2/2020-7221/8 md.) Bu fıkrada
belirtilen projelerin, valilik onayı ve muhtarlığa bildirim şartı sağlanmadan veya
projesine aykırı yapı yapıldığının muhtarca tespiti ya da öğrenilmesi halinde durum,
muhtar tarafından ivedilikle valiliğe bildirilir. Köy yerleşik alan sınırları dışında
kalan ve entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve
hayvancılık amaçlı yapıların yapı ruhsatı alınarak inşa edilmesi zorunludur. Tarım
ve hayvancılık amaçlı yapıların denetimine yönelik fennî mesuliyet 28 inci madde
hükümlerine göre mimar ve mühendislerce üstlenilir.[30]
(Ek
fıkra:4/7/2019-7181/10 md.) Belediye ve mücavir alanlar içinde veya dışındaki iskan
dışı alanlarda yapılacak tarımsal amaçlı seralar, entegre tesis niteliğinde olmamak
ve ilgili il tarım ve orman müdürlüğünden uygun görüş alınmak koşuluyla yapı ruhsatı
aranmadan yapılabilir. Ancak etüt ve projelerinin ruhsat vermeye yetkili idarece
incelenmesi, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerinin
ve inşasının sorumluluğu, müellifi ve fennî mesulü olan mimar ve mühendislere aittir.
Bu yapılar ilgili idarece ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro paftasına işlenir.
Bu alanlarda yapılacak seralar için, yola cephesi olan komşu parsellerden süresiz
geçiş hakkı alınmış ve bu konuda tapu kayıtlarına şerh konulmuş olmak kaydıyla 8
inci maddede belirtilen yola cephe sağlama koşulu aranmaz.
(Ek fıkra:14/2/2020-7221/8
md.) Kırsal yerleşik
alanı ve civarı sınırları; belediye sınırı il sınırı olan yerlerde ilçe belediye
meclisinin teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisi kararıyla, diğer yerlerde
ise il genel meclisi kararıyla belirlenir.
(Değişik cümle:14/2/2020-7221/8
md.) Onaylı üst kademe
planlarda aksine hüküm bulunmadığı hâllerde köy yerleşik alan sınırları içinde,
taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet riski olan, sıhhi ve jeolojik açıdan üzerinde
yapı yapılmasında mahzur bulunan alanlar ile köyün ana yolları ve genişlikleri;
hâlihazır harita veya kadastro paftaları üzerinde belediye sınırı il sınırı olan
yerlerde ilgili ilçe belediye meclisi kararı ile, diğer yerlerde ise il genel meclisi
kararıyla belirlenir. Belirlenen yollar, ifraz ve tevhit suretiyle uygulama imar
planı kararı aranmaksızın kamu yararı kararı alınarak oluşturulur.
Köy yerleşik alan sınırı içerisinde,
3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri
uygulanmaz.
Köy yerleşik alan sınırlarının
parselleri bölmesi durumunda yerleşik alan sınırı 5403 sayılı Kanun hükümlerine
tabi olmaksızın ifraz hattı olarak kabul edilir.
Çevre düzeni planında açıkça
belirtilmediği takdirde, ihtiyaç duyulması hâlinde, köyün gelişme potansiyeli ve
gelişme düzeyi de dikkate alınarak (…)31 özel kanunlara ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu alanlarda
yapılaşma kararı ve ifraz şartları belediye sınırı il sınırı olan yerlerde büyükşehir
belediye meclisi, diğer yerlerde il genel meclisi kararı ile belirlenir. Tespitler
kadastro paftasına işlenerek tapu sicilinde belirtilir. İhtiyaç duyulması hâlinde
mevcut köy yerleşik alan sınırları il genel meclislerince yeniden belirlenebilir.[31]
İmar
planı olmayan köy yerleşik alanı sınırları içerisinde köyün ihtiyacına yönelik olarak
ilk ve orta öğretim tesisi, ibadet yeri, sağlık tesisi, güvenlik tesisi gibi yapılar
için imar planı şartı aranmaz. Ancak yer seçimi, valilikçe oluşturulan bir komisyonca
hâlihazır harita veya kadastro paftaları üzerinde kesin sınırları ile belirlenir.
Bu yapı ve tesislere uygulama projelerine göre ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu
adına yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni verilir.
(Ek fıkra:14/2/2020-7221/8
md.) Kırsal yerleşik
alanı ve civarı sınırlarının tespitinde ve bu alanlarda ruhsata tabi olmadan yapılabilecek
yapılara ilişkin ilgili kurum veya kuruluşlarca yapılan etüt, proje, proje uygunluk
görüşü için resim, harç, ücret, döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında
bedel alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin hususlar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.
Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye
şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar:[32]