MADDE 400- (1) (Değişik: 26/6/2012-6335/19
md.) Denetçi, bağımsız
denetim yapmak üzere, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik
ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir unvanını taşıyan ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumunca yetkilendirilen kişiler ve/veya ortakları bu kişilerden oluşan
sermaye şirketi olabilir. Aşağıdaki hâllerden birinin varlığında, yeminli mali müşavir,
serbest muhasebeci mali müşavir ve/veya sermaye şirketi ve bunların ortaklarından
biri ve bunların ortaklarının yanında çalışan veya bu cümlede anılan kişilerin mesleği
birlikte yaptıkları kişi veya kişiler, ilgili şirkette denetçi olamaz. Şöyle ki,
önceki cümlede sayılanlardan biri;
a) Denetlenecek şirkette pay sahibiyse,
b) Denetlenecek şirketin yöneticisi veya çalışanıysa veya
denetçi olarak atanmasından önceki üç yıl içinde bu sıfatı taşımışsa,
c) Denetlenecek şirketle bağlantısı bulunan bir tüzel kişinin,
bir ticaret şirketinin veya bir ticari işletmenin kanuni temsilcisi veya temsilcisi,
yönetim kurulu üyesi, yöneticisi veya sahibiyse ya da bunlarda yüzde yirmiden fazla
paya sahipse yahut denetlenecek şirketin yönetim kurulu üyesinin veya bir yöneticisinin
alt veya üst soyundan biri, eşi veya üçüncü derece dâhil, üçüncü dereceye kadar
kan veya kayın hısmıysa,
d) Denetlenecek şirketle bağlantı hâlinde bulunan veya
böyle bir şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip olan bir işletmede çalışıyorsa
veya denetçisi olacağı şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip bir gerçek kişinin
yanında herhangi bir şekilde hizmet veriyorsa,
e) Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya
finansal tablolarının düzenlenmesinde denetleme dışında faaliyette veya katkıda
bulunmuşsa,
f) Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya
finansal tablolarının çıkarılmasında denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunduğu
için (e) bendine göre denetçi olamayacak gerçek veya tüzel kişinin veya onun ortaklarından
birinin kanuni temsilcisi, temsilcisi, çalışanı, yönetim kurulu üyesi, ortağı, sahibi
ya da gerçek kişi olarak bizzat kendisi ise,
g) (a) ilâ (f) bentlerinde yer alan şartları taşıdığı için
denetçi olamayan bir denetçinin nezdinde çalışıyorsa,
h) Son beş yıl içinde denetçiliğe ilişkin meslekî faaliyetinden
kaynaklanan gelirinin tamamının yüzde otuzundan fazlasını denetlenecek şirkete veya
ona yüzde yirmiden fazla pay ile iştirak etmiş bulunan şirketlere verilen denetleme
ve danışmanlık faaliyetinden elde etmişse ve bunu cari yılda da elde etmesi bekleniyorsa,
denetçi olamaz.
(2) (Değişik: 26/6/2012-6335/19 md.) On yıl içinde
aynı şirket için toplam yedi yıl denetçi olarak seçilen denetçi üç yıl geçmedikçe
denetçi olarak yeniden seçilemez. (Değişik ikinci cümle: 28/3/2013-6455/81 md.)
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu bu fıkranın uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve bu fıkrada belirtilen süreleri kısaltmaya
yetkilidir.
(3) Denetçi, denetleme yaptığı şirkete, vergi danışmanlığı
ve vergi denetimi dışında, danışmanlık veya hizmet veremez, bunu bir yavru şirketi
aracılığıyla yapamaz.
(4) (Mülga: 26/6/2012-6335/19 md.)
D) İbraz yükümü ve bilgi alma hakkı