Kazai rüşt ne demektir?
Kazai rüşt, güncel kanun dilinde ergin kılınma, on sekiz yaşını doldurmamış bir küçüğün mahkeme kararıyla ergin statüsü kazanmasıdır. Normal erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla; ayrıca evlenmeyle kazanılır. TMK m.12 ise on beş yaşını dolduran küçüğün kendi isteği ve velisinin rızasıyla, menfaati gerektiriyorsa mahkemece ergin kılınmasına izin verir. Bu istisna yalnız yaş büyütme veya nüfus kaydını değiştirme işlemi değildir.
Ergin kılınmanın şartları nelerdir?
Küçük en az on beş yaşını doldurmuş olmalı, ergin kılınmayı bizzat istemeli ve velisinin rızası bulunmalıdır. Velayet iki ebeveyndeyse kural olarak ikisinin görüşü alınır. Vesayet altındaki küçük bakımından vesayet makamları ve vasi değerlendirmesi devreye girebilir. Mahkeme yalnız şekli rızayla yetinmez; eğitim, çalışma, ekonomik durum, olgunluk ve talebin gerçek sebebini inceleyerek kararın küçüğün yararına olup olmadığını araştırır.
Hangi gerekçeler kabul edilebilir?
Aile işletmesini yürütme, mesleki faaliyete başlama, miras kalan işletme veya malvarlığını yönetme, ekonomik bağımsızlık ve özel aile koşulları ergin kılınma ihtiyacı doğurabilir. Yalnız ebeveyn denetiminden kurtulmak ya da kısa vadeli bir sözleşme yapmak istemek her zaman yeterli değildir. Talep, küçüğün eğitimini veya güvenliğini tehlikeye sokmamalıdır. Mahkeme gerektiğinde sosyal inceleme, okul belgesi, gelir ve iş planı gibi kayıtları isteyebilir.
Başvuru hangi mahkemeye yapılır?
Ergin kılınma çekişmesiz yargı işidir. Küçüğün yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi görevli kabul edilir. Dilekçeye nüfus kaydı, küçüğün yazılı isteği, veli rızaları ve menfaati gösteren belgeler eklenir. Hâkim küçüğü bizzat dinleyebilir; rızanın özgür olup olmadığını ve kararın sonuçlarının anlaşılıp anlaşılmadığını değerlendirir. İnternetten alınan genel dilekçe yerine başvurunun somut ekonomik ve kişisel gerekçesi açıklanmalıdır.
Karar hangi hukuki sonuçları doğurur?
Ergin kılınan kişi kural olarak tam fiil ehliyetine kavuşur; kendi adına sözleşme yapabilir, dava açabilir ve malvarlığını yönetebilir. Bununla birlikte özel kanunların belirli faaliyetler için aradığı on sekiz veya daha yüksek yaş şartları ortadan kalkmaz. Seçme hakkı, sürücü belgesi sınıfları, alkol-tütün, kamu görevi veya ceza hukuku yaş kuralları kendi mevzuatına tabidir. Ergin kılınma evlenme izninin şartlarını da otomatik olarak değiştirmez.
Karar geri alınabilir mi ve borçlardan kim sorumlu olur?
Ergin kılınma kalıcı bir kişisel durum değişikliğidir; sıradan bir izin gibi istenildiğinde geri alınmaz. Kişi karar sonrasında yaptığı borçlandırıcı işlemlerden kendi malvarlığıyla sorumlu olur. Ebeveynler yalnız anne-baba olmaları nedeniyle her borca kefil sayılmaz. Karar verilmeden önce işletme riski, kredi, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri açıklanmalıdır. Küçüğün kandırılması veya malvarlığının kötüye kullanılması ihtimali varsa koruyucu tedbirler ayrıca değerlendirilmelidir.
Uyuşmazlık henüz dava aşamasına gelmemişse yazılı başvuru, arabuluculuk, itiraz veya delil tespiti gibi daha erken yolların bulunup bulunmadığı ayrıca araştırılmalıdır.
Hak kaybını önlemek için kararın veya olayın öğrenildiği tarih değil, kanunun esas aldığı tebliğ, kesinleşme ya da fiil tarihi doğru biçimde belirlenmelidir.
Kişilik durumuna ilişkin kararlar nüfus siciline yansıyabileceğinden, talebin gerçek amacı ile sicil düzeninin korunması arasında denge kurulur.
Mahkeme yalnız beyana değil, resmî kayıtlar ve talebi doğrulayan somut belgelere bakar; kararın üçüncü kişilerin haklarını zedelememesi gerekir.
Başvuru öncesinde olayların tarih sırasına konulması, tebligatların saklanması ve talebi destekleyen belgelerin tek dosyada toplanması incelemeyi kolaylaştırır.
Görevli ve yetkili merci, talebin hukuki niteliğine göre değişebilir; yalnız başlığa bakılarak standart bir dilekçe kullanılması usulden ret veya zaman kaybı yaratabilir.
Süre, görev ve delil değerlendirmesi somut olayın ayrıntılarına bağlıdır. İnternetteki örnek dilekçeler kişisel olayın taleplerini ve risklerini kendiliğinden karşılamaz.
Bu nedenle karar, tebligat ve sözleşme gibi temel belgelerin tamamı görülmeden kesin bir sonuç veya dava süresi öngörüsü verilmesi sağlıklı değildir.
Bursa ve Nilüfer’de yapılacak başvurularda da ulusal mevzuat uygulanır; yerel adliye ve idari birimlerin işleyişi ise dosyanın teslim ve takip planında dikkate alınabilir.
Uyuşmazlık henüz dava aşamasına gelmemişse yazılı başvuru, arabuluculuk, itiraz veya delil tespiti gibi daha erken yolların bulunup bulunmadığı ayrıca araştırılmalıdır.
Hak kaybını önlemek için kararın veya olayın öğrenildiği tarih değil, kanunun esas aldığı tebliğ, kesinleşme ya da fiil tarihi doğru biçimde belirlenmelidir.
Kişilik durumuna ilişkin kararlar nüfus siciline yansıyabileceğinden, talebin gerçek amacı ile sicil düzeninin korunması arasında denge kurulur.
Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut olayın belgeleri ve güncel mevzuat incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.
Ayrıntılı rehber: https://yekta.av.tr/kazai-rust-ergin-kilinma-davasi/
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Giriş Yap veya Kayıt Ol