Apartmanda Sigara Dumanı: Balkon, Merdiven ve Ortak Alan Haklarınız

Alt kattaki komşunun balkon sigarası her akşam üst dairedekinin penceresinden giriyor; merdivende arkadaşıyla sohbet ederken içilen sigara astımlı çocuğun yukarı çıktığı her anda yüzüne çarpıyor; rezidansın merkezi havalandırması duman kokusu taşıyor ve kimse "benim sorunum değil" demiyor ama kimse de sorumluluğu üstlenmiyor. Bu sahneyi yaşıyorsanız yalnız değilsiniz. Türkiye'deki apartman şikayetlerinde duman ve koku başlıkları son yıllarda belirgin biçimde artıyor.

Peki hukuken neredesiniz? Cevap iki farklı alana göre değişiyor: Kapalı ortak alanlarda — merdiven, asansör, kapalı otopark, yönetim odası — 4207 sayılı Kanun gereği zaten yasal yasak var ve bunu ihlal eden komşu idari para cezasıyla karşılaşır. Kendi dairesinde ya da balkonunda sigara içmek ise yasal; ama o duman komşunun dairesine, sağlığına ve günlük yaşam kalitesine taşıyorsa Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi devreye giriyor ve bu taşkınlığı durdurmak için mahkeme yolu açılıyor. Sihirli bir tek cümlelik cevap yok; ama adım adım izlenecek net bir yol var.

Sekiz Ay, Bir Günlük ve Kazanılan Dava: Ayşe ile Emre'nin Hikayesi

Ayşe ve Emre (isimler temsilidir), İstanbul'un Kadıköy ilçesinde beş katlı bir apartmanın üçüncü katında oturuyordu. Sekiz yaşındaki oğulları Kaan, doktor tarafından teşhis konulmuş astım hastasıydı. Sorun, alt komşularının balkonda her gün özellikle sabah erken saatlerde ve akşam yemekten sonra sigara içmesiyle başladı. Duman, apartmanın iç avlusuna yansıyarak doğruca Ayşe'lerin yatak odası penceresinden içeri giriyordu. Kaan'ın gece nöbetleri giderek sıklaşmaya başladı.

Ayşe ilk hafta alt komşularına kibarca durumu anlattı. İlk birkaç gün balkon kullanımı azaldı; ardından her şey eski haline döndü. Emre bunun üzerine bir karar aldı: her rahatsızlık anını not etmeye başladı. Tarih, saat, Kaan'ın tepkisi, pencerenin açık mı kapalı mı olduğu, ne kadar sürdüğü — sekiz ay boyunca tutulan bu günlük davada kritik bir delil hâline geldi. Aynı dönemde Kaan'ın astım kontrol raporları da düzenli olarak dosyalandı; pulmonoloji uzmanı rapora "pasif sigara maruziyetinin semptomları kötüleştirdiğine dair klinik bulgu" notunu düştü.

Yöneticiye yazılı şikayet yapıldı; yönetici alt komşuya uyarı gönderdi ama sonuç değişmedi. Daha sonra noter ihtarnamesi çekildi. İhtara verilen cevap "kendi mülkümde istediğimi yaparım" tarzındaydı. Bunun üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi'nde komşuluk hukukuna dayalı rahatsızlığın önlenmesi ve manevi tazminat davası açıldı. Mahkeme, bilirkişi keşfinde pencerelerin konumunu ve rüzgar yönünü inceledi; sekiz aylık günlük ile sağlık raporları dosyaya eklendi; iki komşunun tanıklığı alındı. Sonuçta mahkeme alt komşunun sabah 07.00–09.00 ile akşam 20.00 sonrası arasında balkonda sigara içmesini yasakladı ve manevi tazminata hükmetti.

Ayşe ve Emre'nin hikayesi, bu makalenin her bölümünde bir referans noktası olacak. Çünkü neyin işe yaradığını en iyi, gerçekten yaşanmış bir süreç gösteriyor.

"Kendi Evimde İçerim" ile "Temiz Hava Hakkım" Çatışması

Apartman hayatının en klasik çatışmalarından biri budur: bir taraf "kendi mülkümde, kendi balkonumda istediğimi yaparım" diyor; diğer taraf "ama o duman benim dairemi, çocuğumu, sağlığımı etkiliyor" diyor. İkisi de tamamen haksız değil. Ve hukuk da bu gerilimi tam ortadan ikiye bölerek çözüyor.

Türk hukukunda mülkiyet hakkı mutlak değildir. Anayasa'dan başlayarak Türk Medeni Kanunu'na kadar uzanan çerçevede mülk sahibi, mülkünü kullanırken başkalarının haklarını orantısız biçimde zedeleyemez. Komşuluk hukukunun özü budur: hakkını kullanırken komşuna zarar vermemek. Sigara içmek hakkınızdır; ama o dumanın komşunuzun yaşam alanına taşması ve orada somut rahatsızlık yaratması hâlinde hak, komşunuzun hakkıyla sınıra dayanmış demektir.

Öte yandan kapalı ortak alanlarda tablo çok daha nettir. Merdiven, asansör, kapalı otopark, apartmanın kapalı girişi — bunlar 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında açıkça yasaklanmış alanlardır. Bu alanlarda sigara içilmesi bir "kendi alanında ne yaparsa yaper" meselesi değildir; yasayı ihlaldir ve idari para cezasını gerektirir. Dolayısıyla "kendi evimde içerim" argümanının geçerli olduğu alan yalnızca dairenin içi ve balkondur — o da komşuya taşmadığı sürece.

Ayşe ve Emre'nin komşusu da tam bu "kendi balkonimdeyim" savunmasının arkasına sığındı. Mahkeme ise savunmayı kabul etmedi; çünkü duman yalnızca balkonda kalmıyor, komşunun yaşam alanına sürekli taşıyordu. Bu geçiş, hukuken taşkınlık sayıldı.

Hukuki Harita: Kapalı Ortak Alan Yasağı ile Balkon Taşkınlığı Arasında

Bu makalenin kalbi burasıdır. Hangi alanda ne hak var, hangi kuruma başvurulur ve sonuç ne olabilir — bunların net bir tablosunu görmeden adım atmak zordur.

Bu tabloya göre merdivende sigara içen komşuya karşı en hızlı ve pratik yol 184 ALO Sigara Hattı'nı aramak ya da belediye şikayet kanallarına başvurmaktır. Denetim ekipleri ihlali tespit ederse cezayı anında keser. Yönetici doğrudan ceza kesme yetkisine sahip değildir; ancak tutanak tutarak delil oluşturabilir, yazılı uyarı gönderebilir ve konuyu kurul gündemine taşıyabilir. Balkon kaynaklı duman sorununda ise yol daha uzundur ve ispat zorunluluğu vardır.

Elektronik sigara ve nargile konusunda da merak edilenler buraya not düşelim: 4207'de yapılan düzenlemelerle elektronik sigara da kapalı alanlardaki yasak kapsamına alınmıştır. Nargile ise hem yoğun dumanı hem de kokusu nedeniyle komşuluk hukuku çerçevesinde değerlendirilir; kapalı ortak alanlarda içilmesi kesinlikle yasaktır.

Yönetim planına balkon ve ortak alan sigara kuralları koymak da mümkündür. Kat malikleri kurulu, yönetim planına ortak alanlarda ve balkonda rahatsızlık verici biçimde sigara içilmesini sınırlayan hükümler ekleyebilir. Mutlak bir balkon yasağı mülkiyet hakkıyla gerilim yaratacağından pratik uygulamada "rahatsızlık odaklı" düzenlemeler daha sağlam durur. Önemli olan kurulun kararını yazılı tutanakla belgelemesi ve karara uymayan üyeye yönetim hukukunun olanaklarını kullanmasıdır.

Balkon Sigarasına Men ve Manevi Tazminat: Emsal Çizgi

Yargıtay'ın sigara dumanı konusundaki kararları, balkon sigarasının "kendi alanım" savunmasının nerede sona erdiğini net biçimde çizmektedir. Yerleşik emsal çizgisine göre bir komşunun balkonda içtiği sigaranın dumanı sürekli olarak diğer komşunun dairesine, penceresine ya da terasına taşıyorsa bu durum TMK 737 kapsamında taşkın kullanım sayılmakta ve hem men kararı hem de manevi tazminat için hukuki zemin oluşmaktadır.

Burada "süreklilik" kavramı kritiktir. Tek bir şikayetle, tek bir olayın belgelenmesiyle mahkeme harekete geçmez. Mahkeme pratiğinde aranan şey, rahatsızlığın uzun süreli, tekrarlayan ve önlenemez nitelikte olduğunun ortaya konmasıdır. Ayşe ve Emre'nin sekiz aylık günlüğü tam da bu sürekliliği kanıtladı. Tarih tarih işlenmiş notlar, "ara sıra" değil "her sabah ve her akşam" desenini gösterdi; mahkeme de bu deseni taşkın kullanımın kanıtı olarak değerlendirdi.

Manevi tazminat boyutunda ise sağlık etkisi belirleyici rol oynuyor. Davada çocuğun astım raporları ile pulmonoloji uzmanının "pasif sigara maruziyeti semptomları kötüleştiriyor" notu, tazminat talebini somutlaştırdı. Salt "koku rahatsız ediyor" şikayetiyle manevi tazminata hükmedilmesi güçtür; ancak kronik hastalık, çocuk hassasiyeti ya da belgelenmiş uyku bozukluğu gibi somut zarar göstergeleri mahkemede ağırlık taşır.

Men kararı ise tazminat kadar değerlidir: mahkeme, komşunun belirli saatlerde veya belirli yönde balkonunu kullanmasını kısıtlayabilir. Bu kararın icrası da mümkündür; karara uymayan komşu hakkında ihlal tutanağı tutularak icra yoluna gidilebilir. Balkon kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat hukukunun geniş çerçevesiyle de kesişmektedir; özellikle kronik sağlık rahatsızlıklarında bu boyutu avukatınızla değerlendirmenizi öneririz.

Diyalogdan Davaya: Beş Basamaklı Yol Haritası

Bu süreçte acele etmek çoğunlukla aleyhine çalışır. Hem pratik açıdan (çoğu sorun ilk iki basamakta çözülüyor) hem hukuki açıdan (basamakları atlamak iyi niyetin ispat yükünü zorlaştırıyor) kademeli ilerleme önerilir. Ayşe ve Emre de tüm basamakları eksiksiz geçti.

1. Basamak: Nazik ve Doğrudan Diyalog

Komşunuza yüz yüze ya da yazılı mesajla durumu anlatın. Çoğu kişi dumanın öbür tarafa geçtiğinin farkında değildir. Saat talebinde bulunun — örneğin sabah erken saatlerde veya pencere hizasında içmemesini isteyin. Rüzgar yönü, pencerenin konumu gibi pratik bilgileri paylaşın. Bu basamak; hem en hızlı sonuç veren hem de ilişkiyi en az zorlayan yoldur. Yazılı mesaj tercih ettiğinizde ileride "bildirmedim ki" savunmasını da kapamış olursunuz.

2. Basamak: Yöneticiye Yazılı Şikayet

Diyalog sonuç vermezse apartman yöneticisine yazılı ve imzalı şikayet dilekçesi verin. Yönetici komşuya yazılı uyarı gönderir ve tutanak tutar. Diğer komşular da rahatsızsa onlarla imzalı toplu başvuru yapılması yöneticinin tutumunu güçlendirir. Yönetim planında konuyla ilgili bir hüküm varsa buna atıfla talep daha güçlü olur. Bu tutanaklar, ileride dava açılırsa dosyanızın önemli bir parçasını oluşturur. Kat malikleri kurulu kararlarının bu süreçte nasıl kullanılabileceğini de araştırmanızı öneririz.

3. Basamak: Noter İhtarnamesi

Yazılı uyarıya rağmen durum devam ediyorsa noter aracılığıyla ihtarname gönderin. İhtarname iki işlev görür: hem rahatsızlığın ciddi hukuki zeminde değerlendirildiğini komşuya bildirir, hem de dava sürecinde "önceden uyardım, sonuç almadım" zincirinin en güçlü halkasını oluşturur. İhtarnameyi göndermeden dava açmak mümkündür; ancak yargı sürecinde iyi niyet çabanızı belgeleyen bu adım mahkeme değerlendirmesine olumlu katkı sağlar.

4. Basamak: Sulh Hukuk Mahkemesinde Dava

Tüm girişimler sonuçsuz kaldıysa gayrimenkul hukuku alanında uzman bir avukat eşliğinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nde rahatsızlığın önlenmesi davası açılır. Dava dilekçesinde TMK 737 komşuluk hükmüne dayanılır, taşkınlığın sürekliliği ve somut zararı belgelenir. Mahkeme genellikle keşif kararı alır; bilirkişi coğrafi konumu, rüzgar yönünü ve pencere mesafesini yerinde inceler. Sağlık raporları ve tanık beyanları da dosyaya eklenir. Yargılama süresi davadan davaya değişir; bu nedenle süreç başlamadan önce deneyimli bir avukattan destek almak hem süreyi hem de sonucu doğrudan etkiler.

5. Basamak: Kapalı Alan İhlalleri İçin Paralel Yol

Eğer sorun merdiven, asansör ya da diğer kapalı ortak alanlara taşıyorsa bu basamak diğerlerinden bağımsız olarak hemen işletilebilir: 184 ALO Sigara Hattı'nı arayın ya da belediye şikayet kanalına bildirin. Zabıta veya sağlık denetim ekibi ihlali yerinde tespit ederse idari para cezasını anında keser. Bu yol mahkeme sürecinden çok daha hızlıdır ve ortak alan ihlalleri için en pratik çözümdür.

İspat Dürüstlüğü: Süreklilik Günlüğü ve Sağlık Raporu Neden Kritiktir?

Duman davalarının en zor yanı ispattır. Duman görünmez, kokmaz fotoğrafta — ya da çok az görünür. Video çekseniz bile "o gün rüzgar öyle estiydi" itirazı gelebilir. Bu yüzden mahkemeler tek bir olayın belgelenmesinden değil, sürekli bir desenin ortaya konmasından ikna olur.

Rahatsızlık günlüğü bu noktada hayati önem taşır. Her şikayetin üzerine tarih, saat, süre ve somut etkisini not edin. "20 dakika duman geldi ve başım ağrıdı" ya da "Kaan sabah 07.15'te öksürük nöbeti geçirdi, sigara kokusu odada belirgin hâldeydi" gibi ayrıntılı kayıtlar, aylarca birikiğinde mahkemede çok güçlü bir anlatı oluşturur. Günlüğü elle ya da dijital olarak tutabilirsiniz; önemli olan düzenlilik ve ayrıntıdır.

Sağlık raporları ikinci kritik delildir. Astım, KOAH, kronik bronşit ya da çocukta alerji tanısı gibi belgeler varsa bunları düzenli olarak dosyalayın. Doktorunuza "pasif sigara maruziyetinin belirtilerimi etkilediğini düşünüyor musunuz?" sorusunu açıkça sorun ve bu değerlendirmenin raporda yer almasını isteyin. İlliyet bağının kurulması — yani dumanın sağlık etkisinin doğrudan sorundan kaynaklandığının gösterilmesi — tazminat taleplerinde belirleyicidir.

Tanıklar da önemlidir. Aynı katta oturan ya da ziyarete gelen kişilerin "evet, o saatlerde koku belirgin biçimde hissediliyordu" beyanları dosyayı güçlendirir. Yönetim tutanakları — yöneticinin ihlali kayıt altına aldığı belgeler — de aynı işlevi görür. Tüm bu materyaller birlikte, tek başına işe yaramayan unsurları bir bütüne dönüştürür.

Buna karşın bazı taleplerin reddi de kaçınılmazdır. Komşunuzu balkonda hiç sigara içtirmemek için men kararı talep etmek büyük olasılıkla kabul görmez; çünkü komşunuzun mülkiyet hakkı da korunmaktadır. "Dumanın komşuya taşan kısmını sınırla" odaklı bir talep, mahkemenin yapabileceği ve yapma ihtimalinin çok daha yüksek olduğu bir çözümdür. Hukuki soru sor bölümümüzden de kendi durumunuza özgü değerlendirme alabilirsiniz.

Kiracı Senaryoları ve Rezidans Havalandırması: İki Özel Durum

Kiracı olup olmamak komşuluk haklarınızı değiştirmez. Hukuk, komşuluk yükümlülükleri açısından mülkiyet sahibi ile kiracı arasında ayrım yapmaz; fiilî kullanım esastır. Yani kiracıysanız da balkona gelen duman için aynı yolları — diyalog, yönetici şikayeti, noter ihtarı, Sulh Hukuk davası — izleyebilirsiniz. Bu önemli bir noktadır çünkü birçok kiracı "ev benim değil, dava açamam" sanıyor. Yanlış; açabilirsiniz.

Rahatsızlık veren tarafın kiracı olduğu senaryoda ise tablo farklılaşır. Sigara içen komşu kiracıysa o kişinin özenli kullanım borcu vardır; bu borç hem komşulara zarar vermemeyi hem de kiralananı itinalı biçimde kullanmayı kapsar. Rahatsız olan komşu, ev sahibine resmi bildirimde bulunabilir; ev sahibi de kiracısına yazılı uyarı göndererek akde aykırılığı kayıt altına alabilir. Kiracı tarafından komşulara verilen rahatsızlığın sürmesi hâlinde tahliye süreci gündeme gelebilir. Kiracı tahliyesi yolları ve ev sahibi hakları hakkında kapsamlı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Rezidanslar ve merkezi havalandırmalı modern yapılar ise ayrı bir zorluk katar tabloya. Bu binalarda duman, bireysel komşunun balkon kullanımından değil sistemin yapısal açıklarından kaynaklanabilir. Bir daireden giren sigara dumanı, havalandırma kanalları aracılığıyla başka katlara, hatta uzak dairelere ulaşabilir. Bu durumda sorun komşuluk hukukunun ötesine geçer ve yönetimin teknik sorumluluğunu gündeme getirir. Havalandırma sisteminin projesine aykırı çalıştığı ya da yeterli yalıtım sağlamadığı bir teknik bilirkişi raporu ile ortaya konabilir; bu tespite dayanılarak yönetimden giderim talep edilebilir. Site yönetiminin bu teknik giderimi yapmaktan kaçınması hâlinde kat malikleri mahkemesi ve yönetimin sorumluluğu gündeme gelir.

Çocuk oyun alanları, havuz kenarı ve ortak bahçe gibi açık ortak alanlarda ise 4207 doğrudan devreye girmez — buralar kapalı alan değildir. Ancak kat malikleri kurulu, bu alanlara yönelik kısıtlayıcı kurallar koyabilir. Yönetim planına veya kurul kararına "çocuk oyun alanı çevresinde sigara içilmez" hükmü eklenmesi mümkündür ve bağlayıcıdır. Komşu hukuku, gürültü ve su sızıntısı konularındaki diğer haklarınızı da incelemenizi öneririz.

İçen Komşuya Uzlaşı Rehberi: Hak, Komşununkiyle Sınırlı

Bu makaleyi okuyan herkes yalnızca rahatsız olan taraf değildir. Balkonunda sigara içen, yasal hakkını kullanan ama komşularıyla sorun yaşamak istemeyen kişiler de bu durumda ne yapabileceğini merak edebilir. Bu bölüm onlar için yazıldı.

Hakkınız gerçekten var: balkonda sigara içmek yasal ve bu hakkı kimse size zorla kaldıramaz. Ama komşuluk ilişkisi uzun solukludur; avlunun geometrisi, binanın havalandırması ve komşunuzun sağlık durumu sizin dışınızdaki etkenlerdir. Pratik uyum bu gerçeği hesaba katar ve uzun vadede hem ilişkiyi hem de yasal konumunuzu güçlendirir.

Rüzgar yönüne dikkat edin: eğer dumanın komşu yöne gittiğini gözlemliyorsanız balkonu döndürmek, balkonun karşı köşesine geçmek ya da duman yönünü değiştirmek büyük bir fark yaratabilir. Sabah erken saatler ve akşam yemek sonrası saatler komşuların pencerelerini açtığı dönemlerdir; bu saatlerde pencere ve balkon yönü hassasiyeti göstermek nezaket ve ihtiyat açısından anlamlıdır. Ortak alanlarda ise artık seçenek yok: kapalı merdiven ve asansörde içmek yasaktır, nokta. Bu kurala tam uymak hem yasal zorunluluk hem de komşuluk ahlakıdır.

Komşunuz sizi uyardığında ya da yazılı başvuru yaptığında bunu düşmanca değil bilgilendirici okumaya çalışın. Çoğu zaman duman geçişinin farkında bile olmayız. Küçük bir düzenlemeyle hem hakkınızı koruyabilir hem de komşuluğu sürdürebilirsiniz. Uzlaşı yolunu tercih etmek, mahkeme sürecinin tüm taraflar için getirdiği zaman, masraf ve ilişki yıpranmasından sizi korur.

Sık Yapılan 7 Hata

1. Basamakları atlayarak doğrudan dava açmak: Diyalog, yönetici şikayeti ve noter ihtarı hem sorunun daha kolay çözülmesini sağlar hem de davada iyi niyetinizi kanıtlar. Bu adımları atlamak hem avantajdan yoksun kalmanıza hem de mahkemede "neden önceden bildirmediniz?" sorusunla karşılaşmanıza yol açar.
2. Rahatsızlığı belgelememek: "Zaten herkes biliyor" ya da "komşular şahitlik eder" demek yeterli değildir. Günlük tutulmadan, sağlık raporu dosyalanmadan, yöneticiye yazılı başvuru yapılmadan açılan davalar çok daha zayıf zemine oturur.
3. "Tamamen içtirmeyin" talebiyle dava açmak: Komşunuzu balkonda hiç sigara içemez hâle getirmeyi hedeflemek hem mahkemece reddedilme ihtimalini artırır hem de uzlaşı kapılarını erken kapatır. "Duman taşmasın" odaklı talep daha gerçekçi ve kazanılabilirdir.
4. Kapalı alan ihlalini görmezden gelmek: Merdivende sigara içildiğinde "ne yapabilirim ki" deyip geçmek yerine 184 ALO Hattı'nı aramak hem en hızlı hem de en pratik yoldur. Bu adımı atlamak somut bir fırsatı kaçırmak demektir.
5. Sözlü iletişimde kalmak: Tüm şikayetlerinizi ve uyarılarınızı yazılı belgeye dönüştürün. Sözlü konuşma kanıtlanamaz; WhatsApp mesajı, e-posta ya da dilekçe belgelenebilir. "Dedim ama duymadı" pozisyonu hukuken çok kırılgandır.
6. Kiracı olduğu için haklarından vazgeçmek: Kiracılar da komşuluk hukukunu kullanabilir. "Ev benim değil dava açamam" düşüncesi yaygın ama yanlıştır. Fiilî kullanıcının da hakları ve başvurabileceği yolları vardır.
7. Rezidansta yönetimi devre dışı bırakmak: Merkezi havalandırmalı binalarda duman sorunu bireysel komşuluk davasıyla çözülmeyebilir; teknik bilirkişi ve yönetim sorumluluğu belirleyicidir. Doğru muhatap yalnızca komşu değil, yönetimdir.

Kendi Durumunuzu Değerlendirin: Hangi Adım Sizin İçin Doğru?

Yaşadığınız sorunun hangi kategoriye girdiğini bilmek, zaman ve enerji kaybını önler. Merdivende içilen sigara için hemen 184'ü arayın; bu en pratik ve en hızlı yoldur, mahkemeye gerek yoktur. Balkonda içilen dumanın dairenize taşımasında ise süreç daha uzundur; önce belgelemeye, ardından diyalog ve yazılı bildirimlere odaklanın. Birkaç ayın günlüğü, bir doktor raporu ve yönetici tutanağı — bu üçlü elinizdeki en değerli başlangıç noktasıdır.

Çocuk hassasiyeti, kronik akciğer hastalığı ya da uzun süredir devam eden ve belgelenmiş bir süreç varsa avukat desteği almak daha somut sonuçlar getirebilir. Gayrimenkul ve komşuluk hukuku alanında uzman avukatlar hem hangi taleplerin gerçekçi olduğunu değerlendirmenize yardım eder hem de dosyanızı en güçlü biçimde hazırlar. Hukuki destek almadan önce kendi durumunuzu netleştirmek istiyorsanız Hukuki soru sor bölümümüzden anonim olarak soru yöneltebilirsiniz.

Son söz: apartman hayatı taviz ve saygı dengesinde yürür. Her iki taraf da biraz esneyebilir; sigara içen komşu saati ve yönü, rahatsız olan komşu da "tamamen men et" talebini yeniden gözden geçirebilir. Mahkeme kararı çoğunlukla bu uzlaşının zorla uygulanmasıdır. Gönüllü uzlaşı, her zaman daha az masraflı ve daha kalıcıdır.