Malpraktis şüphesinde hasta dosyası nasıl alınır?

Bir ameliyattan ya da tedaviden sonra işler beklendiği gibi gitmediğinde, hastanın aklına gelen ilk soru genellikle "Ne oldu?" olur. Bu sorunun cevabı, hukuki bir değerlendirme yapılabilmesi için de başlangıç noktasıdır. Tıbbi hata (malpraktis) şüphesi olan her dosyada ilk iş, hastaya ait tıbbi kayıtları eksiksiz şekilde toplamaktır. Bu yazıda hasta dosyasının nasıl alınacağını, hangi belgelerin önemli olduğunu ve kayıtlar toplandıktan sonra hangi yollara başvurulabileceğini anlatıyoruz.

Hasta dosyasını görmek hastanın hakkıdır

Hasta Hakları Yönetmeliği, hastanın sağlık durumuyla ilgili bilgilerin yer aldığı dosya ve kayıtları inceleme ve bunların bir örneğini alma hakkını açıkça tanır. Bu hak hastanın kendisine, vekiline ya da kanuni temsilcisine aittir. Hastanın vefat ettiği durumlarda mirasçılar da kayıtlara ulaşmak için başvurabilir. Kamu ya da özel ayrımı yapılmaksızın bütün sağlık kuruluşları bu talebi karşılamakla yükümlüdür.

Başvuru, tedavinin görüldüğü hastanenin hasta hakları birimine ya da arşiv bölümüne yazılı olarak yapılır. Dilekçede hastanın kimlik bilgileri, tedavi tarihleri ve istenen belgeler açıkça belirtilmelidir. "Tüm hasta dosyasının onaylı bir örneğinin verilmesini talep ederim" ifadesi, belgelerin seçilerek verilmesinin önüne geçer.

Hangi belgeler istenmeli?

Malpraktis iddialarında bilirkişi incelemesi tıbbi kayıtlar üzerinden yapılır. Eksik bir dosya, olayın doğru değerlendirilmesini zorlaştırır. Bu nedenle şu belgelerin tamamı istenmelidir:

• Epikriz (taburcu özeti) ve servis gözlem kayıtları
• Ameliyat notu, anestezi kaydı ve ameliyat sonrası takip formları
• Hemşire gözlem ve ilaç uygulama kayıtları
• Laboratuvar sonuçları, radyoloji görüntüleri ve raporları
• İmzalanan aydınlatılmış onam formları
• Konsültasyon notları ve sevk belgeleri
• Acil servis kayıtları ve triyaj formu

Görüntüleme sonuçlarının yalnızca raporunu değil, mümkünse görüntülerin kendisini de CD ya da dijital ortamda almak faydalıdır. Sonradan başka bir hekimin değerlendirmesi gerektiğinde bu görüntüler belirleyici olabilir.

e-Nabız kayıtları neden önemli?

Sağlık Bakanlığı'nın kişisel sağlık kaydı sistemi e-Nabız, birçok tahlil sonucunu, reçeteyi, raporu ve muayene kaydını tarih sırasıyla gösterir. Hastane arşivinden belge beklenirken e-Nabız üzerinden alınan çıktılar, olayların zaman çizelgesini kurmak için iyi bir başlangıçtır. Ancak e-Nabız, hastanedeki dosyanın yerini tutmaz. Ameliyat notu ve hemşire gözlem kayıtları gibi belgeler çoğu zaman yalnızca hastane arşivinde bulunur.

Aydınlatılmış onam formuna dikkat

Aydınlatılmış onam, hastaya yapılacak işlemin amacının, risklerinin, olası komplikasyonlarının ve varsa alternatif tedavilerin anlatılması ve hastanın bu bilgiye dayanarak rıza göstermesidir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, formun hastaya okunmadan imzalatılması ya da işlemden hemen önce, düşünme fırsatı verilmeden önüne konulmasıdır.

Onam formunun içeriği, tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu bakımından önemlidir. Hastaya anlatılmayan bir risk gerçekleşmişse, müdahale teknik olarak doğru yapılmış olsa bile sorumluluk gündeme gelebilir. Bu nedenle onam formunun tarihi, saati, hangi işlem için alındığı ve içerdiği risk açıklamaları dikkatle incelenmelidir.

Kayıtlar toplandıktan sonra hangi yollar var?

Belgeler toplandıktan sonra izlenecek yol, hizmetin nerede alındığına göre değişir:

• Kamu hastaneleri: Zararın tazmini için önce ilgili idareye başvurulur. İdarenin başvuruyu reddetmesi ya da süresi içinde cevap vermemesi hâlinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
• Özel hastane ve muayenehaneler: Uyuşmazlık adli yargıda görülür. Uygulamada bu davalar çoğunlukla tüketici mahkemelerinde açılır; uyuşmazlığın türüne göre dava öncesi arabuluculuk da gündeme gelebilir.
• Ceza soruşturması: Olay taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçunu oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulabilir. Taksirle yaralamanın basit hâli şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır.

Hasta hakları birimine ya da il sağlık müdürlüğüne yapılan şikâyetler idari bir inceleme başlatır; ancak bu başvurular tazminat davası yerine geçmez ve dava açma sürelerini durdurmaz. Süre hesabının doğru yapılması bu nedenle önemlidir.

Sonuç

Tıbbi hata şüphesi olan bir olayda hasta dosyasını eksiksiz almak, sonraki bütün adımların temelidir. Kayıtlar ne kadar erken istenirse, eksik ya da sonradan düzenlenmiş belge riski o kadar azalır. Kamu ve özel sağlık kuruluşlarında izlenecek yollar, başvuru süreleri ve tazminat kalemleri hakkında ayrıntılı bilgiye İzmir'de sağlık hukuku ve malpraktis davaları sayfasından ulaşabilirsiniz. Kişisel sağlık kayıtlarınıza e-Nabız üzerinden erişebilirsiniz.

Kaynaklar: Hasta Hakları Yönetmeliği; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (md. 85, 89). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay dosyadaki belgelere göre değerlendirilir.