Mavi Yaka Ne Demek? Mavi Yaka ile Beyaz Yaka Arasındaki Farklar

Mavi yaka, genellikle fiziksel işlerde, üretim ve saha faaliyetlerinde çalışan işçileri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu çalışanlar, daha çok manuel iş gücü gerektiren pozisyonlarda görev yaparlar ve çalışma koşulları beyaz yakalı çalışanlardan farklıdır.

Beyaz yaka ise genellikle ofis ortamında, yönetim, idari ve mesleki alanlarda çalışanları ifade eder. Mavi yaka ile beyaz yaka arasındaki farklar, işin niteliği, çalışma ortamı ve görev tanımları temelinde şekillenir.

Mavi Yaka Ne Demek? Mavi Yakalı Tanımı

Mavi yaka ne demek? sorusuna yanıt ararken, öncelikle mavi yakalı çalışanların iş dünyasındaki yerini anlamak önemlidir. Mavi yaka, genellikle fiziksel emek gerektiren, üretim, montaj, bakım veya benzeri alanlarda çalışan işçileri ifade eder. Adını, bu çalışanların iş kıyafetlerinde sıklıkla gördüğümüz mavi renkli iş gömleklerinden alır. Bu tanım, mavi yakalı ne demek sorusunun temelini oluşturur ve işçi sınıfının genel özelliklerini yansıtır.

Mavi yaka nedir? Kısaca, genellikle üretim tesisleri, fabrikalar, inşaat sahaları, bakım onarım atölyeleri gibi iş yerlerinde görev yapan, el emeğine dayalı işleri yürüten çalışanlar mavi yakalı olarak adlandırılır. Bu çalışanlar, teknik bilgi ve becerilerini doğrudan uygulayarak somut ürünler ortaya koyar veya hizmetlerin sürekliliğini sağlar. Mavi yaka çalışanların işleri, genellikle fiziksel güç, el becerisi ve belirli bir teknik uzmanlık gerektirir.

İş dünyasında mavi yaka kavramı, beyaz yakalı çalışanlardan ayrışmak için kullanılır. Beyaz yakalılar, daha çok ofis ortamında, yönetim, idari işler veya uzmanlık gerektiren alanlarda görev yaparken; mavi yakalılar sahada, üretimin ya da hizmetin doğrudan gerçekleştiği noktada bulunur. Bu farklılık, iş tanımı ve çalışma koşulları açısından önemli bir ayrım oluşturur. Ancak her iki grup da iş dünyasının vazgeçilmez parçalarıdır.

Mavi yaka çalışanların genel özelliklerine bakıldığında, dayanıklılık, pratiklik, iş disiplinine sahip olma ve belirli teknik bilgiye sahip olma ön plandadır. Ayrıca mavi yakalılar, işlerini genellikle vardiyalı sistemlerle yürütür ve çalışma ortamları kimi zaman zorlu koşullar içerebilir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği, mavi yaka çalışanlar için ayrı bir önem taşır.

Örneğin, Mavi Rüya Bisiklet gibi üretim yapan firmalarda, bisiklet montajından bakımına kadar pek çok aşamada mavi yakalı işçiler görev alır. Bu işçiler, ürünün kalitesi ve sürekliliği açısından kritik bir role sahiptir. Böylece mavi yaka, sadece bir işçi sınıfını değil, aynı zamanda üretimin ve hizmetin temelini ifade eder.

Sonuç olarak, mavi yaka ne demek sorusunun cevabı; emek yoğun, genellikle sahada ve üretimle doğrudan ilişkili işleri yapan çalışanları tanımlamaktır. İş dünyasında bu tanım, hem işverenler hem de çalışanlar için çalışma koşullarının ve hakların şekillenmesinde önemli bir yere sahiptir. Eğer beyaz yaka mavi yaka arasındaki farkları da merak ediyorsanız, bu konuda detaylı bilgiler içeren diğer makalelerimize göz atabilirsiniz.

Mavi Yaka Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları

Mavi yaka ne demek? sorusunun temel yanıtı, genellikle fiziksel işlerde, üretim, bakım, montaj gibi alanlarda çalışan işçileri ifade eder. Mavi yakalı ne demek ifadesiyle de bu tür işlerde görev yapan personeller tanımlanır. Peki, mavi yaka çalışanların çalışma koşulları ve hakları nasıldır? Bu konuda Türkiye’deki mevzuatlar ve resmi kurumların düzenlemeleri büyük önem taşır.

Mavi yaka çalışanların en temel haklarından biri, iş güvenliği ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olmalarıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenler, işyerinde risk analizleri yapmak, gerekli koruyucu önlemleri sağlamak ve çalışanların maruz kalabileceği tehlikeleri azaltmakla yükümlüdür. Bu düzenlemeler, özellikle üretim alanlarında çalışan mavi yakalılar için hayati önem taşır. İş güvenliği ekipmanları, eğitimler ve düzenli denetimler, iş kazalarının önlenmesinde kritik rol oynar.

Çalışma saatleri bakımından, mavi yaka işçilerin çalışma süreleri İş Kanunu’nda belirlenen esaslara tabidir. Normal çalışma süresi haftalık 45 saati aşamaz; ancak sektör ve işin niteliğine göre esnek çalışma saatleri uygulanabilir. Fazla mesai durumunda ise yasal olarak fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekir. Mavi yaka ile beyaz yaka arasındaki farklardan biri de iş saatlerinin esnekliği ve çalışma yoğunluğudur. Beyaz yaka çalışanlar genellikle ofis ortamında ve farklı çalışma tarzlarıyla iş saatlerine uyum sağlarken, mavi yakalıların çalışma saatleri üretim temposuna ve vardiya sistemine bağlı olarak şekillenir.

Yasal haklar kapsamında, mavi yakalı işçiler iş sözleşmesi ile koruma altındadır. İşveren, işçi haklarına uygun davranmak zorundadır. İşten çıkarma, izin, ücret, kıdem tazminatı gibi haklar İş Kanunu ile düzenlenmiştir. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından primler düzenli olarak takip edilir ve emeklilik hakları güvence altına alınır. Çalışanlar, e-Devlet üzerinden prim ve hizmet dökümlerini kontrol ederek haklarının takibini yapabilir.

Mavi yaka çalışanlar, çalışma koşullarına ilişkin şikayet ve sorunlarını Çalışma Bakanlığı’nın il müdürlükleri aracılığıyla iletebilir. İşyerinde yaşanan ihlaller veya iş güvenliği eksiklikleri için iş müfettişleri tarafından denetimler yapılmaktadır. Böylece, hem bireysel hem de toplu haklar resmi mekanizmalarla korunmaktadır.

Sonuç olarak, mavi yaka nedir sorusunun cevabı sadece iş tanımıyla sınırlı kalmaz; aynı zamanda bu çalışanların çalışma hayatında sahip olduğu haklar ve korunma mekanizmaları da büyük önem taşır. Beyaz yaka mavi yaka arasındaki farklara rağmen, her iki grup da Türk iş hukukunun koruyucu hükümleriyle güvence altındadır. Özellikle fiziksel işlerin yoğun olduğu mavi yaka sektörlerinde, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine dikkat etmek, hakların tam anlamıyla kullanılması için gereklidir.

Mavi Yaka ile Beyaz Yaka Arasındaki Temel Farklar

İş dünyasında sıkça duyduğumuz mavi yaka ne demek ve beyaz yaka mavi yaka terimleri, çalışanların iş tanımları, çalışma koşulları ve kariyer yolları açısından önemli farklılıklar taşır. Öncelikle, mavi yakalı ne demek sorusuna yanıt verelim: Mavi yakalı çalışanlar, genellikle üretim, montaj, bakım, teknik hizmetler gibi sahada fiziksel emek gerektiren işleri yapan kişilerdir. Buna karşın, beyaz yakalı çalışanlar, ofis ortamında görev alan, yönetim, idari işler, planlama, analiz ve karar alma süreçlerinde rol alan çalışanlardır.

Mavi yaka nedir sorusunun yanıtı, sadece iş alanı ile sınırlı kalmayıp çalışanların sorumlulukları ve çalışma ortamları açısından da çeşitlilik gösterir. Mavi yakalılar genellikle vardiyalı ve sahada çalışırken, beyaz yakalılar genelde standart mesai saatlerinde kapalı ofis ortamında görev yaparlar. Bu farklılıklar, işin doğasından kaynaklanan fiziksel ve zihinsel yükün değişkenliği anlamına gelir. Ayrıca, kariyer fırsatları açısından da iki grup arasında belirgin farklar bulunur; beyaz yakalılar daha çok eğitim ve deneyimle ilerlerken, mavi yakalıların terfi olanakları genellikle uzmanlaşma ve teknik becerilerin geliştirilmesine bağlıdır.

Aşağıdaki tablo, mavi yaka ile beyaz yaka arasındaki temel farkları daha net görmenizi sağlayacak şekilde özetlemektedir:

Çalışma hayatınızda hangi kategoriye dahil olduğunuzu anlamak, haklarınızı ve sorumluluklarınızı bilmek açısından önemlidir. Mavi yakalı çalışanların ücret ve çalışma koşulları, ilgili iş kanunu ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre düzenlenir. Bu nedenle, güncel tutar ve oranlar için kanun metinleri ve SGK’nın resmi sitesi takip edilmelidir. Ayrıca, iş hayatınızla ilgili hukuki destek almak isterseniz uzman avukat profillerini inceleyebilir veya sıkça sorulan sorulara göz atabilirsiniz.

Son olarak, eğer mesleğinizle ilgili hangi yaka grubuna girdiğinizi tam olarak bilmiyorsanız, iş tanımınızı ve çalışma koşullarınızı gözden geçirmeniz faydalı olacaktır. Örneğin, teknik işlerde fiziksel emek harcıyorsanız siz muhtemelen bir mavi yakalısınız. Beyaz yaka ile mavi yaka arasındaki farkları öğrendikten sonra, kariyer planlamanızı bu doğrultuda yapabilir, haklarınızı daha bilinçli savunabilirsiniz.

Mavi Yaka Maaşları ve Ücretlerin Hesaplanma Yöntemleri

Mavi yaka ne demek sorusuna yanıt ararken, mavi yakalıların maaş ve ücretlerinin nasıl belirlendiği önemli bir konudur. Türkiye’de mavi yaka çalışanlar, genellikle üretim, montaj, bakım, temizlik gibi fiziki işlerde görev alırlar ve ücretlendirmeleri beyaz yakalılardan farklı şekillerde yapılır. Bu ücretlerin hesaplanmasında işin niteliği, çalışma süresi, sektör ve işverenin uyguladığı toplu iş sözleşmeleri gibi çeşitli kriterler dikkate alınır.

Mavi yakalı çalışanların ücretleri, öncelikle asgari ücret ve toplu iş sözleşmesi kapsamında belirlenen taban ücret üzerinden şekillenir. İş Kanunu ve ilgili mevzuat, işverenlerin çalışanlara ödeyeceği en düşük ücreti belirlerken, SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) ve GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından yayımlanan güncel veriler rehberlik eder. Bu resmi kurumların web siteleri ve e-Devlet gibi platformlardan, çalışanların alacağı brüt ve net ücretler, primler ve kesintiler hakkında güncel ve doğru bilgilere ulaşabilirsiniz.

Maaş hesaplamasında, çalışanların çalışma saatleri, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücretleri ve varsa prim, ikramiye gibi ek ödemeler de hesaba katılır. Mavi yaka çalışanların ücretleri genellikle saatlik veya günlük bazda hesaplanabilir. Özellikle vardiyalı çalışma sisteminde fazla mesai ücretleri ve gece çalışması ek ücretleri, ilgili mevzuata uygun olarak hesaplanır. Bu hesaplamalar yapılırken İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ilgili maddeleri temel alınır.

Resmî kaynaklar nasıl takip edilir?

• SGK: Çalışanların sigorta primleri, işveren bildirimleri ve ücret kayıtları için SGK’nın online sistemleri ve duyuruları takip edilir.
• Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB): Gelir vergisi, damga vergisi ve ücret bordrosu ile ilgili mevzuat ve güncellemeler GİB’in resmi internet sitesinden izlenebilir.
• Resmî Gazete: Asgari ücret artışları, yeni kanunlar ve yönetmelikler Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu kaynak, ücret hesaplamalarında en güncel hukuki dayanak olarak kullanılır.
• e-Devlet: Çalışanlar ve işverenler, SGK ve GİB verilerine e-Devlet üzerinden ulaşarak güncel maaş bilgilerini ve prim ödemelerini kontrol edebilir.

Sonuç olarak, mavi yaka nedir sorusunun yanıtı kadar, bu çalışanların ücretlerinin doğru ve yasalara uygun şekilde hesaplanması da büyük önem taşır. Mavi yakalıların ücretlerinin belirlenmesinde yasal çerçeve, sektörel uygulamalar ve işverenin iç politikaları birlikte değerlendirilir. Ücretlerin hesaplanmasında resmi kaynaklardan yapılacak düzenli takip, hem çalışanların haklarının korunması hem de işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Mavi Yaka Çalışanların Başvuru ve İşe Alım Süreçleri

Mavi yaka ne demek sorusunun temelinde, daha çok fiziksel ve teknik işlerde çalışan işçi sınıfı yer alır. Mavi yakalı ne demek ifadesi, genellikle üretim, inşaat, bakım, montaj gibi alanlarda görev yapan çalışanları tanımlar. Peki, mavi yaka pozisyonlarına nasıl başvuru yapabilirsiniz ve işe alım süreçlerinde nelere dikkat etmek gerekir?

Öncelikle, mavi yaka nedir sorusunu netleştirmek gerekirse, bu çalışanlar genellikle mesleki beceri ve deneyim gerektiren, ancak çoğunlukla lise veya meslek lisesi mezunu olan kişilerdir. Başvuru yaparken iş ilanlarında belirtilen şartları dikkatlice incelemeniz çok önemlidir. Çoğu işveren, adaylardan fiziksel dayanıklılık, ilgili alanda tecrübe veya mesleki sertifikalar talep eder. Ayrıca sağlık raporları ve güvenlik eğitimleri de işe alım sürecinde önem kazanır.

Başvuru yöntemleri açısından, günümüzde resmî iş ilanları büyük kolaylık sağlar. Türkiye’de iş arayanların en çok tercih ettiği platformlardan biri e-Devlet kapısıdır. e-Devlet üzerinden, İŞKUR’un resmi ilanlarına ulaşabilir, online başvurularınızı yapabilir ve başvurunuzun durumunu takip edebilirsiniz. Bu yöntem, hem güvenli hem de pratik bir yoldur. Ayrıca, belediyeler, organize sanayi bölgeleri ve büyük firmaların kendi web sitelerinde yayımlanan ilanlara da göz atabilirsiniz.

İşe alım sürecinde, beyaz yaka mavi yaka ayrımı genellikle süreçlerin farklı ilerlemesine neden olur. Mavi yakalı pozisyonlarda, ön görüşmelerde beceri testleri, fiziksel yeterlilik sınavları ya da uygulamalı denemeler sıkça yapılır. Bu nedenle, başvurduğunuz pozisyonun gerektirdiği teknik bilgi ve pratik yeteneklere hakim olmanız önemlidir. Ayrıca, iş güvenliği kurallarına uyum sağlamak ve gerekli sertifikalara sahip olmak, işe kabul edilme şansınızı artırır.

Başvuru ve işe alım sürecinde dikkat edilmesi gereken diğer önemli bir nokta da çalışma koşulları ve haklarınızın bilinmesidir. Örneğin, mavi rüya bisiklet gibi üretim alanlarında çalışanlar için iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, işveren tarafından sağlanmak zorundadır. Bu konuda detaylı bilgi almak isterseniz, bakanlığın ilgili kanun metinlerini inceleyebilirsiniz.

Sonuç olarak, mavi yaka pozisyonlarına başvuru yaparken ilanları düzenli takip etmek, gerekli belgeleri eksiksiz hazırlamak, teknik ve fiziksel yeterliliklerinizi geliştirmek önemlidir. e-Devlet ve İŞKUR gibi resmi platformlar üzerinden yapacağınız başvurular, sürecin şeffaf ve güvenilir şekilde ilerlemesini sağlar. Böylece, hem işveren hem de siz, karşılıklı beklentileri net bir şekilde ortaya koyabilir ve sağlıklı bir çalışma ortamının temellerini atabilirsiniz.

Mavi Rüya Bisiklet Nedir? İş Dünyasında ve Günlük Hayatta Kullanımı

Mavi rüya bisiklet ifadesi, özellikle mavi yaka çalışanlar arasında zaman zaman kullanılan, mecazi anlamlar taşıyan bir tabirdir. Peki, bu ifade ne anlama gelir ve mavi yaka ile beyaz yaka arasındaki farklar çerçevesinde nasıl bir yer tutar? Öncelikle mavi yaka ne demek sorusuna kısaca değinelim: Mavi yaka, genellikle el emeği veya teknik bilgi gerektiren işlerde çalışan, üretim, bakım, montaj gibi sahada aktif olarak görev alan işçileri ifade eder. Mavi yakalı ne demek diye sorarsanız, bu iş gruplarına dahil olan kişiler olarak düşünebilirsiniz.

Mavi rüya bisiklet kavramı ise, aslında doğrudan iş dünyasında resmi olarak tanımlanmış bir terim değildir. Daha çok çalışanlar arasında, iş hayatındaki hayalleri, ideal koşulları ve ulaşılması arzu edilen hedefleri simgeleyen bir metafor olarak karşımıza çıkar. Örneğin, bir mavi yakalı için “mavi rüya bisiklet” ifadesi, iş hayatında daha konforlu, daha güvenli ve daha iyi şartlarda çalışma hayali anlamına gelebilir. Bu ifade, maddi ve manevi beklentilerin, çalışma koşullarının iyileştirilmesi arzusunun bir sembolü haline gelir.

İş dünyasında ve günlük hayatta, özellikle mavi yaka çalışanlar arasında bu tür ifadeler, motivasyon kaynaklarından biri olarak kullanılır. İşverenler ve yöneticiler, çalışanlarının bu “mavi rüya bisiklet” hayallerini anlamak ve karşılamak için çaba sarf ederlerse, iş ortamının verimliliği ve çalışan memnuniyeti artabilir. Bu nedenle, beyaz yaka mavi yaka ayrımı yapılırken, sadece görev tanımları değil, aynı zamanda çalışanların beklentileri ve motivasyonları da göz önünde bulundurulur.

Özetle, mavi rüya bisiklet ifadesi, mavi yaka çalışanların iş hayatındaki ideal durumunu sembolize eden, onların çalışma şartlarına dair umut ve beklentilerini ifade eden bir deyimdir. Günlük konuşmalarda veya iş yerindeki sohbetlerde, “Mavi rüya bisiklet gibi bir işimiz olsaydı...” gibi cümlelerle karşınıza çıkabilir. Bu sayede, mavi yaka çalışanların hayatlarına ve iş dünyasına dair farklı bir bakış açısı kazanabilirsiniz.

Eğer makaleler bölümümüzü incelemek isterseniz, mavi yaka nedir ve beyaz yaka mavi yaka farkları hakkında daha detaylı bilgiler bulabilirsiniz. Ayrıca, çalışma hayatınızla ilgili hukuki sorular için hukuki soru-cevap sayfamızdan faydalanabilir, gerektiğinde uzman avukat profillerini inceleyerek profesyonel destek alabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar ve Özet

Mavi yaka ne demek sorusuna yanıt ararken, sıkça karşılaşılan bazı yanlış anlamalar ve hatalar vardır. Öncelikle, “mavi yakalı” tanımı sadece fiziksel iş gücüyle sınırlı değildir; aynı zamanda üretim ve teknik alanlarda çalışan, genellikle saha ve atölye ortamında görev yapan işçileri ifade eder. Ancak bazen bu kavram, sadece fabrika işçileriyle eş anlamlı olarak algılanabilir ki bu doğru değildir. Mavi yaka çalışanlar arasında teknisyenler, makine operatörleri gibi meslek grupları da bulunur. Bu yüzden mavi yaka nedir sorusunu yanıtlarken, işin niteliğine ve çalışma koşullarına dikkat etmek gerekir.

Bir diğer yaygın hata, beyaz yaka çalışanlarla mavi yaka çalışanlar arasındaki farkların sadece kıyafet veya statü ile sınırlı olduğu düşüncesidir. Beyaz yaka mavi yaka ayrımı, esasen işin niteliği ve çalışma ortamı üzerinden yapılır. Beyaz yakalar genellikle ofis ortamında, yönetim, planlama ve danışmanlık gibi görevlerde bulunurken; mavi yakalar daha çok üretim ve saha işlerinde yer alır. Bu ayrım kariyer hedefleri ve mesleki gelişim açısından önemli olsa da, her iki grup da iş dünyasının ayrılmaz parçalarıdır ve birbirini tamamlar.

Çalışma hayatında sıkça yapılan hatalardan biri de, mavi yaka çalışanların hak ve yükümlülükleri konusunda yeterince bilgi sahibi olunmamasıdır. Örneğin, ücret, prim, sosyal haklar ve iş güvenliği konularında mevzuata uygun hareket edilmesi gerekir. Bu noktada, güncel yasal düzenlemeleri takip etmek için Resmî Gazete, SGK ve e-Devlet gibi güvenilir kaynaklar kullanılması önem taşır. Böylece hem işveren hem de çalışan haklarını koruyabilir, olası hukuki sorunların önüne geçebilirsiniz.

Son olarak, mavi yaka kavramının zamana ve sektöre göre değişebileceğini unutmamalısınız. Örneğin, “mavi rüya bisiklet” gibi sektörlere özgü isimlendirmeler, mavi yaka çalışanların farklı alanlarda nasıl yer aldığını gösterir. Bu bağlamda, işin tanımı ve çalışma koşulları detaylı incelenmeden genelleme yapmak yanıltıcı olabilir.

Özetle; mavi yaka ne demek sorusuna verilecek yanıt, işin niteliği ve çalışma ortamına bağlıdır. Mavi yakalı çalışanları sadece fiziksel iş gücü olarak görmek yerine, onların iş hayatındaki rollerini, haklarını ve sorumluluklarını doğru anlamak gerekir. Beyaz yaka mavi yaka farkları ise kıyafetten çok işin yapılış biçimine dayanır. Haklarınız ve yükümlülükleriniz konusunda güncel ve doğru bilgi için resmi kaynakları takip etmek ve gerektiğinde uzmanlardan destek almak her zaman faydalıdır.

Daha detaylı bilgi edinmek veya hukuki destek almak isterseniz, uzman avukat profillerini inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mavi yaka ne demektir?

Mavi yaka, genellikle fiziksel işlerde çalışan, saha ve üretim alanlarında görevli işçileri ifade eder.

Beyaz yaka ile mavi yaka arasındaki temel fark nedir?

Beyaz yaka, ofis ve yönetim işleriyle ilgilenirken, mavi yaka daha çok saha ve üretim işlerinde çalışır.

Mavi yakalı işçi ücretleri nasıl belirlenir?

Mavi yakalı ücretleri, toplu iş sözleşmeleri ve iş kanunu hükümleri çerçevesinde hesaplanır; güncel tutarlar SGK ve Resmî Gazete'de yayımlanır.

Mavi yaka çalışanların sigorta hakları nelerdir?

Mavi yaka çalışanlar, SGK kapsamında sosyal güvenlik ve işçi haklarına tabidir; detaylar SGK mevzuatında bulunabilir.

Mavi yaka çalışanların çalışma süreleri nasıl düzenlenir?

Çalışma süreleri İş Kanunu'na göre belirlenir; fazla mesai ve dinlenme süreleri resmi kaynaklarda açıklanır.

Mavi yaka ve beyaz yaka kavramları hukuki anlamda nasıl tanımlanır?

Bu kavramlar iş hukuku ve çalışma hayatı literatüründe iş sınıflarını belirtir; ilgili detaylar İş Kanunu ve Çalışma Bakanlığı yayınlarında yer alır.