Sulh Hukuk Mahkemesi Evi Gösterme Yükümü

Kiracının Satılık Evi Gösterme Zorunluluğu: Hukuki Sınırlar

Bir kiracı, ev sahibinin satılık evi gösterdiği sahneyi izlerken, modern bir ofis ortamında tasvir edilmiştir.

Kiracının satılık evi göstermeye zorlanması, TBK 319 kapsamında makul gün ve saatlerde, önceden bilgilendirme şartıyla mümkündür; aksi takdirde izinsiz giriş konut dokunulmazlığı ihlali sayılır. Bu çerçevede ev sahibi, haftalık belirli bir zaman dilimini kiracıyla mutabık kalarak planlamalı ve kiracının yaşamını olumsuz etkileyecek şekilde zorlamamalıdır. Kiracı, bu şartları reddederse, ev sahibi mahkemeden gösterim izni talep edebilir, ancak kiracının taciz seviyesine varan davranışları tazminat davasına yol açar. Fotoğraf ve video çekimleri ise kiracının izni olmadan yapılmamalı; aksi takdirde KVKK ihlali söz konusudur. Yeni malik ise TBK 351’e göre tahliye sürecini başlatabilir, ancak bu da yasal prosedürlere bağlıdır. Bu dengeyi sağlamak için tarafların iletişim kanallarını açık tutması ve olası anlaşmazlıklarda avukat desteği alması önerilir. Ayrıca, gösterim sırasında eşyaların korunması ve fotoğraf/video çekimlerinin sadece ortak alanlarda yapılması, mahremiyetin ihlal edilmemesi açısından önem taşır.

Kurgusal Vaka: Yılmaz Ailesi ve Satılık Daire

Kiracı ve ev sahibi arasında gösterim sahnesi
Kiracı ve ev sahibi arasında gösterim sahnesi

Yılmaz ailesi, Ankara’da kiraladıkları daireyi uzun süredir sevgiyle paylaşıyor. Bir gün ev sahibi, daireyi satmak istediğini ve potansiyel alıcıları göstermek istediğini bildiriyor. Bu durum, kiracıların hakları ve ev sahibinin satışı gerçekleştirme hakkı arasında bir denge sorunu yaratıyor. Siz de benzer bir durumda iseniz, bu bölümde yer alan bilgilerle haklarınızı daha iyi kavrayabilirsiniz.

TBK 319 uyarınca gösterim zorunluluğu

Türk Borç Kanunu üç yüz on dokuz maddesi, kiracının kiralananın satışı ya da yeniden kiralanması için gösterime katılmasını “makul sınırlar içinde” zorunlu kılıyor. Buradaki makul sınırlar, önceden haber verilmesi, uygun gün ve saatlerin belirlenmesi ve kiracının günlük yaşamını zorlaştırmayacak şekilde düzenlenmesi anlamına gelir. Ev sahibi, anahtarları alarak izinsiz giriş yapamaz; bu, konut dokunulmazlığı suçunu oluşturur.

Pratik denge nasıl sağlanır?

  • Ev sahibi, gösterim talebini yazılı olarak ve en az bir gün önceden bildirmelidir.
  • Kiracı, gösterim için uygun gün ve saatleri belirleyebilir; örneğin sabah saatleri ya da öğleden sonra belirli bir zaman dilimi gibi.
  • Gösterimler, kiracının eşyalarına dokunmadan, sadece ortak alan ve dairenin genel görünümünü kapsamalıdır.
  • Ev sahibi, gösterim sırasında fotoğraf ya da video çekmek isterse, kiracının iznini almalı; aksi takdirde KVKK kapsamında özel hayat ihlali söz konusudur.

Kiracı tümden reddederse ne olur?

Kiracı, makul bir gerekçe olmaksızın gösterimi tamamen reddederse ev sahibi, mahkemeden gösterim düzeni talep edebilir. Mahkeme, kiracının sözleşmeye aykırı davranışı olarak değerlendirebilir ve gerekli bir düzenleme kararı verebilir. Ancak, ev sahibi bu süreci taciz boyutuna çıkarırsa, kiracı tazminat talep etme hakkına sahiptir.

Yeni malik ve tahliye ilişkisi

Satış gerçekleştiğinde yeni malik, TBK üç yüz elli bir maddesine göre kiracıyı aynı koşullarla tahliye ettiremez. Yeni malik, mevcut kira sözleşmesini devralır ve kiracının hakları aynı kalır. Ancak, kiracının tahliye talebi söz konusu olduğunda, yasal prosedürler izlenmelidir.

Uygulanabilir adımlar

  1. Ev sahibi ile iletişim kurarak gösterim takvimini ortak bir karar ile belirleyin.
  2. Gösterim sırasında eşyalarınıza dokunulmamasını ve fotoğraf/video çekimi için izin talep edilmesini şart koşun.
  3. Gerekirse kiracı tahliyesi yolları rehberine göz atarak yasal haklarınızı pekiştirin.

Unutmayın ki, kiracı olarak siz de hak sahibisiniz. Ev sahibinin satışı gerçekleştirme hakkı, sizin konut dokunulmazlığınızı ve huzurunuzu baltalamamalıdır. Sorunlu bir durumla karşılaşırsanız, bir gayrimenkul hukuku avukatına danışmak en doğru adım olacaktır.

TBK 319’un Kapsamı ve Sınırlamaları

TURKCE_ALT
TURKCE_ALT

Türk Borçlar Kanunu’nun üç yüz on dokuz numaralı maddesi, kiracının kiralananı satışı sürecinde gösterim zorunluluğunu düzenler. Bu zorunluluk, kiracının konut dokunulmazlığına saygı çerçevesinde, makul gün‑saat aralıkları içinde ve önceden bilgilendirme şartına bağlıdır. Yani ev sahibi, kiracının yaşamını kesintiye uğratmadan, uygun bir zaman diliminde ve kiracıyı bilgilendirerek evi potansiyel alıcıya göstermelidir.

Makullük Kriterleri

  • Uygun Gün‑Saat Seçimi: Ev sahibi, kiracının iş ve dinlenme rutinini göz önünde bulundurarak, hafta içi akşamüstü ya da hafta sonu sabah saatleri gibi rahat zamanları tercih etmelidir.
  • Önceden Bildirim: En az bir gün önceden, tercihen yazılı bir bildirimle kiracıya gösterim planı hakkında bilgi verilmelidir. Bu bildirimde, gösterim süresi ve tahmini bitiş saati de yer almalıdır.
  • Giriş Şekli: Ev sahibi, kiracının izni olmadan anahtar alarak ya da zorla girmeye çalışmamalıdır. Aksi takdirde konut dokunulmazlığı suçu söz konusu olur.

Kiracı, bu koşullara uygun bir gösterim talep etmezse, ev sahibi mahkemeye başvurarak zorunlu gösterim kararı aldırabilir. Ancak bu durumda bile mahkeme, kiracının haklarını koruyacak şekilde, gösterim sıklığını ve süresini sınırlayacaktır. Kiracı, gösterimlerin taciz boyutuna ulaştığını düşünürse, tazminat talep etme hakkına sahiptir.

Önemli: Gösterim sırasında fotoğraf ya da video çekimi yapılacaksa, kiracının eşyalı özel yaşam alanının izinsiz kaydedilmesi KVKK kapsamında özel hayat ihlali olarak değerlendirilebilir. Sadece boş ve izinli alanlarda, kiracının rızasıyla çekim yapılmalıdır.

Yeni malik, kiracının tahliye sürecini başlatmak istediğinde, TBK üç yüz elli bir maddesi çerçevesinde, kiracının sözleşmeye aykırı bir davranış sergilemediği sürece tahliye talebi yapılamaz. Bu bağlamda, gösterim zorunluluğu, yeni malik ile kiracı arasındaki ilişkide de denge unsuru olarak işlev görür.

Eğer bu konularda daha detaylı bilgiye ihtiyaç duyarsanız, avukatlar sayfamızda gayrimenkul hukuku uzmanlarıyla iletişime geçebilir ya da kiracı tahliyesi rehberini inceleyebilirsiniz.

Makûl Gün‑Saat Aralıkları ve Pratik Uygulama

Kiracı ve ev sahibi arasında planlama anı
Kiracı ve ev sahibi arasında planlama anı

Kiracının oturduğu konut, aynı zamanda ev sahibinin mülkiyetinde bulunan bir yatırım aracıdır. Bu durum, ev sahibinin konutu satmak istemesi halinde ortaya çıkan bir dizi hukuki sorumluluğu beraberinde getirir. Türk Borçlar Kanunu TBK 319 uyarınca, ev sahibi kiracıyı konutu gösterme zorunluluğu ile karşı karşıyadır; ancak bu zorunluluk, kiracının günlük yaşamını aşırı derecede zorlaştırmayacak, makul gün‑saat aralıkları içinde gerçekleşmelidir.

Makûl Zaman Dilimlerinin Belirlenmesi

Pratikte en sağlıklı yaklaşım, ev sahibi ile kiracının her hafta belirli gün‑saat aralıkları üzerinde mutabakata varmasıdır. Bu sayede her iki taraf da planlamasını önceden yapabilir ve beklenmedik girişlerin doğuracağı huzursuzluk önlenir. Aşağıdaki tablo, yaygın olarak tercih edilen zaman dilimlerini ve bu dilimlerde gerçekleşebilecek faaliyetleri özetlemektedir.

Gün‑Saat Dilimi Önerilen Faaliyet Kiracının Dikkate Alması Gereken Hususlar
Sabah erken saatler İlk görüşmeler, hızlı tanıtımlar Kiracının iş başlangıcı öncesi, evde bulunma olasılığı yüksek
Öğle sonrası Detaylı tur, fotoğraf çekimi Öğle molası sırasında evde bulunma ihtimali düşük, ancak eşyalara dokunulması hâlâ yasaktır
Akşamüstü Son kontroller, alıcı sorularının yanıtlanması Kiracının akşam rutini göz önünde bulundurulmalı, giriş izni önceden alınmalı

Bu tablo, bir kılavuz niteliğinde olup, her iki tarafın da ihtiyaç ve koşullarına göre esnetilebilir. Önemli olan, habersiz girişin kesinlikle yasak olduğunun altını çizmektir; aksi takdirde konut dokunulmazlığı suçlamasıyla karşılaşılabilir.

Habersiz Giriş ve Hukuki Sonuçlar

Ev sahibi, kiracının izni olmaksızın anahtar alarak ya da doğrudan içeri girerek konutu göstermeye çalışırsa, bu durum konut dokunulmazlığı suçuna yol açar. Kiracı bu tür bir ihlali mahkemeye taşıyarak, ev sahibinin gösterim talebini durdurmasını ve aynı zamanda tazminat talep etmesini isteyebilir. Bu bağlamda, TBK 351 kapsamında yeni malik tahliyesi süreci de devreye girebilir; ancak bu süreç, kiracının haklarını tamamen ortadan kaldırmaz.

Fotoğraf ve Video Çekimi

Satış sürecinde evin tanıtımı için fotoğraf ve video çekimi sıkça başvurulan bir yöntemdir. Ancak kiracının eşyalarıyla dolu yaşam alanının izinsiz olarak kayda alınması ve internette yayımlanması, KVKK kapsamında özel hayatın ihlali anlamına gelir. Bu nedenle, ev sahibi yalnızca eşyasız, kiracının açık izniyle yapılan çekimlere başvurmalıdır. Aksi takdirde, kiracı sorular bölümünden haklarını arayabilir.

Kiracının Reddetme Durumu

Kiracı, makul zaman dilimlerine rağmen gösterim talebini tamamen reddederse, ev sahibi mahkemeye başvurarak gösterim izni talep edebilir. Ancak mahkeme, kiracının yaşamını çekilmez kılmadan, dengeyi gözeten bir karar verir. Kiracı, bu süreçte taciz boyutuna varan gösterimlere karşı men‑tazminat talep etme hakkına sahiptir.

“Kiracının konut dokunulmazlığı, sadece fiziksel girişle sınırlı kalmaz; aynı zamanda kişisel verilerin korunması ve mahremiyetin ihlali de bu kapsamda değerlendirilir.”

Sonuç olarak, ev sahibinin satılık evi kiracıya göstermek zorunluluğu, makul gün‑saat aralıkları içinde, önceden haber vererek ve kiracının yaşamını zorlaştırmayacak şekilde düzenlenmelidir. Bu dengeyi sağlamak, hem hukuki riskleri azaltır hem de tarafların karşılıklı güvenini pekiştirir. Daha fazla bilgi ve profesyonel destek için avukatlar sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Reddedilmesi Durumunda Mahkeme Süreci

TURKCE_ALT
TURKCE_ALT

Kiracının satılık evi göstermeyi tamamen reddetmesi durumunda, ev sahibi haklarını korumak amacıyla mahkemeye başvurabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddesi (TBK 319) kiracının, kiralananın satışı ya da yeniden kiralanması için makul şartlarda gösterime izin vermesini öngörür. Burada “makul” ifadesi, gösterimin haftada belirli bir gün‑saat aralığında, önceden yazılı olarak bildirilerek ve kiracının günlük yaşamını zorlaştırmayacak şekilde gerçekleşmesini gerektirir.

Ev sahibi mahkemeden “zorunlu gösterim” kararı talep ettiğinde, mahkeme önce tarafların uzlaşma çabalarını değerlendirecek ve kiracının reddinin sözleşmeye aykırı olup olmadığını inceleyecektir. Mahkeme, kiracının reddinin haksız ve taciz niteliği taşıdığını tespit ederse, kiracının konut dokunulmazlığına aykırı bir eylemde bulunmadığını, ancak sözleşmeye aykırı bir tutum sergilediğini belirterek, kiracının gösterim için bir takvim oluşturmasını zorunlu kılan bir karar verebilir.

Mahkeme Kararının İçeriği

  • Kiracının, ev sahibinin belirlediği takvim çerçevesinde evi göstermesi için bir takvim düzeni hazırlanması.
  • Gösterim sırasında kiracının eşyalarına ve özel yaşam alanına saygı gösterilmesi, izinsiz fotoğraf‑video çekimi yapılmaması (KVKK kapsamında özel hayat ihlali riski).
  • Ev sahibinin, gösterim için anahtar alması gerektiğinde, kiracıya önceden haber vermesi ve anahtar teslimini denetimli bir ortamda gerçekleştirmesi.

Eğer kiracı hâlâ tüm gösterimleri reddeder ve mahkeme kararına uymayı kabul etmezse, ev sahibi mahkemeden “gösterim zorunluluğu” kararının icrasını sağlayacak bir icra takibi başlatabilir. Bu takibin sonucunda, icra memurları kiracının konutuna girerek gösterim sürecini denetleyebilir; ancak bu süreçte kiracının konut dokunulmazlığına yönelik bir ihlal söz konusu olmamalıdır. Aksi takdirde, kiracı “konut dokunulmazlığı” suçlamasıyla savunma hakkını kullanabilir.

Örnek Durum: Ahmet Bey, kiracısı Ayşe Hanım’ın evini satmak istedi ve her hafta iki gün ev gösterimi talep etti. Ayşe Hanım, bu gün ve saatlerde evde bulunmak zorunda kalacağı için gösterimi tamamen reddetti. Ahmet Bey, TBK 319 çerçevesinde mahkemeye başvurdu ve mahkeme, Ayşe Hanım’a haftada bir gün, akşam saatlerinde gösterim yapmasını zorunlu kıldı. Ayşe Hanım, bu karara itiraz ederek taciz ve psikolojik rahatsızlık iddiasıyla tazminat talebinde bulundu.

Kiracı, gösterim sürecinin taciz boyutuna ulaştığını iddia ederse, mahkemeden “tazminat” talep edebilir. Bu talep, sözleşmeye aykırılık ve taciz iddiasının somut delillerle desteklenmesi koşuluyla değerlendirilir. Mahkeme, kiracının haklarını korurken, ev sahibinin de mülkiyet hakkını ve satış sürecini engelleyen haksız bir engeli ortadan kaldırmayı amaçlar.

Yeni malik, TBK 351 kapsamında evi satıp yeni bir alıcıya devrettiğinde, kiracının tahliye süreci de aynı çerçevede yürütülür. Ancak, kiracının gösterim reddi hâlâ devam ediyorsa, yeni malik de aynı zorunlu gösterim kararını talep edebilir. Bu durumda, kiracının hem eski hem de yeni malik tarafından aynı koşullara tabi tutulması, dengeyi koruyan bir yargı denetimiyle sağlanır.

Sonuç olarak, kiracının gösterimi tamamen reddetmesi, ev sahibinin mahkemeden zorunlu gösterim kararı almasını tetikleyebilir. Ancak bu karar, kiracının özel hayatına ve konut dokunulmazlığına saygı çerçevesinde, makul zaman dilimleri ve önceden bilgilendirme şartlarıyla uygulanmalıdır. Kiracı ise, gösterimin taciz boyutuna ulaştığını ispatlayabilirse, tazminat talebiyle haklarını savunabilir.

Fotoğraf‑Video Çekimi ve KVKK

Ev sahibi ve kiracı arasında fotoğraf çekimi sahnesi
Ev sahibi ve kiracı arasında fotoğraf çekimi sahnesi

Kiracının oturduğu daire ya da ev, kiracının özel yaşam alanı olarak kabul edilir ve bu alanın izinsiz fotoğraf‑video kaydı, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında özel hayatın ihlali sayılır. Bu bağlamda, kiracının eşyalarıyla dolu bir ortamın izinsiz olarak kaydedilmesi ve bu kayıtların üçüncü kişilere ya da internet ortamına yayılması, KVKK’nın açıkça koruduğu kişisel veri niteliğinde bir ihlal oluşturur. Böyle bir ihlal, kiracının mahkemeye başvurarak tazminat talep etme hakkını doğurur.

Öte yandan, eşyasız ve kiracının önceden açık rızasını verdiği fotoğraf‑video çekimleri hukuka uygun kabul edilir. Kiracı, eşyalarını çıkarmış ya da çekim alanının sadece boş bir iç mekân olduğu durumlarda, KVKK’nın koruma kapsamı sınırlı kalır. Ancak bu durumlarda bile, çekimlerin yapılacağı zaman dilimi, gün ve saat gibi konularda kiracıya önceden bilgi verilmesi ve rızasının alınması gerekir. Bu, TBK 319 kapsamında kiracının konut dokunulmazlığına saygı gösterilmesi ilkesine de paraleldir.

İzinli Çekim İçin Pratik Yaklaşımlar

  • Kiracıyla birlikte çekim tarih ve saatini belirlemek; bu tarih ve saatlerin makul bir zaman diliminde olması gerekir.
  • Çekim öncesinde yazılı bir izin belgesi almak; bu belge, çekimin amacını, kapsamını ve kullanılacak ortamı net bir şekilde tanımlamalıdır.
  • Eşyasız alanların fotoğraflanması; eğer eşyalar bulunuyorsa, bu eşyaların görüntülenmesi için ayrıca kiracının onayı alınmalıdır.

Kiracı, tüm bu önlemlere rağmen gösterim talebini tamamen reddederse, ev sahibi TBK 319 uyarınca mahkemeden bir gösterim izni talep edebilir. Ancak bu talep, kiracının sözleşmeye aykırı bir sorumluluğu olduğu anlamına gelmez; mahkeme, kiracının haklarını koruyarak gösterim süresini ve koşullarını sınırlayabilir. Kiracı, taciz niteliğinde bir gösterimle karşı karşıya kalırsa, ayrıca tazminat talep etme hakkına sahiptir.

Önemli: Kiracının eşyalı alanının izinsiz fotoğraf‑video kaydı KVKK’ya aykırıdır; eşyasız ve kiracının açık izniyle yapılan çekimler ise hukuka uygundur. Bu dengeyi korumak, hem kiracının haklarını hem de ev sahibinin satış sürecindeki meşru ihtiyaçlarını güvence altına alır.

Kiracıların haklarını daha ayrıntılı öğrenmek ve ev sahibiyle sorunsuz bir iletişim kurmak için kiracı tahliyesi yolları ve ev sahibi rehberi bölümüne göz atabilirsiniz.

Yeni Malik ve Tahliye Rejimi (TBK 351)

Türkçe sahne
Türkçe sahne

Bir kiracının oturduğu daire satıldığında, yeni malik aynı zamanda kiracının tahliye sürecini yürütmekle sorumlu olur. TBK 351, yeni malik için tahliye prosedürlerini düzenler ve bu süreçte kiracının hakları da korunur. Bu bağlamda, “kiracı satılık evi almak isteyenlere göstermek zorunda mı?” sorusuna yanıt verirken iki temel hususu göz önünde bulundurmalısınız: gösterim hakkı ve tahliye rejimi.

Gösterim hakkının sınırları

TBK 319’a göre, kiracı kiralananın satışı veya yeniden kiralanması amacıyla gezilmesine katlanmak zorundadır. Ancak bu zorunluluk makul sınırlar içinde gerçekleşir. Yani, gösterim talebi:

  • önceden haberlendirme ve randevu ile yapılmalıdır,
  • kiracının yaşamını çekilmez kılmayacak saat dilimlerinde gerçekleşmelidir,
  • gösterim süresi makul bir zaman dilimini aşmamalıdır.

Kiracı, bu koşullara uymayan bir gösterim talebini reddedebilir. Böyle bir durumda ev sahibi, mahkemeden gösterim düzeni kurdurma talebinde bulunabilir; ancak mahkeme, kiracının özel hayatına ve konut dokunulmazlığına saygı gösterilmesini şart koşar.

Tahliye süreci ve yeni malik

Satış sonrası yeni malik, TBK 351 çerçevesinde kiracının tahliyesini hukuki bir zeminde yürütmek zorundadır. Bu süreçte:

  1. Kiracının kira sözleşmesindeki hakları geçerliliğini korur; yeni malik, sözleşmeyi tek taraflı feshedemez.
  2. Kiracının tahliye talebi için mahkeme kararı gerekir; ev sahibi, tahliye kararını icra yoluyla zorlayabilir.
  3. Gösterim hakları, tahliye davası devam ederken de süreklilik gösterir. Yani, kiracı evden çıkana kadar yeni malik, satılık evi potansiyel alıcılara göstermeye devam edebilir, ancak TBK 319 çerçevesindeki sınırlamalara uymak zorundadır.

Örnek: Ahmet Bey, evini satmak istedi ve yeni malik, daireyi potansiyel alıcıya göstermek istedi. Kiracı, gösterim talebini sabah erken saatlerde ve önceden haber vermeksizin reddetti. Mahkeme, kiracının haklarını koruyarak gösterim talebinin reddini onayladı ve yeni malik, gösterim için uygun bir zaman dilimi belirleyip yeniden talepte bulunmalı.

Bu noktada, ev sahibi evi sattıktan sonra yeni malik ve tahliye konusundaki rehberimizi incelemeniz faydalı olacaktır. Unutmayın, kiracının yaşam alanına saygı göstermek, hem yasal hem de insani bir zorunluluktur; aksi takdirde tazminat ve cezai sorumluluk doğabilir.

Hak ve Yükümlülük Karşılaştırma Tablosu

Türk evinde kiracı ve ev sahibi arasında gösterim anı
Türk evinde kiracı ve ev sahibi arasında gösterim anı

Kiracıların satılık bir konutu potansiyel alıcılara göstermek zorunda olup olmadığı sorusu, hem kiracının konut dokunulmazlığı haklarını hem de ev sahibinin mülkiyet hakkını dengeleyen bir çerçevede değerlendirilir. TBK 319 uyarınca, kiracı, kiralananın satışı ya da yeniden kiralanması amacıyla gösterilmesine makul sınırlar içinde katlanmak zorundadır. Bu, ev sahibinin önceden haber vermesi, uygun gün ve saatlerde talep etmesi ve kiracının günlük yaşamını zorlaştırmayacak bir düzenleme yapılması anlamına gelir.

Pratik bir denge sağlamak için, tarafların ortak bir takvim üzerinden belirli gün ve saat aralıkları içinde gösterim yapılması önerilir. Ancak, ev sahibinin izinsiz olarak anahtar alıp içeri girmesi konut dokunulmazlığı suçu kapsamında değerlendirilebilir ve bu tür bir giriş kesinlikle yasaktır.

Kiracı tümden reddederse, ev sahibi mahkemeye başvurarak gösterim izni talep edebilir. Bu durumda mahkeme, kiracının sözleşmeye aykırılık sorumluluğunu değerlendirir ve gerektiğinde gösterim düzeni kurdurur. Öte yandan, kiracının gösterim taleplerine karşı taciz niteliğinde bir tutum sergilenmesi durumunda, kiracı tazminat talep etme hakkına sahiptir.

Gösterim sırasında fotoğraf ve video çekimi de ayrı bir hassasiyet taşır. Kiracının eşyalarıyla dolu özel yaşam alanının izinsiz olarak ilanlarda kullanılması, KVKK kapsamında özel hayat ihlali sayılır. Bu nedenle, yalnızca eşyasız alanların çekimi ya da kiracının açık izniyle yapılan çekimler kabul edilebilir.

Satış sonrası yeni malik devriyle ilgili hak ve yükümlülükler, TBK 351 kapsamında düzenlenir. Yeni malik, kiracının tahliye sürecini yasal çerçevede yürütmek zorundadır; ancak bu süreçte kiracının gösterim hakkı hâlâ geçerliliğini korur.

Karşılaştırma Tablosu

Taraf Hak Yükümlülük
Kiracı Konutu kullanma ve özel yaşamını koruma Makula sınırlar içinde gösterim talebine katlanma, önceden haber verilmesini talep etme, rahatsız edici saatlerde gösterimden kaçınma.
Ev Sahibi Satış sürecini ilerletme ve potansiyel alıcıları görme Önceden haber verme, makul zaman dilimlerinde gösterim talep etme, izinsiz giriş yapmama, kiracının mahremiyetine saygı gösterme.
Yeni Malik Tahliye sürecini yasal çerçevede yürütme Kiracının gösterim hakkını sürdürmesine izin verme, taciz niteliğinde davranışlardan kaçınma, KVKK kurallarına uygun fotoğraf/video kullanma.

Bu dengeyi sağlamak için, tarafların iletişim kanallarını açık tutması ve gâyrimenkul hukuku avukatlarından profesyonel destek alması faydalı olacaktır. Unutmayın, her iki tarafın da hakları korunurken, sorumlulukların makul sınırlar içinde yerine getirilmesi uzun vadeli bir uyum sağlar.

Satılık Ev Gösteriminde Sık Yapılan Yedi Hata

Türk evinde kiracı ve ev sahibi arasında gösterim sahnesi
Türk evinde kiracı ve ev sahibi arasında gösterim sahnesi

Bir evin satışı sürecinde, kiracının hâlâ içinde oturması nedeniyle ev sahibinin gösterim yapması kaçınılmaz bir durum olabilir. Ancak bu sürecin hukuka uygun yürütülmesi, hem kiracının haklarını korur hem de olası davaları önler. Aşağıda, ev sahiplerinin en çok yaptığı yedi hatayı ve bu hataların nasıl önlenebileceğini ayrıntılı olarak bulacaksınız. Okurken “siz” olarak hitap edeceğimiz için, kendi durumunuza doğrudan uygulayabileceğiniz pratik öneriler de bulacaksınız.

  • Önceden Bildirim Yapmamak – TBK 319’e göre kiracı, kiralananın satışı veya yeniden kiralanması için gezilmesine “makul sınırlarla” izin vermek zorundadır. Bu sınırlar, uygun gün‑saatlerde, önceden haber verilerek ve kiracının günlük yaşamını ciddi şekilde kısıtlamayacak şekilde tanımlanır. Bildirim yapmadan aniden evde bulunmak, kiracının huzurunu bozar ve hukuki sorumluluğu doğurur.
  • Uygunsuz Saatlerde Ziyaret – Sabah erken saatler, akşam geç saatler veya hafta sonu gibi dinlenme zamanları, kiracının özel yaşamına müdahale niteliği taşır. Haftada belirli gün ve saat aralığı kararlaştırarak, hem kiracının planlamasını kolaylaştırır hem de olası taciz iddialarının önüne geçersiniz.
  • İzinsiz Fotoğraf Çekimi – Kiracının eşyaları ve yaşam alanı, KVKK kapsamında kişisel veri olarak değerlendirilir. Evin fotoğrafını izinsiz çekip ilanlarda kullanmak, özel hayatın gizliliğini ihlal eder. Sadece eşyasız, izinli çekimler yapılmalı ve fotoğraflar gizlilik kurallarına uygun şekilde yayımlanmalıdır.
  • Anahtar Teslimi Sorunları – Kiracının izni olmadan anahtar alınarak eve girilmesi, konut dokunulmazlığı suçunu oluşturur. Anahtar teslimi ancak kiracının açık rızasıyla ve belirli bir zaman diliminde gerçekleşmelidir. Aksi takdirde, kiracı mahkemeden tazminat talep edebilir.
  • Taciz Niteliğinde Baskı – “Satışı tamamlamak için hemen gösterim yapalım” gibi sürekli ve ısrarcı talepler, taciz sınırlarını aşabilir. Kiracı, bu tür baskılara maruz kalırsa, mahkemeden gösterim düzeninin durdurulmasını ve tazminat isteyebilir.
  • Yasal Dayanakları Göz Ardı Etmek – TBK 351, yeni malik tarafından tahliye sürecini düzenler. Kiracının haklarını bilmeden zorlayıcı sözleşme şartları eklemek, geçersiz sözleşmelere ve hukuki uyuşmazlıklara yol açar. Sözleşme maddeleri, yasal çerçeveye uygun hazırlanmalıdır.
  • Kiracıyı Zorlayıcı Sözleşme Şartlarıyla Yüklemek – “Gösterim süresince eşyalarınızı dışarı çıkarmak zorundasınız” gibi tek taraflı koşullar, sözleşmeye aykırılık oluşturur. Kiracının rızası olmadan getirilen şartlar, geçersiz sayılabilir ve mahkemede iptal edilebilir.

Bu hatalardan kaçınmak, hem kiracının huzurunu korur hem de ev sahibinin yasal sorumluluklarını yerine getirmesini sağlar. Eğer bu süreçte hukuki bir sorunla karşılaşırsanız, İstanbul gayrimenkul hukuku avukatları ile iletişime geçmek yararlı olacaktır.

Kişiye Özel Değerlendirme ve Avukat Tavsiyesi

Türkçe Alt
Türkçe Alt

Yılmaz ailesi, kiralanan dairede uzun yıllardır oturuyor ve ev sahibi yeni bir alıcı bulduğunda, daireyi potansiyel alıcılarla göstermek zorunda kalıp kalmayacağını merak ediyor. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddesi, kiracının kiralananın satışı veya yeniden kiralanması için gösterilmesine izin verir; ancak bu hak, kiracının konut dokunulmazlığına saygı çerçevesinde, makul sınırlar içinde kullanılmalıdır.

İlk adım olarak, Yılmaz ailesi bir yazılı bildirim hazırlamalıdır. Bildirimde, gösterim tarihleri ve saat aralıkları, gösterimin süresi ve kimlerin daireye gireceği açıkça belirtilmelidir. Burada “makul sınırlar” ifadesi, aileye uygun gün ve saatlerin önceden kararlaştırılması, hafta içinde belirli bir zaman diliminin seçilmesi ve kiracının günlük yaşamını ciddi şekilde aksatmayacak bir plan yapılması anlamına gelir. Böyle bir bildirim, hem ev sahibinin hukuki yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösterir hem de kiracının haklarını korur.

Eğer ev sahibi, kiracının izni olmadan anahtar alıp daireye girerse, bu durum konut dokunulmazlığı suçu kapsamında değerlendirilebilir ve kiracı tazminat talep etme hakkına sahiptir. Ayrıca, fotoğraf ve video çekimlerinin izinsiz yapılması, kişisel verilerin korunması kanunu (KVKK) çerçevesinde özel hayatın ihlali anlamına gelir. Bu nedenle, gösterim sırasında yalnızca dairenin boş ve izinli alanları görüntülenmeli, eşyalı bölümler gizlenmelidir.

Kiracı tüm gösterim isteklerini reddederse, ev sahibi mahkemeye başvurarak “gösterim izni” talep edebilir. Mahkeme, kiracının reddetmesinin haklı bir neden olup olmadığını değerlendirir; eğer reddetme, taciz niteliği taşıyorsa, ev sahibinin talebi reddedilir ve kiracı tazminat hakkı kazanabilir. Bu süreçte, Yılmaz ailesinin bir gayrimenkul avukatıyla görüşmesi kritik bir adımdır. Avukat, bildirim metninin hukuka uygunluğunu kontrol eder, olası mahkeme sürecine hazırlık yapar ve gerekli savunma stratejilerini belirler.

Özetle, Yılmaz ailesi şu adımları izlemelidir:

  • Yazılı bildirim hazırlayarak gösterim tarih ve saatlerini netleştirmek.
  • Göstermelerin sadece boş ve izinli alanlarla sınırlı olmasını sağlamak.
  • Gerekirse bir gayrimenkul avukatıyla iletişime geçerek haklarını koruyacak bir yol haritası oluşturmak.
  • Mahkeme sürecine hazırlanırken, olası tazminat taleplerine karşı delil toplamak.

Bu tavsiyeler, Yılmaz ailesinin haklarını korurken aynı zamanda ev sahibinin yasal haklarını da yerine getirmesine yardımcı olacaktır. Daha fazla bilgi ve uzman avukat desteği için avukatlar sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kiracı, satılık evi göstermeye zorlanabilir mi?
Evet, ancak TBK 319’a göre makul gün ve saatlerde, önceden haber vererek ve kiracının yaşamını zorlaştırmayacak şekilde olmalıdır.
Ev sahibi gösterim için hangi zaman dilimlerini seçebilir?
Haftada belirli bir gün ve saat aralığı kararlaştırılmalı, tarafların onayı alınarak planlama yapılmalıdır.
Kiracı gösterimi tamamen reddederse ne olur?
Ev sahibi mahkemeden gösterim izni talep edebilir; kiracı ise taciz seviyesine varan davranışlar için tazminat davası açabilir.
Ev sahibi izinsiz olarak eve girerse hangi suç söz konusudur?
Konut dokunulmazlığı suçudur ve cezai yaptırımlara tabi olabilir.
Satılık evin fotoğraf ve video çekimi nasıl yapılmalı?
Kiracının izni olmadan özel yaşam alanının fotoğrafı/video kaydı yapılamaz; sadece ortak alanlarda ve izinle çekim yapılabilir.
Yeni malik tahliye sürecini nasıl başlatır?
TBK 351 kapsamında yasal prosedürleri izleyerek tahliye davası açmalıdır; bu süreç de kiracının haklarını korur.
Kiracı gösterim sırasında eşya kaybı yaşarsa sorumluluk kimde?
Ev sahibi, gösterim sırasında oluşabilecek zararları tazmin etmekle yükümlüdür; kiracı ise makul kullanım sınırlarını aşmamalıdır.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için alanında deneyimli bir avukata danışmanızı öneririz.

Sulh Hukuk Mahkemesi — Diğer Rehberler